Kwasy tłuszczowe omega (jakie są, w czym są i na co pomagają)

Poznaj kwasy omega-3, 6 i 9. Sprawdź, w jakich produktach występują i jak mądrze wspierają prawidłową pracę serca oraz mózgu.

Nina Wawryszuk - TekstTekstNina Wawryszuk
Nina Wawryszuk - Tekst
TekstNina Wawryszuk
Redaktorka Natu.Care

Nina Wawryszuk specjalizuje się w suplementacji sportowej, treningu siłowym i psychosomatyce. Na co dzień, oprócz pisania artykułów dla Natu.Care, jako trenerka personalna pomaga sportowcom poprawić ich wyniki poprzez trening, dietę i suplementację.

Dowiedz się więcej o naszym procesie redakcyjnym

Witold Tomaszewski - RecenzjaRecenzjaWitold Tomaszewski
Zweryfikowane przez eksperta
Witold Tomaszewski - Recenzja
RecenzjaWitold Tomaszewski
Doktor nauk medycznych

Doktor nauk medycznych, ekspert prawa żywnościowego i farmaceutycznego oraz doświadczony pracownik sektora medycznego.

Dowiedz się więcej o naszym procesie redakcyjnym

Michał Tomaszewski - RedakcjaRedakcjaMichał Tomaszewski
Michał Tomaszewski - Redakcja
Redakcja
Michał Tomaszewski
Redaktor

Absolwent Dziennikarstwa i Artes Liberales na Uniwersytecie Warszawskim. Od 2017 roku jako redaktor współpracuje z największymi portalami w Polsce i za granicą. Wcześniej przez 3 lata pracował w jednej z wiodących firm farmaceutycznych – branżę zdrowia i urody zna od podszewki. W wolnym czasie najbardziej lubi grać w tenisa lub jeździć na nartach.

Dowiedz się więcej o naszym procesie redakcyjnym

Ludwik Jelonek - Fact-checkingFact-checkingLudwik Jelonek
Ludwik Jelonek - Fact-checking
Fact-checkingLudwik Jelonek
Redaktor Natu.Care

Ludwik Jelonek jest autorem ponad 2500 tekstów opublikowanych na wiodących portalach. Jego treści trafiły do takich serwisów jak Ostrovit czy Kobieta Onet. W Natu.Care Ludwik edukuje ludzi w najważniejszej dziedzinie życia – zdrowiu.

Dowiedz się więcej o naszym procesie redakcyjnym

Kwasy tłuszczowe omega (jakie są, w czym są i na co pomagają)
Zaktualizowano:
31 min
Dlaczego możesz nam zaufać

Dlaczego możesz nam zaufać

Artykuły na Natu.Care są pisane na podstawie badań naukowych, danych ze stron rządowych oraz innych rzetelnych źródeł. Teksty powstają przy współpracy z lekarzami, dietetykami i innymi specjalistami do spraw zdrowia i urody. Artykuły są opiniowane przed publikacją oraz podczas znaczących aktualizacji.


Dowiedz się więcej w naszym procesie redakcyjnym

Informacja o reklamach

Informacja o reklamach

Treści na Natu.Care mogą zawierać linki do produktów, ze sprzedaży których możemy dostać prowizję. Tworząc treści, trzymamy się wysokich standardów redakcyjnych i dbamy o obiektywne podejście do omawianych produktów. Obecność linków afiliacyjnych nie jest dyktowana przez naszych partnerów, a sami dobieramy produkty, które recenzujemy w pełni niezależnie.


Dowiedz się więcej w naszym regulaminie

Media o nas:

W SKRÓCIE

Kwasy tłuszczowe omega to grupa nienasyconych kwasów tłuszczowych, które stanowią fundament zbilansowanej diety. Najważniejsze z nich to kwasy omega-3 (EPA i DHA), występujące przede wszystkim w tłustych rybach morskich, oraz obecne w olejach roślinnych, nasionach i orzechach kwasy omega-6 i omega-9. Ich rola opiera się na fundamentalnym wsparciu organizmu: kwasy EPA i DHA przyczyniają się do prawidłowego funkcjonowania serca, z kolei sam kwas DHA dodatkowo wspiera utrzymanie prawidłowego funkcjonowania mózgu i widzenia. Ponadto roślinne kwasy ALA (z grupy omega-3) oraz LA (z grupy omega-6) pomagają w utrzymaniu prawidłowego poziomu cholesterolu we krwi. 



Świat kwasów tłuszczowych może wydawać się skomplikowany, ale w rzeczywistości opiera się na prostym balansie. Nie musisz być ekspertką od chemii ani spędzać godzin na analizowaniu etykiet, by mądrze o siebie zadbać.

I bardzo chcemy Ci w tym pomóc. Zobacz, czym różnią się kwasy omega-3 od omega-6 i omega-9, dlaczego te pierwsze są tak istotne dla Twojego serca i mózgu, oraz jak w łatwy, niewymagający wyrzeczeń sposób wprowadzić je do codziennej rutyny.

Z tego artykułu dowiesz się:

  • jakie kwasy omega istnieją,

  • co dają kwasy omega, 

  • jak wyciągnąć jak najwięcej z relacji omega-3 do omega-6,

  • jak jeść, by dostarczyć odpowiednich kwasów omega, 

  • dlaczego suplementy łączące kwasy omega 3-6-9 to zły pomysł.

Natu.Care Omega-3ᵀᴳ Premium

Natu.Care Omega-3ᵀᴳ Premium

Natu.Care Omega-3ᵀᴳ Premium dla zdrowia serca, mózgu i odporności. Najlepsza przyswajalność. Optymalna dawka 750 mg. Przebadana przez niezależne laboratorium.

Zobacz więcej

Zobacz też:

Kwasy omega – rodzaje i podział

Czym są kwasy omega?

Kwasy omega należą do grona kwasów tłuszczowych , których wyróżniamy trzy rodzaje:

  • nasycone,
  • nienasycone,
  • trans.

Kwasy tłuszczowe pełnią w organizmie wiele ról, m.in. są potrzebne do wytwarzania energii. Z punktu widzenia zbilansowanej diety niezwykle ważne dla naszego organizmu są kwasy nienasycone – do których należą kwasy omega-3, 6, 7 i 9. Należące do tej grupy kwasy EPA i DHA przyczyniają się do prawidłowego funkcjonowania serca, z kolei sam kwas DHA wspiera utrzymanie prawidłowego funkcjonowania mózgu i widzenia .

Kwasy omega-3 i omega-6 muszą być dostarczane z dietą lub suplementacją. Z kolei kwasy omega-5, omega-7 i omega-9 są naturalnie wytwarzane przez organizm.
Julia Skrajda

Julia SkrajdaDietetyczka

Ważne

Wielonienasycone kwasy tłuszczowe PUFA (z ang. polyunsaturated fatty acids) i jednonienasycone kwasy tłuszczowe MUFA (z ang. monounsaturated fatty acids) to cenne „dobre tłuszcze”, które stanowią kluczowy element zbilansowanej diety. Należące do nich kwasy DHA i EPA wspierają organizm na co dzień, m.in. przyczyniając się do prawidłowego funkcjonowania serca i mózgu.

Istnieje także inny sposób zapisu tych kwasów, gdzie zamiast omega występuje litera n (to zapis naukowy). Tak więc np. kwas omega-3 to n-3, omega-6 to n-6.

Wybór redakcji Natu.CareNasz produkt
Wspiera pracę mózgu

Natu.Care Premium Omega 3 TG 750 mg

5.0
Natu.Care Premium Omega 3 TG 750 mg
  • Zawartość omega 3: 750 mg (250 mg DHA + 500 mg EPA) wzbogacony witaminą E
  • Forma naturalnych trójglicerydów - najlepsza przyswajalność i biodostępność
  • Niski wskaźnik totox 6,5 - gwarancja świeżości i czystości oleju rybiego
  • Certyfikat zrównoważonego rybołówstwa
  • Dla mózgu, serca i odporności: wspiera kluczowe funkcje organizmu
  • Porcja: 1 kapsułka dziennie
  • Wystarczy na: 60 dni
Sprawdź cenę
Ponad 100 000 zadowolonych klientek
Opis produktu

Suplement diety zawiera kwasy omega-3 w wysoce przyswajalnej formie trójglicerydów (TG). Badania sugerują, że taka forma wchłania się nawet 2 razy lepiej niż estry obecne w wielu innych produktach na rynku. Dzięki temu zyskujesz pewność, że mądrze inwestujesz w uzupełnienie swojej diety.

Kwasy tłuszczowe w produkcie pochodzą z wysokiej jakości oleju z dzikich sardeli. Preparat dostarcza łącznie aż 750 mg kwasów EPA i DHA w jednej porcji. Taka dawka z zapasem pokrywa zapotrzebowanie organizmu (korzystne działanie występuje już przy spożyciu 250 mg dziennie). Zawarte w oleju kwasy EPA i DHA przyczyniają się do prawidłowego funkcjonowania serca, a kwas DHA dodatkowo wspiera utrzymanie prawidłowego funkcjonowania mózgu oraz widzenia.

Ogromną zaletą Natu.Care Premium Omega-3 TG jest jakość surowca. Produkt posiada badania potwierdzające wyjątkową świeżość oleju – jego wskaźnik utlenienia (TOTOX) wynosi zaledwie 6,5. To bezpieczny, codzienny wybór dla każdego, na czyim talerzu rzadko goszczą tłuste ryby morskie.

Plusy i minusy

Plusy

  • Olej rybi z dzikich sardeli to świetne źródło EPA i DHA.
  • Kwasy omega-3 w formie trójglicerydów są dwukrotnie lepiej przyswajalne od estrów (obecne w wielu produktach na rynku).
  • Skład wolny od barwników i wypełniaczy.
  • Czystość składu została potwierdzona badaniami laboratoryjnymi.
  • Opakowanie wystarcza aż na 2 miesiące.
  • Miękkie kapsułki wygodne w połykaniu.

Minusy

  • Brak.
Dodatkowe informacje

Otoczka kapsułki jest z żelatyny wołowej.

Opinia eksperta
Trójglicerydy kwasów tłuszczowych omega-3 zawarte w tym preparacie mają znacznie wyższą biodostępność niż często spotykane w suplementach diety estry etylowe omega-3. Olej z dzikich sardeli to świetne źródło omega-3.
Ilona Krzak

Ilona Krzak magister farmacji

Kwasy omega-3

Kwasy omega-3 to rodzina kwasów, do której należą DHA, EPA i ALA. Są to cenne tłuszcze, które stanowią ważny element zbilansowanej diety . Kwasy EPA i DHA przyczyniają się do prawidłowego funkcjonowania serca, z kolei kwas DHA dodatkowo wspiera utrzymanie prawidłowego funkcjonowania mózgu i widzenia. Najwięcej kwasów omega-3 znajdziesz w tłustych rybach morskich.

Najważniejsze kwasy tłuszczowe omega-3 to :

  • kwas eikozapentaenowy (EPA): w połączeniu z DHA przyczynia się do prawidłowego funkcjonowania serca (korzystne działanie występuje w przypadku spożywania 250 mg EPA i DHA dziennie).

  • kwas dokozaheksaenowy (DHA): przyczynia się do utrzymania prawidłowego funkcjonowania mózgu oraz prawidłowego widzenia (przy spożywaniu 250 mg dziennie).

  • kwas alfa-linolenowy (ALA): pomaga w utrzymaniu prawidłowego poziomu cholesterolu we krwi (przy spożywaniu 2 g dziennie).

Właściwości kwasów omega-3

Jakie korzyści przynoszą kwasy omega-3? Gdy dostarczasz organizmowi odpowiednią ilość kwasów omega-3, wspierasz najważniejsze dla życia organy w codziennej, cichej pracy.

  • Serce i układ krążenia: kwasy EPA i DHA stanowią ważny element diety wspierającej prawidłową pracę serca. Dodatkowo przyczyniają się do utrzymania prawidłowego ciśnienia krwi oraz prawidłowego poziomu triglicerydów we krwi (przy spożywaniu 3 g EPA i DHA dziennie dla ciśnienia krwi oraz 2 g EPA i DHA dziennie dla trójglicerydów).

  • Mózg i wzrok: kwas DHA jest kwasem niezwykle istotnym, ponieważ przyczynia się do utrzymania prawidłowego funkcjonowania mózgu oraz prawidłowego widzenia.

  • Profil lipidowy: kwas ALA pomaga w utrzymaniu prawidłowego poziomu cholesterolu we krwi, co ma duże znaczenie dla ogólnego balansu w organizmie.

Dobra wiadomość jest taka, że korzystne działanie dla serca występuje już przy spożyciu 250 mg EPA i DHA dziennie. To niewielka zmiana w diecie, która daje ciału mądre, codzienne wsparcie.

Źródła omega-3

Najwięcej kwasów tłuszczowych omega-3 mają tłuste ryby morskie (7–15% zawartości tłuszczu) takie jak::

  • makrela,

  • sardynki,

  • łosoś,

  • śledź,

  • pstrąg tęczowy.

Kwasy omega-3 z ryb są lepiej przyswajalne przez organizm niż roślinne źródła cennych kwasów .

W teorii najwięcej omega-3 jest w oleju lnianym. W praktyce to trochę zmyłka – olej lniany to doskonałe źródło kwasu ALA, a nie DHA + EPA, omega-3 z oleju lnianego nie są tak dobrze wchłaniane do krwiobiegu jak te z ryb. Poza tym wypicie 100 g czystego oleju to wątpliwa przyjemność…

W grę wchodzi jeszcze istotna proporcja omega-3 do omega-6. Niestety, w przypadku produktów roślinnych wypada słabo.

Zapamiętaj: proporcja omega-3 do omega-6 jest kluczowa dla zdrowia. W dalszej części artykułu wyjaśniam, o co chodzi.

Produkty spożywcze najbogatsze w omega-3 to :

Produkt

Zawartość kwasów omega-3 w 100 g*

Olej lniany

5 300–6 000 mg

Nasiona chia (szałwia hiszpańska)

5 000–6 000 mg

Makrela

3 000–4 000 mg

Orzech włoski

2 500–3 000 mg

Sardynki

2 200–2 500 mg

Olej z wątroby dorsza (tran)

2 400 mg

Łosoś

2 100 mg

Śledź

2 000–3 000 mg

Pstrąg łososiowy

1 200–1 400 mg

Tuńczyk

1 000–1 500 mg

Krewetka

300–500 mg

*Zawartość kwasów omega-3 w produktach spożywczych może się różnić w zależności od wielu czynników, np. sposobu hodowli czy obróbki termicznej.

Dlaczego może brakować nam kwasów omega-3?

Zbyt niska podaż kwasów omega-3 w organizmie najczęściej wynika z naszego codziennego pośpiechu i typowej, współczesnej diety. W skrócie: jemy po prostu za mało tłustych ryb morskich.

Zamiast jednak stresować się listami niepokojących objawów i diagnozować u siebie niedobory na podstawie codziennych dolegliwości, podejdź do tematu ze spokojem. Pamiętaj, że kwasy EPA i DHA to fundamenty dla Twojego organizmu, które cicho i skutecznie wspierają prawidłową pracę serca, a w przypadku kwasu DHA – także funkcjonowanie mózgu i wzroku. Jeśli wiesz, że ryby rzadko goszczą na Twoim talerzu, rozważ wdrożenie mądrego, sprawdzonego nawyku suplementacji. To mały gest troski o siebie, który łatwo wpleciesz w swój poranny rytuał.

Nadmiar omega-3

Czy kwasy omega-3 można przedawkować? Każdy, nawet najzdrowszy składnik diety, warto stosować z mądrym umiarem. Twój organizm nie potrzebuje gigantycznych dawek, by odczuć wsparcie – potrzebuje regularności i wysokiej jakości produktu.

Podczas suplementowania kwasów omega-3, trzymaj się dziennej porcji zalecanej przez producenta. Pamiętaj, że do osiągnięcia korzystnego działania, jakim jest wsparcie prawidłowego funkcjonowania serca, wystarczy spożycie 250 mg EPA i DHA dziennie. Znaczne przekraczanie rekomendowanych porcji nie przyspieszy efektów, a jak w przypadku spożycia dużej ilości jakiegokolwiek tłuszczu, może jedynie niepotrzebnie obciążyć Twój układ trawienny. Skup się na jakości i wyrobieniu przyjemnego, codziennego nawyku, a nie na ilości.

Są pacjenci, którzy stawiają na ilość, a nie jakość suplementacji. Takie postępowanie nie przynosi większych korzyści dla zdrowia, a może zaszkodzić.
dr n. hab. Witold Tomaszewski

Witold Tomaszewskidoktor nauk medycznych

Kwasy omega-3 w diecie wege

Weganie i wegetarianie są narażeni na niedobór składników odżywczych, np. witamin z grupy B, (szczególnie witaminy B12), żelaza i kwasów omega ze względu na rezygnację ze spożycia ryb, mięsa i jajek . Jednak nic straconego – cenne kwasy omega znajdziesz w wielu smacznych produktach roślinnych i wegańskich suplementach diety wytwarzanych z alg morskich.

Zobacz też:

Kwasy omega-6

Kwasy omega-6 to wielonienasycone kwasy tłuszczowe :

  • kwas linolowy (LA),

  • kwas gamma-linolenowy (GLA),

  • arachidonowy (AA).

Dostarczasz je organizmowi wraz z dietą. Główną rolą kwasu linolowego (LA) – jednego z przedstawicieli tej grupy – jest pomoc w utrzymaniu prawidłowego poziomu cholesterolu we krwi (przy spożywaniu 10 g LA dziennie).

Choć to ważne tłuszcze, w typowej współczesnej diecie zazwyczaj nie brakuje nam kwasów omega-6. Powszechnie znajdują się one w:

  • olejach roślinnych,

  • orzechach,

  • nasionach.

Dlatego w dbaniu o zbilansowaną dietę rzadko musisz dbać o ich dodatkową suplementację. Ważniejsze jest to, aby na co dzień dostarczać ciału odpowiednią, przeważającą ilość kwasów omega-3.

Właściwości kwasów omega-6

Główną, potwierdzoną rolą kwasu linolowego (LA) – czyli jednego z najważniejszych przedstawicieli grupy omega-6 – jest pomoc w utrzymaniu prawidłowego poziomu cholesterolu we krwi.

Choć są to ważne dla organizmu tłuszcze, w typowej, współczesnej diecie zazwyczaj nam ich nie brakuje. Znajdziemy je powszechnie w nasionach, orzechach czy olejach roślinnych. Dlatego z punktu widzenia zbilansowanego jadłospisu, o wiele cenniejsze jest skupienie się na dostarczaniu organizmowi odpowiedniej ilości kwasów omega-3, które zrównoważą obecność innych tłuszczów na naszym talerzu.

Kwasy omega-3 i 6 są wykorzystywane w kosmetykach, np. kremach. Miejscowe stosowanie olejów z tymi kwasami poprawia nawilżenie i funkcję bariery ochronnej skóry.
Katarzyna Srebr

Katarzyna SrebrKosmetolog

Źródła omega-6

Kwasy tłuszczowe omega-6 występują w wielu niezdrowych przetworzonych produktach na bazie olejów roślinnych – na przykład w fast-foodach albo chipsach. Z kolei omega-6 ze zdrowych źródeł, są cenne i odżywcze.

Produkt

Zawartość kwasów omega-6 w 100 g*

Olej z krokosza barwierskiego

74 500 mg

Olej sojowy

50 960 mg

Olej pestek dyni

50 000 mg

Olej kukurydziany

49 300 mg

Olej słonecznikowy

39 230 mg

Migdały

12 070 mg

Nerkowce

7 840 mg

Orzechy laskowe

7 290 mg

Orzechy włoskie

7 790 mg

Pestki dyni

6 740 mg

Awokado

3 940 mg

*Zawartość kwasów omega-6 w produktach spożywczych może się różnić w zależności od wielu czynników, np. sposobu uprawy czy obróbki termicznej.

Czy trzeba martwić się o braki kwasów omega-6?

W dzisiejszych czasach niedobory kwasów omega-6 zdarzają się niezwykle rzadko. Zazwyczaj nasza codzienna dieta jest w nie wręcz obfita, ponieważ znajdziemy je w powszechnie stosowanych olejach roślinnych, nasionach i orzechach.

Nie musisz więc przejmować się skomplikowanymi listami objawów czy niepokojem o zaburzenia pracy organizmu wynikające z ich braku. O wiele ważniejsze dla Twojego spokoju i balansu żywieniowego jest to, by skupić się na świadomym dostarczaniu sobie kwasów, których w jadłospisie faktycznie bywa za mało – czyli wspomnianych wcześniej kwasów omega-3.

Nadmiar omega-6

Choć kwasy omega-6 powszechnie i naturalnie występują np. w olejach roślinnych, to nie musisz jednak obsesyjnie analizować każdego posiłku pod kątem ich nadmiaru. Kluczem do zbilansowanej diety jest świadome dbanie o to, by na talerzu (lub w formie mądrej suplementacji) nie zabrakło kwasów omega-3, które zrównoważą obecność innych tłuszczów w jadłospisie.

Kwasy omega-9

Kwasy omega-9 (np. kwas oleinowy) to jednonienasycone kwasy tłuszczowe. W przeciwieństwie do kwasów omega-3 i omega-6, zdrowy organizm potrafi zsyntetyzować je samodzielnie, nie polegając wyłącznie na diecie.

Warto jednak pamiętać o edukacyjnej zasadzie żywieniowej: zastępowanie w codziennym jadłospisie tłuszczów nasyconych tłuszczami nienasyconymi (do których należą właśnie jednonienasycone kwasy tłuszczowe, w tym kwas oleinowy) pomaga w utrzymaniu prawidłowego poziomu cholesterolu we krwi. Smacznymi źródłami tych kwasów są m.in. oliwa z oliwek i awokado.

Właściwości kwasów omega-9

Z punktu widzenia nauki o żywieniu najważniejszą właściwością jednonienasyconych kwasów tłuszczowych (do których należy kwas oleinowy z grupy omega-9) jest ich rola w budowaniu zbilansowanej diety. Pamiętajmy o prostej zasadzie: zastępowanie w codziennym jadłospisie tłuszczów nasyconych tłuszczami nienasyconymi pomaga w utrzymaniu prawidłowego poziomu cholesterolu we krwi. Warto więc ze spokojem włączać ich pyszne źródła, takie jak oliwa z oliwek czy awokado, do swoich ulubionych posiłków.

Źródła omega-9

Najwięcej kwasów omega-9 znajduje się w olejach roślinnych oraz tych produkowanych z nasion .

Produkt

Zawartość kwasów omega-9 w 100 g*

Olej rzepakowy

9 220 mg

Olej oliwkowy

7 120 mg

Olej z awokado

6 700 mg

Nasiona sezamu

6 700 mg

Pestki dyni

5 739 mg

Olej kukurydziany

4 860 mg

Olej sezamowy

3 900 mg

Tłuszcz z gęsi

3 685 mg

Masło orzechowe 100%

3 440 mg

Orzechy nerkowca

2 520 mg

*Zawartość kwasów omega-9 w produktach spożywczych może się różnić w zależności od wielu czynników, np. sposobu hodowli czy obróbki termicznej.

Czy grozi Ci niedobór omega-9?

Ponieważ organizm potrafi samodzielnie wytwarzać jednonienasycone kwasy tłuszczowe omega-9, trudno w ogóle mówić o typowym niedoborze tych składników.

Zamiast wypatrywać u siebie niepokojących objawów, potraktuj kwasy omega-9 jako wartościowy i po prostu pyszny dodatek do Twoich potraw. Wprowadzenie do kuchni dobrych źródeł tych kwasów – takich jak oliwa z oliwek – to doskonały pomysł. Pamiętaj, że z punktu widzenia nauki o żywieniu, zastępowanie w diecie tłuszczów nasyconych tłuszczami nienasyconymi pomaga utrzymać prawidłowy poziom cholesterolu we krwi, co daje Twojemu ciału łagodne i bezpieczne wsparcie na co dzień.

Nadmiar omega-9

Zazwyczaj o nadmiarze kwasów omega-9 mówi się wyłącznie w kontekście nieuzasadnionej, dodatkowej suplementacji. Ponieważ nasz organizm świetnie radzi sobie z samodzielnym wytwarzaniem tych kwasów, a smaczna dieta (np. oliwa z oliwek) dostarcza ich pod dostatkiem, sięganie po dodatkowe kapsułki z omega-9 jest zwyczajnie zbędne. Zamiast szukać ich w suplementach, po prostu ciesz się naturalnymi, roślinnymi źródłami tych tłuszczów w swoim codziennym gotowaniu.

Suplementacja kwasów omega-9 jest zbędna. Nasz organizm jest w stanie syntetyzować je z kwasów omega-3 i omega-6.
Julia Skrajda

Julia SkrajdaDietetyczka

Kwasy omega-5

Kwasy omega-5 (przede wszystkim kwas punicynowy) to wielonienasycony kwas tłuszczowy. W odróżnieniu od niezbędnych kwasów omega-3, nasz organizm nie wymaga jego rygorystycznej suplementacji. Stanowi on jednak bardzo ciekawe i odżywcze urozmaicenie diety. Jego najbogatszym, naturalnym i smacznym źródłem jest owoc granatu. Warto włączyć pestki granatu do swojego jadłospisu, traktując je jako wartościowy dodatek do codziennych posiłków.

Aż 70% wszystkich kwasów tłuszczowych w nasionach granatu to kwas punicynowy. Warto jeść granaty ze względu na omega-5, błonnik, antyoksydanty, witaminę E oraz magnez.
Julia Skrajda

Julia SkrajdaDietetyczka

Kwas punicynowy można również spożywać w formie suplementów diety. W drogeriach znajdziesz również kremy i balsamy z omega-5.

Kwasy omega-7

Omega-7 to grupa kwasów (m.in. kwas palmitooleinowy), które nasz organizm potrafi wytwarzać samodzielnie. Oznacza to, że ich dodatkowa suplementacja zazwyczaj nie jest konieczna. Zamiast tego warto po prostu dbać o zróżnicowaną, pełną dobrych tłuszczów dietę.

Najlepsze źródła omega-7 to olej z rokitnika, dziki łosoś, anchois, orzechy makadamia i awokado.
Julia Skrajda

Julia SkrajdaDietetyczka

Niedobór i nadmiar kwasów omega-7

W przypadku kwasów omega-7 (podobnie jak przy innych kwasach, które organizm potrafi syntetyzować samodzielnie) nie musimy martwić się o ich nadmiar płynący z pożywieniai, Wystarczy cieszyć się zróżnicowanym jadłospisem bez konieczności sięgania po dedykowane suplementy wspierające podaż tego konkretnego składnika.

Ważne

W sprzedaży pojawiają się pierwsze suplementy diety z omega-7. Pamiętaj – Twój organizm sam produkuje ten kwas, a dla zdrowia najważniejsze jest równomierne dostarczanie wszystkich zdrowych tłuszczów poprzez odżywczą i zbilansowaną dietę.

Wybór dobrych źródeł kwasów omega to po prostu mądra inwestycja w zbilansowaną dietę. Pamiętajmy, że dbanie o siebie od wewnątrz to nawyk, który procentuje długoterminowo i wspiera codzienną pracę naszego organizmu. Co prawda wielu producentów kosmetyków wdraża do swoich receptur kwasy omega-3, ale w kosmetykach działają one głównie okluzyjnie zatrzymując wodę w naskórku.
Marta Majszyk-Swiatek

Marta Majszyk-Świątekkosmetolog, technolog produkcji kosmetyków, biolog

Ile kwasów omega trzeba spożywać dziennie?

Narodowe Centrum Edukacji Żywienia  zaleca następujące dawki kwasów omega i tłuszczów w diecie:

Dzienne zapotrzebowanie na kwasy omega i tłuszcze dla dorosłych

Składnik

Zalecane dzienne spożycie

Tłuszcz całkowity

20–35% przyjmowanych kcal

Kwas eikozapentaenowy +

kwas dokozaheksaenowy (EHA + DHA)

250 mg

Kwas linolowy (LA)

4% przyjmowanych kcal z tłuszczów

Kwas alfa-linolowy (ALA)

0,5% przyjmowanych kcal z tłuszczów

Nasycone kwasy tłuszczowe i izomery trans kwasów tłuszczowych

Możliwie jak najniższe

Łatwo skonsumować dzienną dawkę 250 mg EPA + DHA. W praktyce to np.:

  • 5 g makreli,
  • 7 g łososia,
  • 4 g pstrąga,
  • olej z mikroalg.

Dzienne zapotrzebowanie na kwasy omega i tłuszcze dla niemowląt, dzieci i młodzieży

Składnik

Zalecane dzienne spożycie

Tłuszcz całkowity

> 7–11 mies.: 40% kcal z tłuszczów

1–3 lata: 35–40% z tłuszczów

4–18 lat: 20–35% kcal z tłuszczów

Kwas eikozapentaenowy +

kwas dokozaheksaenowy (EHA + DHA)

7–24 mies.: wyłącznie DHA 100 mg/dobę;

2–18 lat: EPA+DHA 250 mg/dobę

Kwas linolowy (LA)

4% przyjmowanych kcal z tłuszczów

Kwas alfa-linolowy (ALA)

0,5% przyjmowanych kcal z tłuszczów

Nasycone kwasy tłuszczowe i izomery trans kwasów tłuszczowych

Możliwie jak najniższe

Zalecenia mówią o tym, by spożywać dwie porcje ryb w tygodniu. Jedna porcja to około 100–150 g. Raz w tygodniu powinna to być tłusta ryba (np. łosoś, makrela).
Julia Skrajda

Julia SkrajdaDietetyczka

Rekomendowany stosunek kwasów omega 3 i 6

Idealna proporcja spożywania n-3 do n-6 wynosi od 1:1 do 1:4.

Nawet w tej chwili w Twoim organizmie toczy się walka omega-3 vs omega-6. Dopingujesz omega-3, ale na boisko prawdopodobnie wpuszczasz więcej omega-6...

Dobre omega, złe omega?

Najpopularniejszym tłuszczem omega-6 jest kwas linolowy, który organizm może przekształcić w m.in. kwas arachidonowy (AA). Podobnie jak EPA (jeden z kwasów omega-3), AA produkuje eikozanoidy.

We współczesnej, zabieganej diecie rzadko brakuje tłuszczów z rodziny omega-6, które znajdziesz w wielu olejach i produktach codziennego użytku. Wyzwaniem bywa za to dostarczenie sobie odpowiedniej ilości cennych kwasów omega-3 (EPA i DHA).

Zamiast stresować się aptekarskim odmierzaniem idealnych „proporcji”, najzdrowszym podejściem jest świadome wzbogacenie jadłospisu o źródła kwasów omega-3. Regularne jedzenie wysokiej jakości ryb morskich czy wdrożenie przyjemnego, dopasowanego do Twojego poranka rytuału suplementacji to najprostsza droga do wsparcia prawidłowej pracy serca i mózgu.

Dieta zachodnia to określenie na sposób żywienia, który charakteryzuje się dużą zawartością przetworzonych produktów, fast-foodów, produktów instant, cukru, soli, czerwonego mięsa, białej mąki i szkodliwych dodatków. Mało w niej z kolei witamin, minerałów i błonnika.
Julia Skrajda

Julia SkrajdaDietetyczka

Jak mądrze jeść omega-3 i omega-6?

Możesz regularnie jeść dzikiego łososia gotowanego na parze, ale jeśli poza tym lubisz równie często chrupać chipsy do filmu, a codzienną kawę uzupełniają czekoladowe ciasteczka, to równowaga może zostać zachwiana. Ba, nawet świeże, naturalne produkty jak awokado przechylają szalę na stronę omega-6.

Czy musisz przeglądać tabelki ze źródłami kwasów omega podczas zakupów albo wyjścia do restauracji? Nie. Wystarczy, że będziesz przestrzegać kilku prostych zasad:

  • Regularnie jedz ryby, np. łosoś, tuńczyk, makrela, śledź.
  • Unikaj produktów wysoko przetworzonych, np. gotowców, słodyczy, snacków.
  • Nie stresuj się proporcją omega-3 i omega-6 w każdym pokarmie.

Najważniejsze: jedz więcej ryb lub suplementuj omega-3 – po prostu. Jest masa zdrowych rzeczy, które warto regularnie jeść. Samo patrzenie na proporcje n-3 do n-6 Cię sparaliżuje. Awokado, orzechy czy oliwa z oliwek są pyszne i zdrowe, szamaj.

Suplementacja kwasów omega

Dla kogo suplementacja kwasami omega-3 to dobry pomysł?

  • Dla każdej osoby, która szuka mądrego i wygodnego wsparcia na co dzień, a w jej diecie rzadko goszczą tłuste ryby morskie.

  • Dla kobiet w ciąży i karmiących piersią – warto wiedzieć, że spożycie DHA przez matkę przyczynia się do prawidłowego rozwoju mózgu oraz oczu u płodu i niemowląt karmionych piersią.

  • Dla każdego, kto chce w prosty i sprawdzony sposób zadbać o prawidłowe funkcjonowanie swojego serca (dzięki kwasom EPA i DHA) oraz o utrzymanie prawidłowego funkcjonowania mózgu i widzenia (dzięki DHA).

  • Dla osób, które cenią sobie wysokiej jakości rytuały wellness i chcą mieć pewność, że inwestują w to, co najlepsze dla ich ciała.

Jak wybrać najlepsze produkty z kwasami omega?

Zwróć uwagę na źródło kwasów.

Wybieraj suplementy diety z omega-3 z dzikich ryb. Ryby żyjące w naturalnym środowisku zjadają glony i wytwarzają własne kwasy omega. Większość ryb hodowlanych zawiera mniej kwasów omega, bo jest karmiona „sztucznie”.

Ilona Krzak

Ilona Krzak magister farmacji

Stosuj odpowiednią dawkę dzienną, dopasowaną do potrzeb.

Przeciętna osoba dorosła powinna spożywać 250 mg EPA + DHA dziennie.

Uwaga

Spożywanie większych ilości „na zapas” nie ma sensu – organizm pozbywa się nadmiaru kwasów omega.

Wybieraj najlepszą formę suplementu diety.

Badania naukowe wykazały , że oleje omega-3 w formie zemulgowanej przyswajają się lepiej niż w formie czystej (np. ze zwykłego oleju). „Zemulgowany” olej to taki, który został zmieszany z wodą i emulgatorem, przez co tworzy stabilną emulsję.

Taki płyn można spożywać w kapsułkach lub z butelki.

  • Kapsułki z omega-3 mają dłuższy termin przydatności do spożycia. Ich hermetyczne zamknięcie zapewnia, że olej nie jest narażony na dostęp powietrza, co przedłuża jego jakość. Dzięki temu takie preparaty są wolne od niepotrzebnej chemii – konserwantów czy przeciwutleniaczy.
  • Forma płynna ma krótszy okres przydatności do spożycia po otwarciu – około 30 dni. Butelkę musisz z reguły przechowywać w lodówce.

Kwasy omega dla dzieci

Najlepszą formą omega-3 dla dzieci jest płyn lub krople. To wygodniejsza w dozowaniu i bardziej komfortowa forma podania niż kapsułki. Staraj się wybrać produkt bez cukru, syropu glukozowo-fruktozowego, słodzików oraz syntetycznych aromatów.

Nie jestem za formami omegi-3 dla dzieci takimi jak kolorowe żelki. Zawierają więcej cukru, niż samych kwasów omega.
Ilona Krzak

Ilona Krzak magister farmacji

Przeczytaj także: Kwasy omega-3 dla dzieci: jakie wybrać?

Dlaczego suplementy diety z omegą 3-6-9 to strata pieniędzy i… zdrowia?

Kiedy przygotowywałam się do napisania tego artykułu, moją przeglądarkę zalały tłuszcze – wszędzie pojawiały się reklamy suplementów diety z kwasami omega. Moją uwagę przykuły szczególnie preparaty tzw. „3-6-9”, czyli zawierające aż trzy kwasy w jednej kapsułce.

O zdanie na ten temat zapytałam ekspertów.

Suplementacja produktami omega 3-6-9 jest nieuzasadniona. Kwasy omega-9 wytwarza nasz organizm, a przyjmując dodatkowo omegę-3 i omegę-6 możemy nieświadomie doprowadzić do dużej dysproporcji między nimi, co niekorzystnie wpłynie na zdrowie.
dr n. hab. Witold Tomaszewski

Witold Tomaszewskidoktor nauk medycznych

Kwasy omega konkurują ze sobą o „pierwszeństwo” wchłaniania i jeśli będziemy spożywać więcej omega-6,-7 i -9 niż omega-3, ich stosunek będzie zaburzony na rzecz tych pierwszych. Omega-3 mogą się nie przyswajać lub przyswajać tylko w niewielkiej ilości.
Julia Skrajda

Julia SkrajdaDietetyczka

Wnioski nasuwają się same – kwasy omega 3-6-9 najlepiej pozyskuj z różnorodnej i odżywczej diety.

Czy przedawkowanie kwasów omega jest możliwe?

Na szczęście nie musisz martwić się o nadmiar kwasów omega z diety. Dietetyczka kliniczna tłumaczy:

Trudno przedawkować kwasy omega z pożywienia. Organizm posiada mechanizmy, które zajmują się wydalaniem nadmiaru. Niebezpieczna jest nadmierna suplementacja omega 6 i 9, przy jednoczesnym braku suplementacji omega-3 lub suplementacja omega 3-6-9 z powodu wzajemnego wykluczania się kwasów, co prowadzi do niedoboru jednego i nadmiaru drugiego.
Julia Skrajda

Julia SkrajdaDietetyczka

Czy można zbadać o niedobór kwasów omega?

Tak, badanie kwasów omega-3 polega na ocenie poziomu EPA i DHA w surowicy.

Wynik wskazuje, w jakim stopniu układ krążenia pacjenta jest chroniony. Służy to także wczesnej profilaktyce chorób dietozależnych. Średnia cena badania wynosi około 200 zł.

Kwasy omega w diecie Polaków

Niestety Polacy jedzą bardzo mało ryb. Gdy kłócimy się co na obiad (schabowy czy mielony?), tacy Norwegowie po prostu jedzą ulubione ryby.

To nie jest przesada.

Według danych FAO (Organizacja Narodów Zjednoczonych do spraw Wyżywienia i Rolnictwa)  największymi konsumentami ryb na świecie są Norwegowie. Przeciętny Norweg spożywa około 46 kg ryb rocznie. Polak – jedynie 14 kg. Oznacza to, że Norwegowie jedzą dziennie dwa razy więcej omega-3 niż Polacy (ok. 1,7 g vs 0,9 g).

Jak włączyć kwasy omega do jadłospisu?

Wiem, że ryby, orzechy i nasiona są drogie, ale mam dla Ciebie kilka przydatnych wskazówek, jak rozsądnie kupować produkty bogate w kwasy omega-3.

  1. Korzystaj z promocji. Przeglądaj oferty np. wielopaki, wielosztuki, czy 2+1.
  2. Zamrażaj produkty. W zamrażarce możesz trzymać nie tylko ryby, ale i orzechy czy warzywa.
  3. Korzystaj z aplikacji porównujących ceny. Byłam zaskoczona, gdy zaczęłam porównywać ceny w różnych sklepach – różnice tego samego produktu sięgały nawet 8 zł.
  4. Zadbaj o przechowywanie żywności. Poczytaj, jak poprawnie przechowywać żywność i ciesz się ich świeżością na dłużej, np. orzechy pakuj do szczelnych pojemników, kupuj oleje w ciemnych butelkach, a awokado trzymaj w wodzie.
  5. Kupuj sezonowo. Ceny niektórych produktów zależą od warunków pogodowych, zbiorów lub połowów. Np. łosoś i migdały notują najniższe ceny w okresie letnim, orzech włoski jest najtańszy jesienią.

Zobacz też: Najlepsze źródła omega-3 w diecie

Przeciwwskazania do suplementacji kwasów omega

  • Nadwrażliwość na którykolwiek składnik danego preparatu,
  • uczulenie na ryby lub skorupiaki,
  • zaburzenia krzepnięcia krwi (np. hemofilia),
  • przebyty zawał serca lub udar niedokrwienny,
  • przyjmowanie leków przeciwzakrzepowych (np. aspiryna, warfaryna),
  • przewlekła choroba nerek lub wątroby,
  • przyjmowanie doustnie leków przeciwcukrzycowych .

Interakcje – z czym nie łączyć kwasów omega?

Suplementy diety z kwasami omega mogą wchodzić w interakcję z lekami wpływającymi na krzepliwość krwi, np. aspiryną, warfaryną lub heparyną . Przed rozpoczęciem suplementacji skonsultuj się z lekarzem lub farmaceutą, by sobie nie zaszkodzić.

Zobacz też:

Podsumowanie

  • Kwasy omega, które musimy dostarczyć wraz z pożywieniem to omega-3 i 6.
  • Idealny stosunek kwasów omega-3 do 6 powinien wynosić od 1:1 do 1:4.
  • Współczesna dieta dostarcza niezdrowej proporcji, ponieważ kwasy omega-6 są obecne w wielu przetworzonych produktach.
  • Kwasy omega-3 (EPA i DHA) przyczyniają się do prawidłowego funkcjonowania serca. Dodatkowo DHA przyczynia się do prawidłowego funkcjonowania mózgu i widzenia.
  • Kwasy omega-6 (m.in. LA) pomagają w utrzymaniu prawidłowego poziomu cholesterolu.
  • Skupienie na dobrej jakości diecie lub wyborze pysznego suplementu, który z łatwością wejdzie Ci w krew, to najlepsza decyzja wspierająca ciało mądrze i bez wysiłku.
  • Kwasy omega-5, omega-7 i omega-9 są naturalnie produkowane przez organizm, ale również pozyskujemy je z diety.
  • Kwasy omega wpływają na zdrowie układów: sercowo-naczyniowego, nerwowego, odpornościowego, wspierają zdrowie psychiczne i mają wpływ na wygląd i kondycję skóry.

FAQ

Jakie są najlepsze kwasy omega?

Polecane kwasy omega to suplement diety Natu.Care Premium Omega-3 TG 750 mg. Produkt dostarcza 250 mg DHA i 500 mg EPA, w wysoko przyswajalnej formie trójglicerydówTaka dawka pozwala mądrze i wygodnie wesprzeć prawidłowe funkcjonowanie serca oraz mózgu.

Ile kwasów omega spożywać w ciąży i podczas karmienia piersią?

Kobiety w ciąży i karmiące piersią powinny spożywać kwasy DHA i EPA w ilości 250 mg/dobę i dodatkowo 100–200 mg DHA/dobę. Polskie Towarzystwo Ginekologiczne zaleca nawet 600 mg DHA dziennie i aż 1000 mg u kobiet z grupy ryzyka porodu przedwczesnego. Prawie 90% ciężarnych Polek spożywa mniej niż zalecane dla zdrowia 200 mg DHA.

Jakie kwasy omega są najzdrowsze?

Najlepiej zbadane są kwasy omega-3. Warto pamiętać, że kwasy EPA i DHA to fundament zbilansowanej diety, przyczyniający się do prawidłowego funkcjonowania serca. Jeśli tłuste ryby morskie rzadko goszczą na Twoim talerzu, warto pozyskiwać omega-3 z dobrej jakości suplementów (np.(omega-3 w tabletkach) lub kapsułkach).

Jak długo można stosować kwasy omega-3?

Suplementy diety z kwasami omega-3 można stosować cały rok, jeśli dieta jest uboga w produkty obfitujące w zdrowe tłuszcze. Całoroczną suplementację (np. tranu) skonsultuj z lekarzem lub poradź się dietetyka, jak naturalnie wdrożyć do jadłospisu produkty z tymi zdrowymi tłuszczami.

Badania naukowe sugerują, że minimalny okres suplementacji kwasów omega, aby zaobserwować poprawę stanu mikrobioty i zdrowia organizmu wynosi 6 miesięcy.

Czy w kwasach omega-3 jest witamina D?

Nie, w kwasach omega-3 jako w związku chemicznym nie zawiera się witamina D. Połączenie kwasów omega iwitaminy D3 możemy spotkać w suplementach diety. Przyjmowanie preparatów z kwasami omega i witaminy D3 w kroplach pozytywnie wpływa na organizm i uzupełnia ewentualne niedobory.

Niedobór witaminy D jest równie groźny, jak kwasów omega-3.

Czy kwasy omega obniżają cholesterol?

Tak, kwas alfa-linolenowy (ALA) z grupy omega-3 oraz kwas linolowy (LA) z grupy omega-6 pomagają w utrzymaniu prawidłowego poziomu cholesterolu we krwi. Warto szukać ich w dobrych źródłach pochodzenia roślinnego.

Jakie kwasy omega-3 wybrać?

Wybieraj najwyższej jakości kwasy pochodzące z dzikich ryb. Zadbaj o to, by suplementacja była przyjemnością. Produkty, które świetnie smakują i łatwo wplatają się w Twoją codzienną, poranną rutynę (np. w wysoce przyswajalnej formie trójglicerydów w płynie), dają największą pewność, że będziesz stosować je regularnie.

Jak dbać o układ krążenia z kwasami omega?

Kluczowe dla serca są kwasy EPA i DHA, które przyczyniają się do jego prawidłowego funkcjonowania (korzystny efekt osiągamy spożywając 250 mg EPA i DHA dziennie). Oprócz tego, włączenie do diety tłuszczów nienasyconych w miejsce nasyconych wspiera prawidłowy poziom cholesterolu we krwi.

Źródła

Zobacz wszystkie

Abdullah, M., Jowett, B., Whittaker, P. J., & Patterson, L. (2019). The effectiveness of omega-3 supplementation in reducing ADHD associated symptoms in children as measured by the Conners’ rating scales: A systematic review of randomized controlled trials. Journal of Psychiatric Research, 110, 64–73. https://doi.org/10.1016/j.jpsychires.2018.12.002

Agostoni, C., Trojan, S., Bellù, R., Riva, E., Bruzzese, M. G., & Giovannini, M. (1997). Developmental quotient at 24 months and fatty acid composition of diet in early infancy: A follow up study. Archives of Disease in Childhood, 76(5), 421–424. https://doi.org/10.1136/adc.76.5.421

Amjad Khan, W., Chun-Mei, H., Khan, N., Iqbal, A., Lyu, S.-W., & Shah, F. (2017). Bioengineered Plants Can Be a Useful Source of Omega-3 Fatty Acids. BioMed Research International, 2017, 7348919. https://doi.org/10.1155/2017/7348919

Balanzá-Martínez, V., Fries, G. R., Colpo, G. D., Silveira, P. P., Portella, A. K., Tabarés-Seisdedos, R., & Kapczinski, F. (2011). Therapeutic use of omega-3 fatty acids in bipolar disorder. Expert Review of Neurotherapeutics, 11(7), 1029–1047. https://doi.org/10.1586/ern.11.42

Balbás, G. M., Regaña, M. S., & Millet, P. U. (2011). Study on the use of omega-3 fatty acids as a therapeutic supplement in treatment of psoriasis. Clinical, Cosmetic and Investigational Dermatology, 4, 73–77. https://doi.org/10.2147/CCID.S17220

Balić, A., Vlašić, D., Žužul, K., Marinović, B., & Bukvić Mokos, Z. (2020). Omega-3 Versus Omega-6 Polyunsaturated Fatty Acids in the Prevention and Treatment of Inflammatory Skin Diseases. International Journal of Molecular Sciences, 21(3), Article 3. https://doi.org/10.3390/ijms21030741

Biomarkers of Dietary Omega-6 Fatty Acids and Incident Cardiovascular Disease and Mortality | Circulation. (b.d.). Pobrano 23 marzec 2023, z https://www.ahajournals.org/doi/full/10.1161/CIRCULATIONAHA.118.038908

Blanchard, L. B., & McCarter, G. C. (2015). Insomnia and exacerbation of anxiety associated with high-EPA fish oil supplements after successful treatment of depression. Oxford Medical Case Reports, 2015(3), 244–245. https://doi.org/10.1093/omcr/omv024

Bolhuis, D. P., Newman, L. P., & Keast, R. S. J. (2016). Effects of Salt and Fat Combinations on Taste Preference and Perception. Chemical Senses, 41(3), 189–195. https://doi.org/10.1093/chemse/bjv079

Bradberry, J. C., & Hilleman, D. E. (2013). Overview of Omega-3 Fatty Acid Therapies. Pharmacy and Therapeutics, 38(11), 681–691.

Calder, P. C. (2010). Omega-3 Fatty Acids and Inflammatory Processes. Nutrients, 2(3), 355–374. https://doi.org/10.3390/nu2030355

Calder, P. C. (2015). Functional Roles of Fatty Acids and Their Effects on Human Health. JPEN. Journal of Parenteral and Enteral Nutrition, 39(1 Suppl), 18S-32S. https://doi.org/10.1177/0148607115595980

Canhada, S., Castro, K., Perry, I. S., & Luft, V. C. (2018). Omega-3 fatty acids’ supplementation in Alzheimer’s disease: A systematic review. Nutritional Neuroscience, 21(8), 529–538. https://doi.org/10.1080/1028415X.2017.1321813

Chauhan, S., Kodali, H., Noor, J., Ramteke, K., & Gawai, V. (2017). Role of Omega-3 Fatty Acids on Lipid Profile in Diabetic Dyslipidaemia: Single Blind, Randomised Clinical Trial. Journal of Clinical and Diagnostic Research : JCDR, 11(3), OC13–OC16. https://doi.org/10.7860/JCDR/2017/20628.9449

Chávaro-Ortiz, L. I., Tapia, B. D., Rico-Hidalgo, M., Gutiérrez-Aguilar, R., & Frigolet, M. E. (2022). Trans-palmitoleic acid reduces adiposity via increased lipolysis in a rodent model of diet-induced obesity. The British Journal of Nutrition, 127(6), 801–809. https://doi.org/10.1017/S0007114521001501

Conquer, J. A., & Holub, B. J. (1996). Supplementation with an algae source of docosahexaenoic acid increases (n-3) fatty acid status and alters selected risk factors for heart disease in vegetarian subjects. The Journal of Nutrition, 126(12), 3032–3039. https://doi.org/10.1093/jn/126.12.3032

Cordova-Gallardo, J. (2021). Effect of Omega-5 Fatty Acid Supplement on Markers of Inflammation and Oxidative Stress in Patients With Severe Alcoholic Hepatitis Treated With … (Clinical trial registration Nr NCT03732586). clinicaltrials.gov. https://clinicaltrials.gov/ct2/show/NCT03732586

Derbyshire, E. (2017). Do Omega-3/6 Fatty Acids Have a Therapeutic Role in Children and Young People with ADHD? Journal of Lipids, 2017, 6285218. https://doi.org/10.1155/2017/6285218

DiNicolantonio, J. J., & O’Keefe, J. H. (2018). Importance of maintaining a low omega–6/omega–3 ratio for reducing inflammation. Open Heart, 5(2), e000946. https://doi.org/10.1136/openhrt-2018-000946

Djuricic, I., & Calder, P. C. (2021). Beneficial Outcomes of Omega-6 and Omega-3 Polyunsaturated Fatty Acids on Human Health: An Update for 2021. Nutrients, 13(7), 2421. https://doi.org/10.3390/nu13072421

Dry Eye Assessment and Management Study Research Group, Asbell, P. A., Maguire, M. G., Pistilli, M., Ying, G., Szczotka-Flynn, L. B., Hardten, D. R., Lin, M. C., & Shtein, R. M. (2018). N-3 Fatty Acid Supplementation for the Treatment of Dry Eye Disease. The New England Journal of Medicine, 378(18), 1681–1690. https://doi.org/10.1056/NEJMoa1709691

Dyall, S. C. (2015). Long-chain omega-3 fatty acids and the brain: A review of the independent and shared effects of EPA, DPA and DHA. Frontiers in Aging Neuroscience, 7, 52. https://doi.org/10.3389/fnagi.2015.00052

Effects of omega-3 polyunsaturated fatty acids on platelet function in healthy subjects and subjects with cardiovascular disease—PubMed. (b.d.). Pobrano 22 marzec 2023, z https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/23329646/

Erratum for Konstantinidou et al. Personalized nutrition and cardiovascular disease prevention: From Framingham to PREDIMED. Adv Nutr 2014;5:368S–71S. (2015). Advances in Nutrition, 6(5), 627. https://doi.org/10.3945/an.115.009266

Finucane, O. M., Lyons, C. L., Murphy, A. M., Reynolds, C. M., Klinger, R., Healy, N. P., Cooke, A. A., Coll, R. C., McAllan, L., Nilaweera, K. N., O’Reilly, M. E., Tierney, A. C., Morine, M. J., Alcala-Diaz, J. F., Lopez-Miranda, J., O’Connor, D. P., O’Neill, L. A., McGillicuddy, F. C., & Roche, H. M. (2015). Monounsaturated Fatty Acid–Enriched High-Fat Diets Impede Adipose NLRP3 Inflammasome–Mediated IL-1β Secretion and Insulin Resistance Despite Obesity. Diabetes, 64(6), 2116–2128. https://doi.org/10.2337/db14-1098

FoodData Central. (b.d.). Pobrano 23 marzec 2023, z https://fdc.nal.usda.gov/

Friday, K. E., Childs, M. T., Tsunehara, C. H., Fujimoto, W. Y., Bierman, E. L., & Ensinck, J. W. (1989). Elevated plasma glucose and lowered triglyceride levels from omega-3 fatty acid supplementation in type II diabetes. Diabetes Care, 12(4), 276–281. https://doi.org/10.2337/diacare.12.4.276

Frigolet, M. E., & Gutiérrez-Aguilar, R. (2017). The Role of the Novel Lipokine Palmitoleic Acid in Health and Disease123. Advances in Nutrition, 8(1), 173S-181S. https://doi.org/10.3945/an.115.011130

Fritsche, K. L. (2015). The Science of Fatty Acids and Inflammation123. Advances in Nutrition, 6(3), 293S-301S. https://doi.org/10.3945/an.114.006940

Garg, A. (1998). High-monounsaturated-fat diets for patients with diabetes mellitus: A meta-analysis. The American Journal of Clinical Nutrition, 67(3), 577S-582S. https://doi.org/10.1093/ajcn/67.3.577S

Gerster, H. (1998). Can adults adequately convert alpha-linolenic acid (18:3n-3) to eicosapentaenoic acid (20:5n-3) and docosahexaenoic acid (22:6n-3)? International Journal for Vitamin and Nutrition Research. Internationale Zeitschrift Fur Vitamin- Und Ernahrungsforschung. Journal International De Vitaminologie Et De Nutrition, 68(3), 159–173.

Grosso, G., Galvano, F., Marventano, S., Malaguarnera, M., Bucolo, C., Drago, F., & Caraci, F. (2014). Omega-3 Fatty Acids and Depression: Scientific Evidence and Biological Mechanisms. Oxidative Medicine and Cellular Longevity, 2014, 313570. https://doi.org/10.1155/2014/313570

Guerra-Vázquez, C. M., Martínez-Ávila, M., Guajardo-Flores, D., & Antunes-Ricardo, M. (2022). Punicic Acid and Its Role in the Prevention of Neurological Disorders: A Review. Foods, 11(3), Article 3. https://doi.org/10.3390/foods11030252

Helland, I. B., Smith, L., Saarem, K., Saugstad, O. D., & Drevon, C. A. (2003). Maternal supplementation with very-long-chain n-3 fatty acids during pregnancy and lactation augments children’s IQ at 4 years of age. Pediatrics, 111(1), e39-44. https://doi.org/10.1542/peds.111.1.e39

Hunt CE, Engel RR, Modler S, Hamilton W, Bissen S, Holman RT. Essential fatty acid deficiency in neonates: inability to reverse deficiency by topical applications of EFA-rich oil. J Pediatr. 1978;92(4):603-607.

Innis, S. M. (2008). Dietary omega 3 fatty acids and the developing brain. Brain Research, 1237, 35–43. https://doi.org/10.1016/j.brainres.2008.08.078

Jarosz, M., & Taraszewska, A. (2014). Risk factors for gastroesophageal reflux disease: The role of diet. Przegla̜d Gastroenterologiczny, 9(5), 297–301. https://doi.org/10.5114/pg.2014.46166

Jarosz, prof dr hab n med M. (2020, grudzień 3). Normy żywienia 2020. Narodowe Centrum Edukacji Żywieniowej. https://ncez.pzh.gov.pl/abc-zywienia/normy-zywienia-2020/

Kawamura, A., Ooyama, K., Kojima, K., Kachi, H., Abe, T., Amano, K., & Aoyama, T. (2011). Dietary supplementation of gamma-linolenic acid improves skin parameters in subjects with dry skin and mild atopic dermatitis. Journal of Oleo Science, 60(12), 597–607. https://doi.org/10.5650/jos.60.597

Khodarahmi, M., & Azadbakht, L. (2016). Dietary fat intake and functional dyspepsia. Advanced Biomedical Research, 5, 76. https://doi.org/10.4103/2277-9175.180988

Kiecolt-Glaser, J. K., Belury, M. A., Andridge, R., Malarkey, W. B., & Glaser, R. (2011). Omega-3 supplementation lowers inflammation and anxiety in medical students: A randomized controlled trial. Brain, Behavior, and Immunity, 25(8), 1725–1734. https://doi.org/10.1016/j.bbi.2011.07.229

Krupa, K., Fritz, K., & Parmar, M. (2023). Omega-3 Fatty Acids. W StatPearls. StatPearls Publishing. http://www.ncbi.nlm.nih.gov/books/NBK564314/

Le Floc’h, C., Cheniti, A., Connétable, S., Piccardi, N., Vincenzi, C., & Tosti, A. (2015). Effect of a nutritional supplement on hair loss in women. Journal of Cosmetic Dermatology, 14(1), 76–82. https://doi.org/10.1111/jocd.12127

Leaf, A. (2008). Historical overview of n-3 fatty acids and coronary heart disease. The American Journal of Clinical Nutrition, 87(6), 1978S-80S. https://doi.org/10.1093/ajcn/87.6.1978S

Löfvenborg, J. E., Andersson, T., Carlsson, P.-O., Dorkhan, M., Groop, L., Martinell, M., Tuomi, T., Wolk, A., & Carlsson, S. (2014). Fatty fish consumption and risk of latent autoimmune diabetes in adults. Nutrition & Diabetes, 4(10), e139. https://doi.org/10.1038/nutd.2014.36

Lyu, X., Agar, O. T., Barrow, C. J., Dunshea, F. R., & Suleria, H. A. R. (2023). Phenolic Compounds Profiling and Their Antioxidant Capacity in the Peel, Pulp, and Seed of Australian Grown Avocado. Antioxidants, 12(1), Article 1. https://doi.org/10.3390/antiox12010185

Marine Oils. (2006). W Drugs and Lactation Database (LactMed®). National Institute of Child Health and Human Development. http://www.ncbi.nlm.nih.gov/books/NBK501898/

Martins, J. G. (2009). EPA but not DHA appears to be responsible for the efficacy of omega-3 long chain polyunsaturated fatty acid supplementation in depression: Evidence from a meta-analysis of randomized controlled trials. Journal of the American College of Nutrition, 28(5), 525–542. https://doi.org/10.1080/07315724.2009.10719785

Merle, B. M. J., Benlian, P., Puche, N., Bassols, A., Delcourt, C., Souied, E. H., & Nutritional AMD Treatment 2 Study Group. (2014). Circulating omega-3 Fatty acids and neovascular age-related macular degeneration. Investigative Ophthalmology & Visual Science, 55(3), 2010–2019. https://doi.org/10.1167/iovs.14-13916

Mischoulon, D., & Freeman, M. P. (2013). Omega-3 fatty acids in psychiatry. The Psychiatric Clinics of North America, 36(1), 15–23. https://doi.org/10.1016/j.psc.2012.12.002

Naini, A. E., Keyvandarian, N., Mortazavi, M., Taheri, S., & Hosseini, S. M. (2015). Effect of Omega-3 fatty acids on blood pressure and serum lipids in continuous ambulatory peritoneal dialysis patients. Journal of Research in Pharmacy Practice, 4(3), 135–141. https://doi.org/10.4103/2279-042X.162356

Office of Dietary Supplements—Omega-3 Fatty Acids. (b.d.). Pobrano 16 marzec 2023, z https://ods.od.nih.gov/factsheets/Omega3FattyAcids-Consumer/

Omega-9 Fatty Acid—An overview | ScienceDirect Topics. (b.d.). Pobrano 23 marzec 2023, z https://www.sciencedirect.com/topics/agricultural-and-biological-sciences/omega-9-fatty-acid

Palmitoleic Acid—An overview | ScienceDirect Topics. (b.d.). Pobrano 23 marzec 2023, z https://www.sciencedirect.com/topics/agricultural-and-biological-sciences/palmitoleic-acid

Patterson, E., Wall, R., Fitzgerald, G. F., Ross, R. P., & Stanton, C. (2012). Health Implications of High Dietary Omega-6 Polyunsaturated Fatty Acids. Journal of Nutrition and Metabolism, 2012, 539426. https://doi.org/10.1155/2012/539426

Pecora, F., Persico, F., Argentiero, A., Neglia, C., & Esposito, S. (2020). The Role of Micronutrients in Support of the Immune Response against Viral Infections. Nutrients, 12(10), 3198. https://doi.org/10.3390/nu12103198

Pei-Chen Chang, J. (2021). Personalised medicine in child and Adolescent Psychiatry: Focus on omega-3 polyunsaturated fatty acids and ADHD. Brain, Behavior, & Immunity - Health, 16, 100310. https://doi.org/10.1016/j.bbih.2021.100310

Pieniak, Z., Kołodziejczyk, M., Kowrygo, B., & Verbeke, W. (2011). Consumption patterns and labelling of fish and fishery products in Poland after the EU accession. Food Control, 843–850. https://doi.org/10.1016/j.foodcont.2010.09.022

Rossmeisl, M., Pavlisova, J., Bardova, K., Kalendova, V., Buresova, J., Kuda, O., Kroupova, P., Stankova, B., Tvrzicka, E., Fiserova, E., Horakova, O., & Kopecky, J. (2020). Increased plasma levels of palmitoleic acid may contribute to beneficial effects of Krill oil on glucose homeostasis in dietary obese mice. Biochimica et Biophysica Acta (BBA) - Molecular and Cell Biology of Lipids, 1865(8), 158732. https://doi.org/10.1016/j.bbalip.2020.158732

Saunders, A. V., Davis, B. C., & Garg, M. L. (2013). Omega-3 polyunsaturated fatty acids and vegetarian diets. The Medical Journal of Australia, 199(S4), S22-26. https://doi.org/10.5694/mja11.11507

Scientific Opinion on the substantiation of health claims related to docosahexaenoic acid (DHA) and maintenance of normal (fasting) blood concentrations of triglycerides (ID 533, 691, 3150), protection of blood lipids from oxidative damage (ID 630), contribution to the maintenance or achievement of a normal body weight (ID 629), brain, eye and nerve development (ID 627, 689, 704, 742, 3148, 3151), maintenance of normal brain function (ID 565, 626, 631, 689, 690, 704, 742, 3148, 3151), maintenance of normal vision (ID 627, 632, 743, 3149) and maintenance of normal spermatozoa motility (ID 628) pursuant to Article 13(1) of Regulation (EC) No 1924/2006 | EFSA. (2010, październik 19). https://www.efsa.europa.eu/en/efsajournal/pub/1734

Shabbir, M. A., Khan, M. R., Saeed, M., Pasha, I., Khalil, A. A., & Siraj, N. (2017). Punicic acid: A striking health substance to combat metabolic syndromes in humans. Lipids in Health and Disease, 16, 99. https://doi.org/10.1186/s12944-017-0489-3

Simopoulos, A. P. (2002). The importance of the ratio of omega-6/omega-3 essential fatty acids. Biomedicine & Pharmacotherapy, 56(8), 365–379. https://doi.org/10.1016/S0753-3322(02)00253-6

Simopoulos, A. P. (2008). The Importance of the Omega-6/Omega-3 Fatty Acid Ratio in Cardiovascular Disease and Other Chronic Diseases. Experimental Biology and Medicine, 233(6), 674–688. https://doi.org/10.3181/0711-MR-311

Simopoulos, A. P. (2016). An Increase in the Omega-6/Omega-3 Fatty Acid Ratio Increases the Risk for Obesity. Nutrients, 8(3), 128. https://doi.org/10.3390/nu8030128

Simopoulos, A. P., & DiNicolantonio, J. J. (2016). The importance of a balanced ω-6 to ω-3 ratio in the prevention and management of obesity. Open Heart, 3(2), e000385. https://doi.org/10.1136/openhrt-2015-000385

Siscovick, D. S., Barringer, T. A., Fretts, A. M., Wu, J. H. Y., Lichtenstein, A. H., Costello, R. B., Kris-Etherton, P. M., Jacobson, T. A., Engler, M. B., Alger, H. M., Appel, L. J., Mozaffarian, D., & American Heart Association Nutrition Committee of the Council on Lifestyle and Cardiometabolic Health; Council on Epidemiology and Prevention; Council on Cardiovascular Disease in the Young; Council on Cardiovascular and Stroke Nursing; and Council on Clinical Cardiology. (2017). Omega-3 Polyunsaturated Fatty Acid (Fish Oil) Supplementation and the Prevention of Clinical Cardiovascular Disease: A Science Advisory From the American Heart Association. Circulation, 135(15), e867–e884. https://doi.org/10.1161/CIR.0000000000000482

Song, I.-B., Gu, H., Han, H.-J., Lee, N.-Y., Cha, J.-Y., Son, Y.-K., & Kwon, J. (2018). Omega-7 inhibits inflammation and promotes collagen synthesis through SIRT1 activation. Applied Biological Chemistry, 61(4), Article 4. https://doi.org/10.1007/s13765-018-0377-1

Souza, C. O., Teixeira, A. A. S., Lima, E. A., Batatinha, H. A. P., Gomes, L. M., Carvalho-Silva, M., Mota, I. T., Streck, E. L., Hirabara, S. M., & Rosa Neto, J. C. (2014). Palmitoleic acid (n-7) attenuates the immunometabolic disturbances caused by a high-fat diet independently of PPARα. Mediators of Inflammation, 2014, 582197. https://doi.org/10.1155/2014/582197

Stark, A. H., Crawford, M. A., & Reifen, R. (2008). Update on alpha-linolenic acid. Nutrition Reviews, 66(6), 326–332. https://doi.org/10.1111/j.1753-4887.2008.00040.x

Sublette, M. E., Ellis, S. P., Geant, A. L., & Mann, J. J. (2011). Meta-analysis of the effects of eicosapentaenoic acid (EPA) in clinical trials in depression. The Journal of Clinical Psychiatry, 72(12), 1577–1584. https://doi.org/10.4088/JCP.10m06634

Tanghetti, E. A. (2013). The Role of Inflammation in the Pathology of Acne. The Journal of Clinical and Aesthetic Dermatology, 6(9), 27–35.

The State of World Fisheries 2022 | FAO | Food and Agriculture Organization of the United Nations. (b.d.). https://doi.org/10.4060/cc0461en

Vermel’, A. E. (2005). [Clinical application of omega-3-fatty acids (cod-liver oil)]. Klinicheskaia Meditsina, 83(10), 51–57.

Wang, C., Harris, W. S., Chung, M., Lichtenstein, A. H., Balk, E. M., Kupelnick, B., Jordan, H. S., & Lau, J. (2006). n-3 Fatty acids from fish or fish-oil supplements, but not alpha-linolenic acid, benefit cardiovascular disease outcomes in primary- and secondary-prevention studies: A systematic review. The American Journal of Clinical Nutrition, 84(1), 5–17. https://doi.org/10.1093/ajcn/84.1.5

Wielgosz, dr hab n o zdr R. W., prof NIZP PZH-PIB, mgr Justyna. (2020, lipiec 27). Znaczenie kwasu dokozaheksaenowego (DHA) w okresie ciąży i laktacji. Narodowe Centrum Edukacji Żywieniowej. https://ncez.pzh.gov.pl/ciaza-i-macierzynstwo/znaczenie-kwasu-dokozaheksaenowego-dha-w-okresie-ciazy-i-laktacji/

Wawryszuk, N. (2023). Kwasy omega. Wszystko, co musisz wiedzieć (B. Turczyński, Red.; 1. wyd.). Natu.Care. https://books.google.com/books?vid=9788396887818

https://bip.aotm.gov.pl/assets/files/zlecenia_mz/2018/029/RPT/029_OT_4320_4_WitaminaD.pdf

https://ncez.pzh.gov.pl/wp-content/uploads/2021/03/normy_zywienia_2020web.pdf

Oceń przydatność artykułu
4.5
Głos oddany
643 opinie, ocena: 4.5
Nina Wawryszuk - Tekst

Redaktorka Natu.Care

Nina Wawryszuk specjalizuje się w suplementacji sportowej, treningu siłowym i psychosomatyce. Na co dzień, oprócz pisania artykułów dla Natu.Care, jako trenerka personalna pomaga sportowcom poprawić ich wyniki poprzez trening, dietę i suplementację.

Witold Tomaszewski - Recenzja

Doktor nauk medycznych

Zweryfikowane przez eksperta

Doktor nauk medycznych, ekspert prawa żywnościowego i farmaceutycznego oraz doświadczony pracownik sektora medycznego.

Michał Tomaszewski - Redakcja

Redaktor

Michał Tomaszewski

Absolwent Dziennikarstwa i Artes Liberales na Uniwersytecie Warszawskim. Od 2017 roku jako redaktor współpracuje z największymi portalami w Polsce i za granicą. Wcześniej przez 3 lata pracował w jednej z wiodących firm farmaceutycznych – branżę zdrowia i urody zna od podszewki. W wolnym czasie najbardziej lubi grać w tenisa lub jeździć na nartach.

Ludwik Jelonek - Fact-checking

Redaktor Natu.Care

Ludwik Jelonek jest autorem ponad 2500 tekstów opublikowanych na wiodących portalach. Jego treści trafiły do takich serwisów jak Ostrovit czy Kobieta Onet. W Natu.Care Ludwik edukuje ludzi w najważniejszej dziedzinie życia – zdrowiu.

Młode, piękne kobiety z dobrą kondycją skóry.
Zadbaj o zdrowy organizm

Spróbuj wysokiej jakości suplementów Natu.Care

Zobacz produkty
Artykuły
Health Labs OmegaMe - właściwości dla zdrowia, dawkowanie, cena i opinie użytkowników
Kwasy omega
Health Labs OmegaMe | właściwości, cena, opinie

Poznaj kwasy omega-3 od Health Labs. Jakie mają korzyści dla zdrowia i jak oceniają je użytkownicy?

Omega-3 dla sportowców i na siłowni - co daje? Przed czy po treningu?
Kwasy omega
Omega-3 dla sportowców i na siłowni - co daje?

Kwasy omega-3 to przydatny suplement diety dla osób aktywnych – poprawia performance i kondycję.

Natu.Care Omega-3 550 mg: analiza składu, opinie, właściwości
Kwasy omega
Natu.Care Omega-3 550 mg: szczegółowa analiza i opinie

Omega-3 w dobrej dawce oraz optymalnej proporcji kwasów DHA i EPA uzupełni cenne tłuszcze w diecie.