Trądzik: pospolity, hormonalny, różowaty i inne [objawy, leczenie]

Zobacz, jak leczyć i postępować z różnymi rodzajami trądziku.

Emilia Moskal - TekstTekstEmilia Moskal
Emilia Moskal - Tekst
TekstEmilia Moskal
Redaktorka Natu.Care

Emilia Moskal specjalizuje się w tekstach z zakresu medycyny i psychologii, w tym treściach dla podmiotów medycznych. Jest wielbicielką prostego języka i komunikacji przyjaznej czytelnikowi. W Natu.Care pisze edukacyjne artykuły.

Dowiedz się więcej o naszym procesie redakcyjnym

Katarzyna Srebr - RecenzjaRecenzjaKatarzyna Srebr
Zweryfikowane przez eksperta
Katarzyna Srebr - Recenzja
RecenzjaKatarzyna Srebr
Kosmetolog

Kosmetolog i linergistka o ogromnym doświadczeniu w pracy z klientami o wielu potrzebach i problemach związanych ze zdrowiem skóry.

Dowiedz się więcej o naszym procesie redakcyjnym

Bartłomiej Turczyński - RedakcjaRedakcjaBartłomiej Turczyński
Bartłomiej Turczyński - Redakcja
RedakcjaBartłomiej Turczyński
Redaktor naczelny

Bartłomiej Turczyński jest redaktorem naczelnym Natu.Care. Odpowiada za jakość treści tworzonych m.in. w serwisie Natu.Care i dba o to, żeby wszystkie artykuły były oparte na rzetelnych badaniach naukowych i konsultowane ze specjalistami z branży.

Dowiedz się więcej o naszym procesie redakcyjnym

Ludwik Jelonek - Fact-checkingFact-checkingLudwik Jelonek
Ludwik Jelonek - Fact-checking
Fact-checkingLudwik Jelonek
Redaktor Natu.Care

Ludwik Jelonek jest autorem ponad 2500 tekstów opublikowanych na wiodących portalach. Jego treści trafiły do takich serwisów jak Ostrovit czy Kobieta Onet. W Natu.Care Ludwik edukuje ludzi w najważniejszej dziedzinie życia – zdrowiu.

Dowiedz się więcej o naszym procesie redakcyjnym

Trądzik: pospolity, hormonalny, różowaty i inne [objawy, leczenie]
10 lipca, 2024
Recenzja
Redakcja
Fact-checking

Dowiedz się więcej o naszym procesie redakcyjnym

23 min
Dlaczego możesz nam zaufać

Dlaczego możesz nam zaufać

Artykuły na Natu.Care są pisane na podstawie badań naukowych, danych ze stron rządowych oraz innych rzetelnych źródeł. Teksty powstają przy współpracy z lekarzami, dietetykami i innymi specjalistami do spraw zdrowia i urody. Artykuły są opiniowane przed publikacją oraz podczas znaczących aktualizacji.


Dowiedz się więcej w naszym procesie redakcyjnym

Informacja o reklamach

Informacja o reklamach

Treści na Natu.Care mogą zawierać linki do produktów, ze sprzedaży których możemy dostać prowizję. Tworząc treści, trzymamy się wysokich standardów redakcyjnych i dbamy o obiektywne podejście do omawianych produktów. Obecność linków afiliacyjnych nie jest dyktowana przez naszych partnerów, a sami dobieramy produkty, które recenzujemy w pełni niezależnie.


Dowiedz się więcej w naszym regulaminie

Media o nas:

Większość jego odmian nie jest groźna dla zdrowia, jednak każdego dnia uprzykrza życie osobom, które na niego cierpią. Może obniżać samoocenę i wpływać na samopoczucie.

Z trądzikiem zmaga się nawet 85% nastolatków i młodych dorosłych do 25. roku życia. Coraz częściej chorują na niego też osoby po 30. I choć potocznie przyjęło się mówić „trądzik” na każdy pryszcz, tak naprawdę to grupa chorób skóry o wielu różnych objawach, przyczynach i zupełnie odmiennych sposobach leczenia.

Z tego artykułu dowiesz się:

  • Co to jest trądzik i jakie są jego rodzaje.
  • Jak leczyć poszczególne odmiany trądziku.
  • Jak pielęgnować cerę dotkniętą tymi schorzeniami.
  • Czy dieta ma wpływ na trądzik.
  • Co możesz zrobić w domu, by złagodzić objawy.
Natu.Care Omega-3ᵀᴳ Premium

Sprawdź, za co pokochały go tysiące klientek Natu.Care Premium Omega-3ᵀᴳ.

Natu.Care Omega-3ᵀᴳ Premium

Natu.Care Omega-3ᵀᴳ Premium dla zdrowia serca, mózgu i odporności. Najlepsza przyswajalność. Optymalna dawka 750 mg. Przebadana przez niezależne laboratorium.

Zobacz więcej
W końcu omega 3 w solidnej dawce i proporcji. Plus za TG, czyli trójglicerydy!
Zobacz więcej

Zobacz też:

Co to jest trądzik?

Trądzik to grupa przewlekłych chorób skóry charakteryzująca się występowaniem zmian skórnych. Niedoskonałości te pojawiają się przede wszystkim na twarzy, ale mogą też występować na dekolcie, ramionach i plecach . Dlaczego ta definicja jest tak mało precyzyjna?

Bo z trądzikiem jest trochę tak jak z misiem. Możesz powiedzieć „miś” zarówno na niedźwiedzia polarnego, jak i na koalę, chociaż zwierzęta te łączy w zasadzie tylko to, że są ssakami.

Mówiąc o trądziku, najczęściej mamy na myśli trądzik pospolity, ale rodzajów tej choroby jest znacznie więcej. Każdy z nich może mieć inne przyczyny i metody leczenia.

Jakie są rodzaje trądziku?

Wspólną cechą wszystkich chorób skóry nazywanych trądzikiem jest to, że są przewlekłe i mogą się zaostrzać. Dlatego leczenie warto wdrożyć jak najwcześniej.

Ważne

Trądzik jest chorobą skóry i niezależnie od jego rodzaju powinien być leczony u dermatologa. Próby walki z nim na własną rękę mogą doprowadzić do pogorszenia się stanu skóry. W dalszej części artykułu znajdziesz sekcję „Domowe sposoby na trądzik” – zawarte w niej porady traktuj jednak jako uzupełnienie terapii, a nie samodzielną metodę leczenia. Wszystkie domowe działania skonsultuj też ze swoim lekarzem.

Trądzik pospolity (młodzieńczy)

Trądzik pospolity (łac. acne vulgaris) nazywany również młodzieńczym (łac. acne juvenilis) jest ósmą najczęstszą chorobą skóry na świecie. W zależności od regionu dotyka on od około 56% do nawet 85% nastolatków, ale może występować również u dorosłych .

Trądzik pospolity to przewlekła choroba skóry, polegająca na zatykaniu się ujść mieszków włosowych oraz nadmiernej produkcji sebum (łoju).

W mieszku włosowym, oprócz włosa występują również gruczoły łojowe. Gdy skóra funkcjonuje prawidłowo, niewielkie ilości łoju wydostają się na jej powierzchnię ujściem mieszka włosowego. W odpowiednich ilościach sebum jest nam potrzebne – pełni na skórze funkcję ochronną – tworzy płaszcz hydrolipidowy, dba o zachowanie odpowiedniego pH, zabezpiecza cerę przed warunkami atmosferycznymi i mikroorganizmami chorobotwórczymi .

Jednak produkowane w nadmiarze może prowadzić do zapychania się ujść mieszków włosowych. Zaburzenia w ich funkcjonowaniu mogą być również spowodowane przez bakterie lub nadmierne rogowacenie naskórka .

Gdy ujście mieszka włosowego jest zatkane, sebum nie ma jak wydostać się na zewnątrz, więc się w nim gromadzi. W mieszaninie lipidów zaczynają namnażać się bakterie i pojawia się stan zapalny. Tak właśnie tworzą się pryszcze .

U nastolatków nie bez znaczenia jest także szalejąca gospodarka hormonalna. Można założyć, że trądzik wieku młodzieńczego dyktowany jest głównie tym. Z takim trądzikiem nie jesteśmy w stanie zrobić wiele – należy jedynie edukować młode osoby w kwestii higieny, dezynfekcji i prawidłowej pielęgnacji skóry oraz dołożyć wszelkich starań, by minimalizować ilość powstających zmian oraz nie dopuścić do tworzenia się blizn zanikowych.
Katarzyna Srebr

Katarzyna SrebrKosmetolog

Czy każdy pryszcz to trądzik?

Nie. Wszyscy od czasu do czasu miewamy na twarzy krostki. Mogą pojawić się na skutek zmiany stosowanych kosmetyków, kiedy przesadzisz ze słodyczami czy tłustym jedzeniem albo przed miesiączką. No i oczywiście przed ważną imprezą, na której chcesz wyglądać rewelacyjnie (zawsze).

Trądzik pospolity jest dolegliwością przewlekłą. Jeśli zmian na skórze jest dużo i ciągle pojawiają się nowe – idź do dermatologa. Tylko lekarz będzie w stanie zaproponować Ci terapię preparatami na receptę, jeśli takie okażą się konieczne.

Trądzik grudkowy

Trądzik grudkowy może być odmianą trądziku pospolitego lub innych rodzajów trądziku. Charakteryzuje się zmianami skórnymi przypominającymi małe, czerwone grudki.

W przeciwieństwie do pryszczy, w grudkach nie widać ropnego rdzenia (czyli tej białek kropki na górze krosty). Bardzo często trądzikowi grudkowemu towarzyszy także znaczna ilość zaskórników .

Trądzik ropowiczy i torbielowaty

Trądzik pospolity może mieć różne nasilenie: od łagodnego do ciężkiego. Ten o średnio nasilonych lub ciężkich objawach może przybrać postać ropowiczą. Charakteryzuje się ona występowaniem ropnych zmian na skórze, a w skrajnych przypadkach torbieli wypełnionych ropą. Torbiele mogą w wyglądzie przypominać czyraki i wielkością dochodzić nawet do kilku centymetrów .

Ropne i torbielowate zmiany mogą pozostawić na skórze blizny. Ich usunięcie jest praktycznie niemożliwe – możesz jedynie próbować zmniejszyć ich widoczność zabiegami kosmetologicznymi. Dlatego nie czekaj, aż sytuacja wymknie Ci się spod kontroli – idź do dermatologa.

Leczenie trądziku pospolitego

W przypadku łagodnej i średnio nasilonej postaci trądziku pospolitego najczęściej stosuje się leczenie miejscowe. Dermatolog najpewniej poleci Ci specjalne płyny i maści na trądzik, którymi możesz smarować chorobowo zmienione obszary.

Do miejscowego leczenia trądziku pospolitego najczęściej stosuje się:

  • retinoidy,
  • nadtlenek benzoilu,
  • kwas azelainowy,
  • kwas salicylowy,
  • antybiotyki w formie maści i kremów.

W cięższych postaciach trądziku pospolitego, gdy samo leczenie miejscowe nie wystarcza, lekarz może przepisać Ci antybiotyki doustne. Najczęściej spotykane to doksycyklina i lymecyklina. Przy wyjątkowo opornym trądziku można również wdrożyć izotretynoinę. Jest to syntetyczna pochodna witaminy A, hamująca aktywność i rozrost gruczołów łojowych .

Po izotretynoinę powinno się sięgać tylko w wyjątkowych sytuacjach. Jest to lek, który ma wpływ na funkcjonowanie praktycznie każdej strefy organizmu, zwłaszcza u kobiet/nastolatek. Przed wypisaniem recepty pacjentka obowiązkowo musi wykonać test ciążowy, a po rozpoczęciu kuracji włączyć też antykoncepcję hormonalną.
Katarzyna Srebr

Katarzyna SrebrKosmetolog

Niestety, lek ten może spowodować bardzo poważne wady rozwojowe płodu lub prowadzić do poronienia. Do innych niedogodności w trakcie kuracji należy także wszechobecna suchość wszystkich błon śluzowych skóry (usta, powieki, spojówki, nos, pochwa itd.) – dodaje specjalistka kosmetologii.

Pielęgnacja przy trądziku pospolitym

Podstawą pielęgnacji cer z trądzikiem pospolitym (i w zasadzie każdym innym rodzajem tej choroby) jest dokładne oczyszczanie skóry. Pomaga to zapobiegać zapychaniu się ujść mieszków włosowych i powstawaniu kolejnych stanów zapalnych.

Oczyszczaj twarz dwuetapowo: najpierw używaj kosmetyku, który rozpuszcza tłuszcze (zarówno makijaż jak i sebum), np. olejku lub mleczka do demakijażu. Potem umyj twarz żelem, emulsją, pianką lub innym produktem, który spłukuje się wodą. Pomoże on zarówno usunąć resztki zanieczyszczeń, jak i pozostałości poprzedniego kosmetyku.

Dopiero tak oczyszczona twarz jest gotowa na dalszą pielęgnację oraz stosowanie miejscowych leków na trądzik.

Dlaczego oczyszczanie jest takie ważne?

Sebum to mieszanina lipidów, czyli tłuszcz. W ciągu dnia przylepiają się do niego kurz, roztocza, bakterie i zanieczyszczenia z powietrza. A jeśli stosujesz makijaż, dołóż do tego jeszcze trochę dodatkowego tłuszczu, składników nadających kolor i czasem silikonów.

Taka warstwa to wspaniała pożywka dla bakterii i maź, która jak klej zatyka ujścia mieszków włosowych. Już wiesz, co się z tym wiąże – kolejne pryszcze, grudki, zaskórniki i krosty.

To może codziennie robić peeling, wysuszać skórę alkoholem i silnie ściągającymi środkami myjącymi, które możesz kupić w każdej drogerii? Cóż, pewnie każdy posiadacz tłustej i trądzikowej skóry miał kiedyś ochotę oblać twarz spirytusem, żeby wreszcie pozbyć się tego… (tu wstaw brzydkie słowo – w końcu to acne vulgaris) …sebum.

Nie. To tak nie działa. Wbrew wszystkiemu, do czego może Cię kusić (wysuszyć, wysuszyć!), do demakijażu i mycia cery używaj łagodnych środków, które nie zaburzą naturalnego pH i nie będą podrażniać. Dlaczego?

Produkcja sebum jest również reakcją obronną skóry. Gdy mocno ją wysuszasz, ścierasz i podrażniasz, a więc niszczysz jej warstwę ochronną, zareaguje ona w jedyny sposób, jaki zna: wyprodukuje więcej sebum, aby się przed tym bronić.

Na wypryski

Argentum200® Srebro Koloidalne

Argentum200® Srebro Koloidalne
5.0
  • Najważniejsze składniki aktywne: srebro koloidalne
  • Przeznaczenie: do skóry tłustej i trądzikowej
  • Opakowanie: 500 ml
Opis produktu

Tonik z wysoką zawartością czystego srebra koloidalnego. Dzięki antybakteryjnym właściwościom preparat doskonale nadaje się do pielęgnacji skóry ze skłonnością do nadmiernej produkcji sebum i powstawania wyprysków.

Po użyciu cera będzie zmatowiona i świeża. Tonik może też pomóc wyciszyć zaczerwienienia.

Plusy i minusy

Plusy:

  • Prosty skład, bez zbędnych składników dodatkowych.
  • Produkt jest przebadany dermatologicznie, a użytkownicy potwierdzili jego wysoką skuteczność.
  • Czystość srebra powyżej 99,9%.

Minusy:

  • Brak.
Dodatkowe informacje

Stosuj na oczyszczoną skórę twarzy. Przemywaj cerę tonikiem dwa razy dziennie.

Tak więc inwazyjne i silnie działające kosmetyki, które ze sklepowych półek krzyczą o trądziku, zapewne Ci pomogą. Ale tylko na chwilę. W dłuższej perspektywie zaszkodzą, doprowadzając do jeszcze większego rozregulowania pracy gruczołów łojowych.

Zobacz też:

Trądzik różowaty

Trądzik różowaty (łac. acne rosacea), to przewlekła dolegliwość skórna dotycząca głównie twarzy. Coraz częściej klasyfikowana jest jako choroba autoimmunologiczna. Objawia się powracającym rumieniem, często z towarzyszącymi grudkami, krostkami oraz tak zwanymi „pajączkami” – rozszerzonymi naczyniami krwionośnymi. Najczęściej rumień pojawia się na policzkach, nosie, brodzie oraz czole .

Według różnych szacunków trądzik różowaty może dotykać od 2% do nawet 22% populacji na świecie. W Europie, w zależności od źródła, częstość występowania tej choroby wynosi od 10 do 20%. Osoby z jasną karnacją skóry (typ I i II), jasnymi oczami oraz włosami są bardziej narażone na tę chorobę .

Trądzik różowaty manifestuje się jako czerwone plamy lub silny rumień. Zaczerwienieniom mogą też towarzyszyć rozszerzone naczynka, tworzące charakterystyczne fioletowe „pajączki”, lub czerwone grudki i krostki. W zaawansowanym stadium skóra może stać się zgrubiała i nierówna .

Przyczyny trądziku różowatego nie są jeszcze w pełni poznane. Badacze najczęściej wskazują na :

  • predyspozycje genetyczne,
  • zaburzenia w funkcjonowaniu układu immunologicznego,
  • nadwrażliwość naczyniowo-nerwową,
  • obecność mikroorganizmów,
  • zaburzenia pracy tarczycy,
  • warunki środowiskowe, takie jak długotrwałe narażenie na słońce czy długotrwały stres,
  • przewlekły stan zapalny w organizmie, występujący np. przy chorobach takich jak zespół SIBO.

Leczenie trądziku różowatego

Trądzik różowaty to przewlekła choroba skórna, której leczenie wymaga specjalistycznego podejścia. Odwiedzając dermatologa, otrzymasz diagnozę dotyczącą rodzaju trądziku, z którym walczysz, a także ewentualną receptę na niezbędne leki. Pamiętaj, że skóra z trądzikiem różowatym wymaga regularnych kontroli.

Lekarz zaproponuje Ci specjalistyczne kremy i maści na trądzik różowaty, które często zawierają metronidazol – substancję o działaniu przeciwzapalnym i bakteriobójczym, która pomaga zredukować zaczerwienienie .

Innym popularnym składnikiem jest kwas azelainowy, który jest szczególnie skuteczny w leczeniu grudkowo-krostowej postaci trądziku różowatego .

Dostępne są również antybiotyki na trądzik różowaty w formie maści, kremów i żeli do stosowania miejscowego. Jeśli na skórze pojawią się ropne stany zapalne, dermatolog może przepisać takie leki – najczęściej stosowanym jest erytromycyna.

W pewnych sytuacjach może być konieczne przyjmowanie antybiotyków lub innych leków doustnie. Preparaty te powinny być stosowane zgodnie z zaleceniami dermatologa. Najczęściej wykorzystywanymi substancjami w tych lekach są antybiotyki z grupy tetracyklin, takie jak doksycyklina .

Niestety, nie istnieją magiczne pigułki, które natychmiast zlikwidują problem. Walka z trądzikiem różowatym oznacza przede wszystkim przemyślenie i dostosowanie swojej codziennej rutyny pielęgnacyjnej oraz rodzaju używanych kosmetyków. Najprawdopodobniej konieczne będą również zmiany w diecie i codziennych nawykach.

Dobrze poprowadzony trądzik różowaty może przez wiele miesięcy utrzymywać się w stanie remisji i nie dawać żadnych objawów. Poza pielęgnacją i zmianą nawyków życiowych pomóc mogą wizyty w gabinetach kosmetologicznych, które będą znacznie ograniczać częstotliwość powracania zmian.
Katarzyna Srebr

Katarzyna SrebrKosmetolog

Zabiegi wykonywane u osób z trądzikiem różowatym skupiają się na wyciszaniu skóry, wzmacnianiu ścian naczyń krwionośnych, likwidacji rumienia i delikatnym pogrubianiu naskórka – wyjaśnia kosmetolożka.

Pielęgnacja przy trądziku różowatym

Pielęgnacja skóry zmagającej się z trądzikiem różowatym wymaga specjalnej uwagi, ponieważ jest to cera nadzwyczaj wrażliwa i często naczynkowa. Najlepiej jest skonsultować swój plan pielęgnacji z dermatologiem i kosmetologiem, aby dostosować go do indywidualnych potrzeb.

W pielęgnacji kluczowe jest skupienie się na łagodzeniu rumienia i uspokojeniu skóry. Dermatolog będzie w stanie doradzić Ci, jakich produktów lub składników aktywnych powinnaś szukać, a jakich unikać.

Mimo tego pewne zasady są uniwersalne. Poniżej przedstawiam kilka z nich:

  • Używaj produktów do mycia o zrównoważonym pH, które nie będą wysuszać skóry.
  • Zawsze stosuj dobrej jakości filtry przeciwsłoneczne. W sezonie jesienno-zimowym SPF 30 to minimum, natomiast latem wybieraj SPF 50.
  • Regularnie nawilżaj skórę za pomocą kremów.

SPF 50+

MISSHA All Around Safe Block Aqua Sun

MISSHA All Around Safe Block Aqua Sun
4.7
  • Przeznaczenie: każdy rodzaj cery
  • Najważniejsze składniki: mleko lodowcowe, ekstrakty z roślin pryszczyrnicowatych, ekstrakt z róży Antozone, thanaka
  • Opakowanie: 50 ml
  • Ochrona przeciwsłoneczna: SPF 50+/PA++++
Opis produktu

Kojący krem przeciwsłoneczny zapewnia wysoki stopień ochrony przed promieniowaniem UVA i UVB. Lekka, żelowa konsystencja i nawilżające właściwości sprawiają, że to idealna propozycja pod makijaż.

Kosmetyk daje uczucie chłodzenia, które jest bardzo przyjemne w upalne dni – zwłaszcza podczas opalania, na słonecznej plaży.

Plusy i minusy

Plusy:

  • Wysoki stopień ochrony przed słońcem (SPF 50+/PA++++).
  • Lekka konsystencja.
  • Szybkie wchłanianie.
  • Nie zapycha i nie pozostawia świecącej warstwy.
  • Przyjemny zapach.

Minusy:

  • Zawiera chemiczne filtry przeciwsłoneczne, co może nie odpowiadać miłośniczkom naturalnej pielęgnacji.
Dodatkowe informacje

Przed użyciem energicznie potrząśnij opakowaniem.

Opinia użytkownika

Nie bieli, nie zapycha, nie wyświeca, szybko się wchłania. Delikatny zapach, przyjemne użytkowanie.

SPF 50+

HOLIKA HOLIKA Aloe Soothing Essence

HOLIKA HOLIKA Aloe Soothing Essence
4.8
  • Przeznaczenie: każdy rodzaj skóry
  • Najważniejsze składniki: aloes, witamina C, niacynamid
  • Opakowanie: 70 ml
  • Ochrona przeciwsłoneczna: SPF 50+
Opis produktu

Maksymalna ochrona przeciwsłoneczna na co dzień i na wakacjach. SPF 50+ sprawdzi się nawet w ostrym słońcu i wysokich temperaturach. Lekka żelowa konsystencja kremu jest szczególnie przyjemna w użytkowaniu w upalne dni.

Oprócz fotoprotekcji krem zapewni również optymalny poziom nawilżenia i ukoi podrażnienia u osób z wrażliwą cerą. Dodatek witamin i ekstraktów roślinnych dodatkowo odżywi skórę.

Plusy i minusy

Plusy:

  • Lekka, żelowa konsystencja.
  • Wyciszająca podrażnienia formuła.
  • Odżywcze dodatki witamin i ekstraktów roślinnych.
  • Preparat nie bieli, nie zapycha i nie pozostawia świecącej się warstwy na skórze.
  • Można stosować na twarz i na ciało.

Minusy:

  • Preparat zawiera filtry chemiczne, które nie są naturalne i mogą przyczyniać się do zanieczyszczania obszarów wodnych.
Dodatkowe informacje

Jeśli posiadasz tłustą lub mieszaną cerę, ten krem z powodzeniem może stanowić całość Twojej porannej pielęgnacji.

Opinia użytkownika

Świetna, lekka konsystencja, nie bieli, nie zapycha. Super produkt.

Skuteczne nawilżenie i regeneracja skóry

Klairs Rich Moist Soothing Cream

Klairs Rich Moist Soothing Cream
4.9
  • Najważniejsze składniki aktywne: kwas hialuronowy, wosk pszczeli, beta glukan, ceramidy, olej jojoba, ekstrakt z gejpfruta, witamina E, olejek lawendowy, ekstrakt z papai i aloes oraz wyciągi.
  • Przeznaczenie: do każdego rodzaju skóry
  • Opakowanie: 80 ml
  • Konsystencja: krem
Opis produktu

Klairs Moist Soothing Cream to krem łagodzący o lekkiej, szybko wchłaniającej się konsystencji. Wzmacnia barierę skóry dzięki beta-glukanowi i ceramidowi NP. Z kolei za intensywne nawilżenie, elastyczność i odżywienie odpowiadają kwas hialuronowy oraz ekstrakt z otrąb ryżowych.

Plusy i minusy

Plusy:

  • Dobre składniki aktywne.
  • Może być stosowany do różnych rodzajów skóry.
  • Spore opakowanie.

Minusy:

  • Mimo bezpiecznego składu, niektóre składniki mogą powodować podrażnienia u osób ze skórą wrażliwą.
Dodatkowe informacje

Producent zaleca wykonać próbę uczuleniową przed pierwszym użyciem.

Kosmetyki do pielęgnacji skóry z trądzikiem różowatym powinny być wolne od substancji drażniących, takich jak konserwanty i wysuszające alkohole. Zamiast tego dobrze, aby zawierały składniki łagodzące podrażnienia i wzmacniające naczynia krwionośne. Warto również szukać produktów, które odżywiają skórę i wzmacniają jej naturalną barierę hydrolipidową.

Nawilżenie

Veoli Botanica HAVE A NICE FACE, krem na dzień

Veoli Botanica HAVE A NICE FACE, krem na dzień
4.9
  • Przeznaczenie: każdy rodzaj skóry, również wrażliwa
  • Najważniejsze składniki: peptydy z protein owsa, ekstrakt z pąków czarnej porzeczki, tokoferol
  • Opakowanie: 50 ml
Opis produktu

Solidny, dogłębnie nawilżający krem na dzień. Posiada właściwości ochronne i łagodzące podrażnienia. Wspiera naturalną barierę ochronną skóry. Twoja cera będzie nawilżona i zrelaksowana.

Dzięki zawartości naturalnych antyoksydantów zapobiega powstawaniu zmarszczek i zmniejsza stres oksydacyjny skóry.

Krem ma przyjemną, dosyć bogatą konsystencję. Szybko się wchłania i nie pozostawia na skórze widocznej warstwy. Doskonale sprawdza się jako baza pod makijaż.

Plusy i minusy

Plusy:

  • Dogłębnie nawilża i pozostawia uczucie komfortu.
  • Szybko się wchłania.
  • Nie wchodzi w reakcje z kosmetykami kolorowymi.
  • Aż 97,7% składników pochodzenia naturalnego.
  • Dobry dla wegan.

Minusy:

  • Przy bardzo tłustych skórach może być zbyt ciężki.
Dodatkowe informacje

Krem zamknięty jest w estetycznym, szklanym opakowaniu.

Opinia użytkownika

Doskonały krem na dzień, który nie tylko nawilża, ale przede wszystkim gwarantuje dogłębne i długotrwałe nawodnienie. Pięknie wygładza i uelastycznia cerę.

Ekstrakt z jagód

Frudia Blueberry Hydrating Intensive Cream

Frudia Blueberry Hydrating Intensive Cream
4.9
  • Przeznaczenie: każdy rodzaj skóry, szczególnie sucha
  • Najważniejsze składniki: ekstrakt z jagód, gliceryna, olej z pestek pomidora
  • Opakowanie: 55 g
Opis produktu

Lekki krem o działaniu nawilżającym, które utrzymuje się aż przez 72 godziny. Dzięki ekstraktowi z jagód (69%), krem tworzy zatrzymującą wilgoć warstwę, nawilżając skórę bez uczucia lepkości.

Kosmetyk jest delikatny nawet dla suchej i wrażliwej skóry, a olej z pestek pomidora dodatkowo ją odżywia. Krem wzmacnia ochronną barierę skóry i zapobiega dalszemu odwodnieniu.

Szybko się wchłania, a jego konsystencja ułatwia rozprowadzanie. Już po 4 tygodniach stosowania można zauważyć poprawę.

Plusy i minusy

Plusy:

  • Certyfikowany ekstrakt z jagód.
  • Ukończone testy pod względem bezpieczeństwa dla skóry.
  • Technika przetwarzania surowców R Vita W zapewnia optymalną zawartość przeciwutleniaczy i składników odżywczych.

Minusy:

  • Dla posiadaczek skóry tłustej lub mieszanej może być trochę za ciężki, zwłaszcza pod makijaż.
Dodatkowe informacje

Jeżeli masz suchą skórę twarzy, możesz używać tego kremu dwa razy dziennie – zarówno rano jak i wieczorem.

Opinia eksperta

Po nałożeniu pozostawia delikatny film na skórze. Efekty? Skóra jest nawilżona, miękka i sprężysta.

nawilżenie do 100 h

Super Aqua Ultra Hyalron Balm Cream Original

Super Aqua Ultra Hyalron Balm Cream Original
4.9
  • Najważniejsze składniki aktywne:
  • Pojemność: 70 ml
  • Postać: krem-balsam
Opis produktu

Koreańska pielęgnacja w Twoim domu. Krem ma wielofunkcyjne działanie – nawadnia, rozjaśnia, zapobiega powstawaniu drobnych zmarszczek i nawilża. Kosmetyk wygładza wszelkie nierówności i szorstkości, zmarszczki, nie zatyka porów i pasuje do każdego rodzaju skóry. Może być stosowany zarówno rano, jak i wieczorem. Polecany w celu nawilżenia i regeneracji cery.

Plusy i minusy

Plusy:

  • Użytkowniczki chwalą lekką formułę, która szybko się wchłania.
  • Polecany na dzień, dobrze współgra z kosmetykami do makijażu.
  • Super Aqua Ultra Hylaron to formuła wykorzystująca różnocząsteczkowe formy kwasu hialuronowego, dzięki czemu wspomaga jego wchłanialność.

Minusy:

  • Może nie być wystarczający dla bardzo suchej cery (polecane są dodatkowo inne kosmetyki na noc od Missha).
Dodatkowe informacje

Fajny skład o delikatnej formule – nie zawiera parabenów, kwasu sorbinowego, kwasu salicylowego, kwasu benzoesowego, BHT, benzofenonu 3-8, kwasu hydrooctowego, glikolu propylonowego, alkoholu benzylowego, fenooksyetanolu.

5% mocznik

Sebamed, krem do twarzy z mocznikiem (5%)

Sebamed, krem do twarzy z mocznikiem (5%)
5.0
  • Przeznaczenie: do wysuszonej skóry, dla każdego typu skóry
  • Najważniejsze składniki: mocznik 5%, pantenol, ekstrakt z trawy tygrysiej, bisabolol
  • Opakowanie: 200 ml
Opis produktu

Krem do twarzy dla osób o wyjątkowo suchej skórze. Jeśli doskwiera Ci przesuszona, podrażniona i odwodniona cera, sięgnij po ten kosmetyk i przywróć swojej skórze równowagę hydrolipidową. Krem zawiera mocznik (5%), który skutecznie i dogłębnie nawilża, redukuje uczucie suchości i regeneruje skórę. Ekstrakt z trawy tygrysiej wspomaga wytwarzanie kolagenu w skórze, a pantenol łagodzi podrażnienia.

Plusy i minusy

Plusy:

  • Skuteczna kompozycja składu, która nawilża i regeneruje nawet bardzo wysuszoną skórę.
  • Nie zawiera mikroplastiku, bez parafiny, bez parabenów, odpowiedni dla skóry wrażliwej.
  • Opakowanie ekologiczne, nietestowany na zwierzętach.

Minusy:

  • Brak.
Dodatkowe informacje

Najlepsze efekty osiągniesz, jeśli będziesz kremować twarz regularnie.

Opinia eksperta

Dosłownie opatrunek na cerę, którą zajechałam na słonecznych wakacjach. Po 2 tygodniach skóra nie ciągnęła i poczułam lepsze nawilżenie.

Naturalne fermenty

A’pieu Lactobacillus Moisturizing Cream

A’pieu Lactobacillus Moisturizing Cream
4.9
  • Najważniejsze składniki aktywne: ekstrakt ze sfermentowanych nasion soi, Lacto Moisturizing Ferment ™, probiotyk, ekstrakt z wąkroty azjatyckiej, niacynamid, olej z nasion łąkowej piany
  • Przeznaczenie: do skóry wrażliwej, suchej, podrażnionej, mieszanej i dojrzałej
  • Opakowanie: 50 ml
Opis produktu

Lactobacillus Moisturizing Cream to nawilżający krem, który wzmacnia naturalne funkcje ochronne skóry. Opiera się na sfermentowanych składnikach, tj. Lacto Moisturizing Ferment TM oraz nasionach soi. 

Seria jest specjalnie polecana do pielęgnacji skóry suchej, wrażliwej, dojrzałej i mieszanej. Mleczna konsystencja szybko się wchłania i nadaje do stosowania pod makijaż.

Plusy i minusy

Plusy:

  • Składniki certyfikowane przez EWG Green, co oznacza, że są bezpieczne i delikatne dla skóry.
  • Mleczna formuła nie pozostawia na skórze uczucia lepkości.
  • Tworzy na skórze warstwę ochronną.

Minusy:

  • Brak.
Dodatkowe informacje

Pamiętaj, aby jako ostatni etap pielęgnacji nałożyć na skórę krem z filtrem przeciwsłonecznym.

Oprócz odpowiedniej pielęgnacji cery postaraj się unikać czynników, które zaostrzają objawy trądziku różowatego. Stan skóry może pogorszyć się od :

  • narażenia na gwałtowne zmiany temperatury (unikaj sauny i morsowania, a nawet mocno klimatyzowanych pomieszczeń, nie myj twarzy gorącą wodą),
  • kontaktu z chlorowana wodą (np. na basenie),
  • ekspozycji na słońce bez zabezpieczenia filtrami SPF,
  • silnego lub długotrwałego stresu,
  • przyjmowania niektórych leków,
  • spożywania alkoholu,
  • pikantnych i ciężkostrawnych potraw (więcej o diecie przy trądziku przeczytasz niżej).

Według badań stan zapalny skóry towarzyszący trądzikowi różowatemu mogą Ci pomóc opanować kwasy omega-3. Warto więc włączyć do diety tłuste ryby, które są ich najlepszym źródłem. Możesz także rozważyć ich dodatkową suplementację .

Natu.Care Omega-3 ᵀᴳ Premium

Natu.Care Omega-3 ᵀᴳ Premium
5.0
  • Zawartość omega-3: 750 mg (250 mg DHA + 500 mg EPA)
  • Dodatkowe składniki aktywne: brak
  • Forma: kapsułki
  • Porcja: 1 kapsułka dziennie
  • Wystarczy na: 60 dni
Opis produktu

Suplement diety zawiera omega-3ᵀᴳ, czyli kwasy omega-3 w formie trójglicerydów. Badania naukowe sugerują, że taka forma kwasów tłuszczowych jest nawet 2 razy lepiej przyswajana od estrów obecnych w wielu suplementach diety na rynku. Oznacza to, że masz pewność co do skuteczności ich działania i dostarczania sobie cennych kwasów omega.

Kwasy tłuszczowe omega-3 pochodzą z oleju z dzikich sardeli. To bogate źródło zdrowych tłuszczów, które są niezbędne dla zdrowia układu sercowo-naczyniowego, odpornościowego i nerwowego, a także prawidłowej pracy wzroku, stawów, mięśni.

Badania naukowe sugerują również, że odpowiednie spożycie kwasów omega-3 chroni przed depresją i zaburzeniami lękowymi oraz wspiera leczenie tych dolegliwości. Ponadto omega-3 wpływają na nawilżenie i wygląd skóry oraz wspierają zdrowy sen.

Preparat zawiera łącznie 750 mg kwasów EPA+DHA, co jest trzykrotnie wyższą porcją, niż zalecane minimum 250 mg dla populacji Polski. Omega-3 TG Premium posiada badania wskazujące, że jego TOTOX wynosi 9, co jest bardzo dobrym wynikiem.

Suplementacja kwasów omega-3 jest zalecana każdemu, kto nie jada 1–2 porcji (ok. 300 g) tłustej ryby tygodniowo. Zwiększone zapotrzebowanie mają też dzieci w okresie wzrostu, seniorzy, osoby aktywne fizycznie, weganie i wegetarianie oraz pacjenci objęci leczeniem kardiologicznym i profilaktyką chorób serca.

Plusy i minusy

Plusy

  • Olej rybi z dzikich sardeli to świetne źródło EPA i DHA.
  • Kwasy omega-3 w formie trójglicerydów są dwukrotnie lepiej przyswajalne od estrów (obecne w wielu produktach na rynku).
  • Skład wolny od barwników i wypełniaczy.
  • Czystość składu została potwierdzona badaniami laboratoryjnymi.
  • Opakowanie wystarcza aż na 2 miesiące.
  • Miękkie kapsułki wygodne w połykaniu.

Minusy

  • Brak.
Dodatkowe informacje

Otoczka kapsułki jest z żelatyny wołowej.

Opinia eksperta
Trójglicerydy kwasów tłuszczowych omega-3 zawarte w tym preparacie mają znacznie wyższą biodostępność niż często spotykane w suplementach diety estry etylowe omega-3. Olej z dzikich sardeli to świetne źródło omega-3.
Ilona Krzak

Ilona Krzak magister farmacji

Natu.Care Omega-3

Natu.Care Omega-3
4.6
  • Zawartość omega-3: 550 mg (220 mg DHA + 330 mg kwasu EPA)
  • Dodatkowe składniki aktywne: brak
  • Forma: kapsułki
  • Porcja: 1 kapsułka dziennie
  • Wystarczy na: 60 dni
Opis produktu

Suplement diety zawiera wysokiej jakości kwasy tłuszczowe omega-3 z oleju z sardeli. To naturalnie bogate źródło zdrowych tłuszczów, które są niezbędne dla zdrowia układu sercowo-naczyniowego, odpornościowego i nerwowego, a także prawidłowej pracy wzroku, stawów, mięśni.

Badania naukowe sugerują również, że odpowiednie spożycie kwasów omega-3 chroni przed depresją i zaburzeniami lękowymi oraz wspiera leczenie tych dolegliwości. Ponadto omega-3 wpływają na nawilżenie i wygląd skóry oraz wspierają zdrowy sen.

Suplement diety zawiera 550 mg EPA+DHA w porcji dziennej. To ponad dwukrotność oficjalnych zaleceń dla populacji Polski, które sugerują spożycie minimum 250 mg dziennie.

Suplementacja kwasów omega-3 jest wskazana, jeśli nie spożywasz 1–2 porcji (ok. 300 g) tłustej ryby tygodniowo. Zwiększone zapotrzebowanie mają też osoby aktywne fizycznie, weganie i wegetarianie, seniorzy, dzieci w okresie wzrostu oraz pacjenci objęci leczeniem kardiologicznym i profilaktyką chorób serca.

Plusy i minusy

Plusy

  • Olej rybi z sardeli to świetne źródło EPA i DHA.
  • Skład wolny od barwników i wypełniaczy.
  • Opakowanie wystarcza aż na 2 miesiące.
  • Miękkie kapsułki wygodne w połykaniu.
  • Czystość składu została potwierdzona badaniami laboratoryjnymi.

Minusy

  • Brak.
Dodatkowe informacje

Otoczka kapsułki jest z żelatyny wołowej.

Opinia eksperta
Plus za krótki skład kapsułki – olej, otoczka i przeciwutleniacz, bez zbędnych dodatków. Oleje z małych tłustych ryb morskich takich jak sardele to świetne źródło omega-3.
Ilona Krzak

Ilona Krzak magister farmacji

Trądzik hormonalny

Hormony odpowiedzialne za występowanie trądziku to androgeny. Przyczyniają się do rozwoju trądziku pospolitego, ale w jego przypadku najczęściej są związane ze zmianami w gospodarce hormonalnej przy pokwitaniu .

W przypadku dorosłych osób trądzik hormonalny, a więc ten spowodowany przez androgeny, może być wynikiem innych chorób, związanych z zaburzeniami wydzielania hormonów w organizmie .

Co ciekawe, według przewodnika klinicznego z 2019 roku, większość zmian skórnych u dorosłych kobiet jest zlokalizowana na brodzie i wzdłuż kości żuchwy. Nie wyklucza to jednak możliwości występowania wyprysków na innych partiach twarzy, a nawet ramionach i plecach .

Leczenie trądziku hormonalnego

Oprócz standardowych metod leczenia samego trądziku (opisanych przy trądziku pospolitym), trzeba zauważyć, że trądzik hormonalny będzie dolegliwością wtórną. Oznacza to, że jest on niejako objawem innej choroby, która powoduje zmiany w gospodarce hormonalnej (np. przy zespole policystycznych jajników – PCOS) .

Coraz częściej mówi się też o trądziku powstającym na osi jelito-mózg-skóra. Wszelkie zaburzenia pracy jelit będą mieć konsekwencje w pracy całego organizmu (zwłaszcza odporności), ale także w pracy skóry. To samo tyczy się psychiki, która również rzutuje na każdą strefę funkcjonowania ciała.
Katarzyna Srebr

Katarzyna SrebrKosmetolog

Jeśli mamy przed sobą osobę, która na każdy stres reaguje rewolucją jelitową, bardzo prawdopodobne, że po tym stresie na jej skórze pojawiają się również stany zapalne. Wówczas zamiast agresywnych działań pomocne okazują się zmiana diety, nauczenie się radzenia sobie ze stresem, a także dobrej jakości probiotykoterapia – tłumaczy ekspertka.

Aby trwale opanować zmiany trądzikowe, należy wyeliminować przyczynę zaburzeń hormonalnych, a przynajmniej poddać się leczeniu, które pozwoli kontrolować ich wydzielanie. Jeżeli Twój trądzik może mieć przyczyny hormonalne, udaj się do endokrynologa. Lekarz będzie mógł zlecić dodatkowe badania i ustalić najlepsze dla Ciebie leczenie.

Pielęgnacja przy trądziku hormonalnym

Prawidłowa pielęgnacja skóry z trądzikiem hormonalnym może być wyzwaniem. Z wiekiem skóra traci swoje właściwości ochronne, przez co staje się bardziej wrażliwa i skłonna do utraty wody.

Nawet skóra z trądzikiem potrzebuje nawilżenia. Wybieraj lekkie, bezzapachowe, niekomedogenne produkty, które nie zatykają porów. Stosuj krem nawilżający zaraz po umyciu twarzy, kiedy skóra jest jeszcze wilgotna. Warto zadbać o to, by kosmetyk wspomagał odbudowę naturalnej bariery ochronnej skóry. Takie działanie zapewnią na przykład ceramidy lub D-pantenol.

Jeżeli czujesz, że nawilżający kosmetyk w kremie jest dla Twojej cery zbyt ciężki, postaw na serum. To lżejsza formuła, która wchłania się dużo szybciej i jest bardziej skoncentrowana.

Najlepszy na zmarszczki

Klairs Rich Moist Soothing Serum

Klairs Rich Moist Soothing Serum
4.9
  • Najważniejsze składniki aktywne: kwas hialuronowy, ekstrakt z wąkroty azjatyckiej, betaina, beta-glukan, ekstrakt z lukrecji gładkiej, witamina E oraz pantenol
  • Przeznaczenie: do skóry wrażliwej, suchej, podrażnionej i dojrzałej.
  • Opakowanie: 80 ml
Opis produktu

Nawilżające serum do twarzy dla cery wrażliwej i suchej. Preparat nadaje skórze elastyczność i gładkość, działa przeciwzapalnie i łagodzi ewentualne podrażnienia. Kosmetyk od Klairs jest wolny od szkodliwych substancji (np. parabenów) i jest wegański. 

Plusy i minusy

Plusy:

  • Dobre składniki aktywne.
  • Produkt wegański
  • Brak szkodliwych substancji w składzie.

Minusy:

  • Niektóre substancje w składzie (np. glikol butylenowy) mogą powodować podrażnienia (to jednak rzadkie przypadki).
Dodatkowe informacje

Producent podaje, że kosmetyk nie był testowany na zwierzętach.

Najlepszy na wysuszoną cerę

Veoli Botanica, serum nawilżające z kwasem hialuronowym

Veoli Botanica, serum nawilżające z kwasem hialuronowym
4.7
  • Najważniejsze składniki aktywne: kwas hialuronowy, filtrat Hydronesis®, ferment z czarnej herbaty Kombuchka™, ekstrakt z mikroalg rhodella
  • Typ skóry: sucha, dojrzała, z oznakami starzenia.
  • Pojemność: 30 ml
  • Postać: serum
Opis produktu

Serum Nawilżające FOCUS HYDRATION GEL z 0,6% kwasem hialuronowym to niezawodny sposób na zdrową, nawilżoną i promienną skórę. 

Formuła oparta na 98,64% składników naturalnych, bogata w potrójny kwas hialuronowy, ferment z czarnej herbaty Kombuchka™, filtrat Hydronesis® oraz ekstrakt z mikroalg Rhodella, intensywnie nawilża, wzmacnia barierę ochronną i przywraca blask. 

Plusy i minusy

Plusy:

  • Naturalny skład.
  • Skuteczność działania.
  • Wydajne opakowanie.

Minusy:

  • Użytkowniczki podają, że przy skórze mieszanej efekt nie jest najlepszy.
Dodatkowe informacje

Producent zaleca przeprowadzić próbę uczuleniową przed pierwszym użyciem.

Nawilża i regeneruje

A’pieu Lactobacillus Moisturizing Ampoule Nawilżające Serum do Twarzy z Fermentami

A’pieu Lactobacillus Moisturizing Ampoule Nawilżające Serum do Twarzy z Fermentami
4.8
  • Najważniejsze składniki aktywne: ekstrakt ze sfermentowanych nasion soi, probiotyk, ekstrakt z wąkroty azjatyckiej, niacynamid, pantenol, witamina E
  • Przeznaczenie: do skóry wrażliwej, suchej, podrażnionej, mieszanej i dojrzałej
  • Opakowanie: 30 ml
Opis produktu

Lactobacillus Moisturizing Ampoule to wysoce skuteczne serum do twarzy oparte na sfermentowanych nasionach soi i probiotykach. Wzmacnia ono naturalną barierę ochronną skóry, dba o równowagę mikrobiomu i zapewnia intensywne nawilżenie. 

Preparat perfekcyjnie regeneruje i łagodzi podrażnienia, a także chroni skórę przed wolnymi rodnikami. Serum polecamy osobom ze skórą suchą, mieszaną, wrażliwą, podrażnioną i dojrzałą.

Plusy i minusy

Plusy:

  • Delikatne składniki dla skóry (certyfikat EWG Green).
  • Brak uczucia lepkości po użyciu.
  • Przeznaczone dla osób z każdym typem skóry.

Minusy:

  • Brak.
Dodatkowe informacje

Przed użyciem kosmetyku warto wykonać próbę uczuleniową.

Skuteczne nawilżenie

Frudia Blueberry Hydrating Serum

Frudia Blueberry Hydrating Serum
4.9
  • Najważniejsze składniki aktywne: ekstrakt z jagód, olejek z pestek pomidora, pantenol  
  • Przeznaczenie: do każdego typu skóry
  • Opakowanie: 50 g
Opis produktu

Frudia Blueberry Hydrating Serum to wyjątkowa formuła bazująca na 71% ekstrakcie z jagód, dostarczającego intensywnego nawilżenia i rewitalizacji. 

Preparat jest bogaty w przeciwutleniacze, pochodzące z niezwykle czystej wyspy Jeju, które przynoszą ożywienie zmęczonej cerze.

Serum szybko się wchłania, nie pozostawiając lepkiej warstwy, a efekty możesz zobaczyć już po pierwszym użyciu. 

Idealne dla wszystkich typów skóry, w tym wrażliwej. 

Plusy i minusy

Plusy:

  • Skuteczność działania.
  • Naturalne składniki.
  • Brak lepkiej warstwy po nałożeniu.
  • Przyjemny zapach.

Minusy:

  • Brak.
Dodatkowe informacje

Producent zaleca nałożenie toniku przed zastosowaniem serum w celu przygotowania skóry do skutecznego wchłonięcia produktu.

Trądzik odwrócony

Trądzik odwrócony (łac. Hidradenitis suppurativa) to przewlekła, nawracająca i zapalna choroba skóry, której towarzyszy występowanie czerwonych guzków, ropni i przetok. Zmiany te najczęściej pojawiają się w miejscach, w których znajduje się najwięcej gruczołów potowych – pachach i pachwinach lub tam, gdzie skóra lubi się fałdować i ocierać o siebie – pod piersiami, pośladkami, na brzuchu .

Trądzik odwrócony nie ogranicza swojego działania jedynie na skórę, ale ma charakter ogólnoustrojowy. To znaczy, że wywołane nim stany zapalne mogą wpływać również na funkcjonowanie narządów wewnętrznych .

Osoby dotknięte chorobą odczuwają znaczny dyskomfort: zmiany skórne są bolesne i często towarzyszy im świąd. W zaawansowanym stadium, gdy na skórze robią się przetoki, może wydobywać się z nich nieprzyjemny zapach ropy .

Leczenie trądziku odwróconego

Każda zmiana skórna, która nie jest typową krostką, zaskórnikiem czy prosakiem, powinna wzbudzać Twoją czujność i zakończyć się wizytą u lekarza. Tak samo jest w przypadku guzków, które tworzą się w pierwszej fazie trądziku odwróconego.

Choroba ta może zagrażać Twojemu zdrowiu i życiu, dlatego bezwzględnie wymaga specjalistycznego leczenia dermatologicznego, a w niektórych przypadkach nawet chirurgicznego .

Podstawą leczenia trądziku odwróconego jest farmakoterapia. W początkowych fazach choroby oraz przy łagodnych zmianach stosuje się preparaty z klindamycyną. Bardziej nasilone zmiany mogą wymagać antybiotykoterapii lub zastosowania leczenia biologicznego w formie zastrzyków, które również przynosi dobre rezultaty .

Ciekawostka

W leczeniu trądziku odwróconego pomocna może być również toksyna botulinowa (czyli botoks). Jest ona podawana podskórnie, w miejscach występowania zmian.

W niektórych przypadkach konieczna jest interwencja chirurgiczna. Obejmuje ona zarówno małoinwazyjny zabieg zwany deroofingiem, który polega na usunięciu fragmentu tkanki nad przetoką, jak również usunięcie całego chorobowo zmienionego obszaru podczas standardowego zabiegu operacyjnego .

Pielęgnacja przy trądziku odwróconym

Codziennie oczyszczaj chorobowo zmienione miejsca środkiem antyseptycznym. Zapobiegnie to namnażaniu się bakterii. Unikaj też wszystkiego, co mogłoby podrażniać skórę: stosuj bezzapachowe, łagodne środki piorące, kosmetyki o prostym, krótkim składzie oraz bezzapachowe antyperspiranty .

W przypadku depilacji, dla osób cierpiących na trądzik odwrócony, specjaliści polecają tą laserową. Możesz też zdecydować się na wosk, ale tylko wtedy, gdy choroba jest nieaktywna .

Ważne jest również noszenie luźnej, przewiewnej odzieży z naturalnych materiałów, takich jak bawełna i len. Osobom cierpiącym na tę dolegliwość nie poleca się uprawiania sportów, które mogą doprowadzić do nadmiernego pocenia się. Alternatywami są na przykład pływanie, powolna relaksacyjna joga lub spacery .

Trądzik grzybiczy

Trądzik grzybiczy (łac. Fungal acne) objawami przypomina trądzik pospolity, dlatego bardzo trudno jest go zdiagnozować. Najczęściej towarzyszą mu krostowo-grudkowe zmiany skórne. Przyczyną trądziku grzybiczego są (jak pewnie się domyślasz) grzyby, a dokładnie te z rodzaju Malassezia. Powodują one infekcję i stan zapalny mieszków włosowych, co prowadzi do zatkania ich ujść i powstawania pryszczy .

Dość specyficzne przy tej inwazji rodem z The Last of Us jest występowanie zmian skórnych również na tułowiu oraz brak widocznych zaskórników, które są dość typowe przy trądziku pospolitym .

Na trądzik grzybiczy szczególnie narażone są osoby o osłabionym układzie odpornościowym. Wnikanie grzybów do mieszków włosowych ułatwia też podrażniona lub uszkodzona skóra . Chodzi tu nie tylko o rany i otarcia, ale też na przykład podrażnienia spowodowane noszeniem obcisłych ubrań czy te powstałe przy goleniu.

Leczenie trądziku grzybiczego

Trudno jest zdiagnozować trądzik grzybiczy po samych objawach, dlatego warto wybrać się do dermatologa, który może przeprowadzić dodatkowe badania skóry, pod kątem obecności grzybów.

Gdy uda się zdiagnozować trądzik grzybiczy, lekarz przepisze leki przeciwgrzybicze, działające miejscowo lub ogólnoustrojowo. Według badań najlepsze efekty uzyskuje się, stosując środki doustne. Najskuteczniejsze substancje grzybobójcze, używane w leczeniu trądziku grzybiczego to ketokonazol i itrakonazol .

Pielęgnacja przy trądziku grzybiczym

Grzyby lubią ciepło i wilgoć. Nie pomagaj im. Wycieraj twarz jednorazowym, papierowym ręcznikiem – ten z materiału jest wilgotny przez długi czas, a ponieważ wisi w ciepłej łazience, jest doskonałym miejscem do rozwoju wszelkiego rodzaju mikroorganizmów chorobotwórczych.

W pielęgnacji unikaj również kosmetyków na bazie olejków i tych, które słabo się wchłaniają i pozostawiają na skórze warstwę.

Powstrzymaj się od golenia zmienionych chorobowo miejsc, a jeśli to niemożliwe, rób to bardzo ostrożnie. Jeżeli zmiany skórne występują na tułowiu, noś luźne i przewiewne ubrania, które nie przylegają do skóry .

Dieta na trądzik

Prawidłowa dieta ma kluczowe znaczenie szczególnie w leczeniu trądziku różowatego. Dietetyczka kliniczna Julia Skrajda wyjaśnia:

„Podstawą w diecie przy trądziku różowatym jest jej przeciwzapalne działanie i utrzymywanie stałego poziomu glikemii. Dużo warzyw, orzechy i chudy nabiał to produkty, które pomagają nam obniżać ładunek glikemiczny posiłków. Starajmy się też kontrolować w związku z tym ilość spożywanych owoców i łączmy je właśnie z warzywami, nabiałem, orzechami, co obniża glukozę po ich spożyciu.

Słodycze nie są zalecane ze względu na oleje utwardzane i duże ilości cukru. Ale jeśli już je jemy, to starajmy się to robić po wytrawnym posiłku (znowu, żeby zapobiec dużemu wyrzutowi glukozy).

Nabiał należy wybierać niskotłuszczowy – chude twarogi, serki wiejskie i sery light. Czasami warto rozważyć nabiał bez laktozy, bo może ona zwiększać ryzyko zaostrzenia się trądziku, ale trzeba pamiętać ze nabiał bez laktozy ma wyższy indeks glikemiczny, dlatego też należy go prawidłowo wkomponować w dietę”.

Cukier i tłuste, wysokoprzetworzone produkty mogą również sprzyjać powstawaniu wyprysków przy pozostałych rodzajach trądziku, a nawet wówczas, gdy nie chorujemy na trądzik. Kogo choć raz nie wysypało po świątecznym opychaniu się sernikiem, szarlotką i czekoladą, niech pierwszy rzuci kamień.

Jeśli masz trądzik lub tendencje do powstawania pryszczy, ogranicz słodkości do minimum. Unikaj też fast foodów i ciężkostrawnych potraw. Postaw za to na jedzenie bogate w witaminy i minerały, które wzmocnią Twoją skórę od środka.

Zabiegi na trądzik

Istnieje wiele skutecznych zabiegów kosmetologicznych, które mogą pomóc Ci w walce z tym schorzeniem. Zanim przeczytasz o każdym z nich, pamiętaj, by skonsultować swoje plany z dermatologiem.

Mikrodermabrazja na trądzik

Mikrodermabrazja to nieinwazyjny zabieg polegający na mechanicznym złuszczaniu naskórka. Dzięki temu zabiegowi:

  • usuwasz martwe komórki skóry, które mogą zatykać pory,
  • poprawiasz krążenie, co przyspiesza regenerację skóry,
  • zmniejszasz widoczność blizn potrądzikowych.
Pod żadnym pozorem nie wolno wykonywać mikrodermabrazji przy aktywnym trądziku! Jeśli na skórze są jakiekolwiek stany zapalne powinno się z tego zabiegu zrezygnować, bądź jeśli są pojedyncze i niewielkie – ominąć. Sprawdzi się u osób z odporną, grubą, tłustą cerą, ewentualnie z otwartymi zaskórnikami nie dającymi stanu zapalnego.
Katarzyna Srebr

Katarzyna SrebrKosmetolog

Peelingi chemiczne na trądzik

Peeling chemiczny to zabieg, który polega na nałożeniu na skórę specjalnej substancji, która rozpuszcza martwe komórki naskórka. Korzyści z tego zabiegu to:

  • zmniejszenie ilości zaskórników,
  • wygładzenie skóry,
  • dogłębne oczyszczenie.

Uwaga

Peelingi kwasowe mogą być niewskazane w niektórych rodzajach trądziku (np. trądziku różowatym) lub przy mocno uszkodzonej skórze. Zawsze skonsultuj wykonanie peelingów kwasowych ze specjalistą i nie wykonuj ich w domu na własną rękę!

Fototerapia na trądzik

Fototerapia to zabieg, który wykorzystuje specjalne spektrum światła LED do walki z trądzikiem. Dzięki temu zabiegowi:

  • zmniejszasz stany zapalne,
  • hamujesz rozwój bakterii i grzybów odpowiedzialnych za powstawanie trądziku,
  • przyspieszasz gojenie się skóry.

Laser na trądzik

Terapia laserowa to innowacyjny zabieg, który wykorzystuje skoncentrowaną wiązkę lasera do walki z trądzikiem. Korzyści z tego zabiegu to:

  • zmniejszenie ilości wyprysków,
  • ograniczenie widoczności blizn potrądzikowych,
  • poprawa ogólnego wyglądu skóry.

Pamiętaj, że każdy zabieg powinien być dostosowany do indywidualnych potrzeb Twojej skóry. Dlatego zawsze warto skonsultować się z doświadczonym kosmetologiem lub dermatologiem przed podjęciem decyzji o wyborze konkretnego zabiegu.

Domowe sposoby na trądzik

W internecie aż roi się od domowych past, maseczek i specyfików, które możesz przyrządzić samodzielnie i stosować „na trądzik”. Problem polega jednak na tym, że produkty spożywcze mogą wywoływać alergie na i tak już obciążonej zmianami zapalnymi cerze, a użyte w niewłaściwych stężeniach, dodatkowo podrażniać skórę.

Trądzik to choroba, którą należy leczyć u dermatologa. I nawet jeśli domowe maseczki pomogą na zwykłe pryszcze, to przy przewlekłym schorzeniu skóry zazwyczaj nie dadzą sobie rady. Mogą nawet pogorszyć stan cery, na przykład nadmiernie ją wysuszając.

Dlatego z premedytacją nie będę tu umieszczać takich porad. Sprzedam Ci jednak kilka prostych trików, które są bezpieczne i na pewno pomogą Ci w walce z trądzikiem:

  • Nigdy nie kładź się spać w makijażu. Oczyszczanie twarzy przy cerze trądzikowej to podstawa podstaw. Kolorowe kosmetyki w połączeniu z sebum to doskonała pożywka dla bakterii i coś, co skutecznie zaklei Ci ujścia mieszków włosowych. Zmiany skórne masz jak w banku.
  • Po myciu wycieraj twarz w jednorazowy, papierowy ręcznik. To najbardziej higieniczne rozwiązanie. Na zwykłym ręczniku gromadzi się mnóstwo bakterii, bo materiał jest często wilgotny. Sprzyja też temu ciepłe i parne środowisko łazienki.
  • Często zmieniaj poszewkę na poduszkę. Wiele osób o tym zapomina, a przecież skóra twarzy ma kontakt z tą częścią pościeli przez całą noc. W materiale poszewki również gromadzą się bakterie i roztocza. Nie chcesz ich na swojej twarzy w nadmiarze.
  • Czyść pędzle, blendery i gąbki, którymi wykonujesz makijaż po każdym użyciu. Powody są takie same, jak powyżej – w resztach fluidu i pudru rozwijają się bakterie. Stosując brudne akcesoria, nakładasz je na twarz razem z make-upem.
  • Nie dotykaj twarzy. Brzmi dziwnie, wiem. Bywa też bardzo trudne, zwłaszcza jeśli masz tendencje do podpierania policzka czy brody na dłoni. Jednak Twoje ręce dotykają w ciągu dnia ogromnej ilości rzeczy i są siedliskiem drobnoustrojów, które mogą pogorszyć stan skóry twarzy. Pomyśl, czy wypryski nie pojawiają Ci się przypadkiem w większej liczbie tam, gdzie zazwyczaj dotykasz twarzy?
  • Przyjrzyj się swojemu podkładowi. Wiem, że gdy na skórze aż roi się od czerwonych krost, chcesz jak najlepiej je zakryć. Jednak większość trwałych i kryjących fluidów zawiera w sobie silikony, które tworzą na cerze szczelną maskę. I zgadnij, co – no właśnie, zatykają pory. A to przyczynia się do powstawania nowych krost. I choć na chwilę czujesz się lepiej ze swoim wyglądem, w dłuższej perspektywie po prostu sobie szkodzisz.
  • Daj skórze pooddychać. Nawiązując do punktu powyżej, postaraj się znaleźć w tygodniu chociaż jeden dzień, w którym nie będziesz nakładać makijażu. A jeśli trądzik występuje również na innych częściach ciała, staraj się wybierać przewiewne ubrania z naturalnych materiałów.

A na koniec, jeszcze rada od specjalistki w dziedzinie pielęgnacji cery:

Nie usuwaj zmian zaskórnikowych na własną rękę. Wyjątkiem są stany zapalne z widocznym białym punktem. Lepiej jest delikatnie go usunąć przy użyciu jednorazowych akcesoriów i pamiętać o tym, żeby nie dopuścić do pojawienia się krwi – wówczas podnosimy ryzyko powstania blizny w tym miejscu. Następnie miejsce to dezynfekujemy i stosujemy produkt przeciwzapalny, ułatwiający gojenie.
Katarzyna Srebr

Katarzyna SrebrKosmetolog

Natu.Care Omega-3ᵀᴳ Premium

Sprawdź, za co pokochały go tysiące klientek Natu.Care Premium Omega-3ᵀᴳ.

Natu.Care Omega-3ᵀᴳ Premium

Natu.Care Omega-3ᵀᴳ Premium dla zdrowia serca, mózgu i odporności. Najlepsza przyswajalność. Optymalna dawka 750 mg. Przebadana przez niezależne laboratorium.

Zobacz więcej
W końcu omega 3 w solidnej dawce i proporcji. Plus za TG, czyli trójglicerydy!
Zobacz więcej

Zobacz też:

Podsumowanie

  • Trądzik to przewlekła choroba, której towarzyszą zapalne zmiany skórne.
  • Jest wiele rodzajów trądziku: od pospolitego po odwrócony. Każda z jego postaci wymaga innego leczenia, dlatego niezbędna jest wizyta u dermatologa.
  • W leczeniu trądziku stosuje się preparaty miejscowe, bądź doustne. Pomóc mogą również zabiegi kosmetologiczne, ale ich wykonanie zawsze warto skonsultować z lekarzem.
  • Podstawą pielęgnacji cery trądzikowej jest dwuetapowe oczyszczanie łagodnie działającymi kosmetykami.
  • Na stan cery trądzikowej niebagatelny wpływ ma również dieta. Przy uporczywych formach trądziku warto skonsultować swój jadłospis z dietetykiem.

FAQ

Co stosować na trądzik?

Zanim podejmiesz decyzję o zakupie kolejnego preparatu, skonsultuj się z dermatologiem. Specjalista najlepiej dobierze kurację przeciwtrądzikową do potrzeb Twojej skóry i rodzaju trądziku, z którym się zmagasz. Do wyboru są preparaty stosowane miejscowo (najczęściej maści lub płyny), ale też leki przyjmowane doustnie.

Pamiętaj też o odpowiedniej pielęgnacji twarzy: stosuj kremy nawilżające i dokładnie oczyszczaj skórę dwa razy dziennie.

Ile kosztują badania hormonalne na trądzik?

Komplet badań hormonalnych, który może być wykorzystywany do diagnostyki przyczyn oraz leczenia trądziku to koszt, który waha się od stu kilkudziesięciu do nawet 400 zł. Wszystko zależy od tego, jak szeroki będzie zakres badania.

Badania te możesz wykonać również na NFZ. Wówczas skierowanie powinien wystawić Ci dermatolog. Skierowanie na badania w ramach NFZ możesz uzyskać tylko od lekarza przyjmującego w przychodni, która ma podpisany kontrakt z NFZ. Większość prywatnych gabinetów lekarskich nie będzie mogła wystawić zlecenia na nieodpłatne badania.

Jak wyleczyć trądzik?

Trądzik najlepiej jest leczyć u dermatologa. Stosując się do zaleceń specjalisty, masz największe szanse wygrać z tą nieprzyjemną dolegliwością. W przypadku trądziku różowatego i niektórych innych, opornych form trądziku, warto również skorzystać z pomocy dietetyka, a swoją rutynę pielęgnacyjną ustalić z dobrym kosmetologiem.

Pamiętaj też, że w przypadku cer trądzikowych na ogół sprawdza się zasada „mniej znaczy więcej”. Nie przesadzaj z ilością kosmetyków – zarówno tych kolorowych jak i do pielęgnacji. Mogą nadmiernie obciążyć skórę, zapchać ją i pobudzić produkcję sebum.

Jak leczyć trądzik różowaty?

Leczenie trądziku różowatego to proces obejmujący kurację dermatologiczną (stosowanie preparatów wybranych przez lekarza), delikatnej pielęgnacji, nakierowanej na wyciszanie skóry i łagodzenie rumienia oraz zmianę swoich nawyków.

Unikanie pikantnych i tłustych potraw, czynników drażniących (np. chlorowanej wody), gwałtownych zmian temperatury (np. sauny) oraz stosowanie filtrów przeciwsłonecznych to podstawa w walce z trądzikiem różowatym.

Jakie witaminy warto brać na trądzik?

Witamina A, pomaga regulować produkcję sebum, co jest kluczowe w walce z trądzikiem. Przykładowe źródła to marchew, szpinak, bataty. Włącz do diety witaminę E, jest silnym przeciwutleniaczem, który wspomaga regenerację skóry. Znajdziesz ją w migdałach, szpinaku, czy oliwie z oliwek.

Witamina D poprawia funkcjonowanie układu immunologicznego, co może pomóc w redukcji stanów zapalnych skóry. Najlepszym jej źródłem jest słońce, ale możesz ją znaleźć też w tłustych rybach. Pamiętaj o witaminie C, która wspomaga produkcję kolagenu, kluczowego dla zdrowia skóry. Znajdziesz ją w cytrusach, kiwi, czy papryce.

Jakie jedzenie powoduje trądzik?

Unikaj jedzenia z wysokim indeksem glikemicznym, takiego jak białe pieczywo, ciastka czy fast foody. Te produkty powodują gwałtowny wzrost poziomu cukru we krwi, co może prowadzić do trądziku. Zamiast tego, wybieraj jedzenie o niskim indeksem glikemicznym, na przykład pełnoziarniste pieczywo, owoce i warzywa.

Zmniejsz spożycie mleka i produktów mlecznych. Badania wykazały, że mogą one przyczyniać się do trądziku, prawdopodobnie ze względu na obecną w mleku laktozę. Jedz więcej ryb i orzechów, które są bogate w zdrowe tłuszcze omega-3. Pomagają one zmniejszyć stan zapalny skóry, który towarzyszy trądzikowi.

Jak wygląda trądzik?

Wygląd zmian trądzikowych zależy od rodzaju trądziku, z którym mamy do czynienia. Najczęściej towarzyszą mu zaskórniki, krosty i grudki. Zaskórniki to małe, zwykle czarne lub białe punkty na skórze, które są wynikiem zablokowania porów. Krosty i grudki to większe, bolesne wypryski, które mogą być czerwone i wypełnione ropą.

Przy trądziku różowatym występuje rumień oraz rozszerzone naczynia krwionośne, natomiast trądzik odwrócony to zmiany przypominające czerwonawe guzki, którym w późniejszych fazach choroby mogą towarzyszyć przetoki. Trądzik (z wyjątkiem trądziku odwróconego) najczęściej pojawia się na twarzy, ale może również występować na plecach, klatce piersiowej i ramionach.

Źródła

Zobacz wszystkie

Acne clinical guideline. (b.d.). Pobrano 5 październik 2023, z https://www.aad.org/member/clinical-quality/guidelines/acne

Alanazi, M. S., Hammad, S. M., & Mohamed, A. E. (2018). Prevalence and psychological impact of Acne vulgaris among female secondary school students in Arar city, Saudi Arabia, in 2018. Electronic Physician10(8), 7224–7229. https://doi.org/10.19082/7224

Bagatin, E., de Freitas, T. H. P., Machado, M. C. R., Ribeiro, B. M., Nunes, S., & da Rocha, M. A. D. (2019). Adult female acne: A guide to clinical practice. Anais Brasileiros de Dermatologia94(1), 62–75. https://doi.org/10.1590/abd1806-4841.20198203

Branisteanu, D. E., Toader, M. P., Porumb, E. A., Serban, I. L., Pinzariu, A. C., Branisteanu, C. I., Vicovan, A., Dimitriu, A., Fartusnic, I.-A., Boda, D., Branisteanu, D. C., Brihan, I., & Nicolescu, A. C. (2022). Adult female acne: Clinical and therapeutic particularities (Review). Experimental and Therapeutic Medicine23(2), 1–7. https://doi.org/10.3892/etm.2021.11074

Carmina, E., Dreno, B., Lucky, W. A., Agak, W. G., Dokras, A., Kim, J. J., Lobo, R. A., Ramezani Tehrani, F., & Dumesic, D. (2022). Female Adult Acne and Androgen Excess: A Report From the Multidisciplinary Androgen Excess and PCOS Committee. Journal of the Endocrine Society6(3), bvac003. https://doi.org/10.1210/jendso/bvac003

Eichenfield, D. Z., Sprague, J., & Eichenfield, L. F. (2021). Management of Acne Vulgaris: A Review. JAMA326(20), 2055–2067. https://doi.org/10.1001/jama.2021.17633

Farshchian, M., & Daveluy, S. (2023). Rosacea. W StatPearls. StatPearls Publishing. http://www.ncbi.nlm.nih.gov/books/NBK557574/

Franklin, H. (2021, październik 11). Dermatology: How to manage acne vulgaris. Drugs in Context. https://www.drugsincontext.com/dermatology-how-to-manage-acne-vulgaris/

Fungal acne: Malassezia Folliculitis, Pityrosporum Folliculitis. (b.d.). Cleveland Clinic. Pobrano 5 październik 2023, z https://my.clevelandclinic.org/health/diseases/24341-fungal-acne

Haider, A., & Shaw, J. C. (2004). Treatment of Acne Vulgaris. JAMA292(6), 726–735. https://doi.org/10.1001/jama.292.6.726

Heng, A. H. S., & Chew, F. T. (2020). Systematic review of the epidemiology of acne vulgaris. Scientific Reports10(1), Article 1. https://doi.org/10.1038/s41598-020-62715-3

Kraft, J., & Freiman, A. (2011). Management of acne. CMAJ183(7), E430–E435. https://doi.org/10.1503/cmaj.090374

Malgotra, V., & Singh, H. (b.d.). Malassezia (Pityrosporum) Folliculitis Masquerading As Recalcitrant Acne. Cureus13(2), e13534. https://doi.org/10.7759/cureus.13534

Nowicka, D., Chilicka, K., Dzieńdziora-Urbińska, I., & Szyguła, R. (2023). Skincare in Rosacea from the Cosmetologist’s Perspective: A Narrative Review. Journal of Clinical Medicine12(1), Article 1. https://doi.org/10.3390/jcm12010115

Ogé, L. K., Broussard, A., & Marshall, M. D. (2019). Acne Vulgaris: Diagnosis and Treatment. American Family Physician100(8), 475–484. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/31613567/

Oliveira, C. M. M. de, Almeida, L. M. C., Bonamigo, R. R., Lima, C. W. G. de, & Bagatin, E. (2020). Consensus on the therapeutic management of rosacea – Brazilian Society of Dermatology. Anais Brasileiros de Dermatologia95, 53–69. https://doi.org/10.1016/j.abd.2020.08.001

Rubenstein, R. M., & Malerich, S. A. (2014). Malassezia (Pityrosporum) Folliculitis. The Journal of Clinical and Aesthetic Dermatology7(3), 37–41.

Sharma, A., Kroumpouzos, G., Kassir, M., Galadari, H., Goren, A., Grabbe, S., & Goldust, M. (2022). Rosacea management: A comprehensive review. Journal of Cosmetic Dermatology21(5), 1895–1904. https://doi.org/10.1111/jocd.14816

Shen, S., Yan, G., Cao, Y., Zeng, Q., Zhao, J., Wang, X., & Wang, P. (2023). Dietary supplementation of n-3 PUFAs ameliorates LL37-induced rosacea-like skin inflammation via inhibition of TLR2/MyD88/NF-κB pathway. Biomedicine & Pharmacotherapy157, 114091. https://doi.org/10.1016/j.biopha.2022.114091

Tobiasz, A., Nowicka, D., & Szepietowski, J. C. (2022). Acne Vulgaris—Novel Treatment Options and Factors Affecting Therapy Adherence: A Narrative Review. Journal of Clinical Medicine11(24), Article 24. https://doi.org/10.3390/jcm11247535

Prof. dr hab. n. med. Barańska-Rybak, W., Lewandowski, M., Świerczewska, Z., Dobosz, M., Sokolewicz, E., Kołkowski, K., Bojahr, K., Zysk, W., Kaźmierczak, P., Badzar, M., Gyllenstein, J., Rogowska, M., Brzezińska, N., Łukasiewicz, M. red. Prof. dr hab. n. med. Barańska-Rybak, W., Lewandowski M., Świerczewska, Z. Klinika i Katedra Dermatologii, Wenerologii i Alergologii Gdańskiego Uniwersytetu Medycznego. Trądzik odwrócony. Poradnik dla pacjentów. https://gumed.edu.pl/attachment/attachment/79923/Tradzik_odwrocony_poradnik_dla_pacjentow.pdf

Oceń artykuł
4.7
Głos oddany
3 opinie, ocena: 4.7
Emilia Moskal - Tekst

Redaktorka Natu.Care

Emilia Moskal specjalizuje się w tekstach z zakresu medycyny i psychologii, w tym treściach dla podmiotów medycznych. Jest wielbicielką prostego języka i komunikacji przyjaznej czytelnikowi. W Natu.Care pisze edukacyjne artykuły.

Katarzyna Srebr - Recenzja

Kosmetolog

Zweryfikowane przez eksperta

Kosmetolog i linergistka o ogromnym doświadczeniu w pracy z klientami o wielu potrzebach i problemach związanych ze zdrowiem skóry.

Bartłomiej Turczyński - Redakcja

Redaktor naczelny

Bartłomiej Turczyński jest redaktorem naczelnym Natu.Care. Odpowiada za jakość treści tworzonych m.in. w serwisie Natu.Care i dba o to, żeby wszystkie artykuły były oparte na rzetelnych badaniach naukowych i konsultowane ze specjalistami z branży.

Ludwik Jelonek - Fact-checking

Redaktor Natu.Care

Ludwik Jelonek jest autorem ponad 2500 tekstów opublikowanych na wiodących portalach. Jego treści trafiły do takich serwisów jak Ostrovit czy Kobieta Onet. W Natu.Care Ludwik edukuje ludzi w najważniejszej dziedzinie życia – zdrowiu.

Młode, piękne kobiety z dobrą kondycją skóry.
Zadbaj o zdrowy organizm

Spróbuj wysokiej jakości suplementów Natu.Care

Zobacz produkty