Kwasy omega – czym są, rodzaje, właściwości, niedobór

Kwasy omega odgrywają kluczową rolę w zdrowiu każdego człowieka. Z tego artykułu dowiesz się wszystkiego o kwasach omega.

Ludwik Jelonek - Redaktor Natu.Care
Autor
Redaktor Natu.Care
Julia Skrajda - Dietetyczka kliniczna
Recenzja
Dietetyczka kliniczna
8 min

Kwasy omega, czyli omega-3 i… tyle? Nic bardziej mylnego, grupa kwasów omega jest znacznie większa. Zaliczamy do niej słynne kwasy omega-3, nieco mniej popularne kwasy omega-6, dopiero odkrywane kwasy omega-7 i zapomniane kwasy omega-9. Czym charakteryzują się te związki?

Dlaczego możesz nam zaufać
Informacja o reklamach

Spis treści:

  • Czym są kwasy omega?
  • Rodzaje kwasów omega
  • Omega-3
  • Omega-6
  • Omega-7
  • Omega-9
  • Kwasy omega w ciąży
  • Interakcje kwasów omega z lekami
  • Podsumowanie

Czym są kwasy omega?

Kwasy omega należą do szerokiego grona kwasów tłuszczowych. Wyróżniamy kwasy tłuszczowe nasycone, nienasycone oraz trans. Te drugie są bardzo ważne dla zdrowia naszego organizmu. Do tej grupy należą wszystkie kwasy omega. Wpływają one na szereg procesów w ciele oraz zapobiegają licznym chorobom. 

Rodzaje kwasów omega

Kwasy omega to nienasycone kwasy tłuszczowe. Zaliczamy do nich:

  • Kwasy omega-3. Wielonienasycone kwasy tłuszczowe, które musimy pozyskiwać wraz z dietą lub suplementami. Kwasy omega-3 składają się z EPA, DHA oraz ALA. Organizm jest niezdolny do ich syntezy.
  • Kwasy omega-6. To także wielonienasycone kwasy tłuszczowe, których nasz organizm nie produkuje. Aby je dostarczyć, konieczne jest stosowanie zbilansowanej diety oraz suplementacji.
  • Kwasy omega-7. Jednonienasycone kwasy tłuszczowe, które dopiero niedawno zostały poddane badaniom. Organizm jest zdolny do ich syntezy. Konieczność suplementacji kwasów omega-7 to rzadkość. 
  • Kwasy omega-9. To również jednonienasycone kwasy tłuszczowe. Mimo tego, że wytwarzamy je, tak jak kwasy omega-7, niekiedy synteza może być niewystarczająca. Wtedy konieczne jest zadbanie o suplementację. 

Czym różnią się kwasy jednonienasycone od wielonienasyconych?

O klasyfikacji kwasu tłuszczowego decyduje ilość wiązań, czyli połączeń między poszczególnymi atomami. Jedno podwójne wiązanie charakteryzuje jednonienasycone kwasy tłuszczowe. Kiedy jednak mamy do czynienia z co najmniej dwoma wiązaniami, będą to wielonienasycone kwasy tłuszczowe. 

Omega-3

Omega-3 to wielonienasycone kwasy tłuszczowe. Nasz organizm ich nie produkuje. Kwasy omega-3 powinny być przyjmowane wraz z dietą. Wpływają na zdrowie oraz ogólną kondycję organizmu. Kwasy omega-3 składają się z kwasów:

  • EPA,
  • DHA,
  • ALA.
"Kwas ALA, czyli ten, z którego możemy syntetyzować pozostałe dwa, znajdziemy głównie w nasionach, pestkach i olejach roślinnych. Z kolei EPA i DHA występuje głównie w rybach i owocach morza."
Julia Skrajda

Julia Skrajda dietetyczka

Właściwości

Kwasy omega-3 mają szereg właściwości prozdrowotnych. Organizm wykorzystuje je do wytwarzania niezbędnych substancji.

"Badania sugerują także że suplementacja kwasów omega-3 zmniejsza również przepuszczalność jelit i stymuluje wzrost Faecalibacterium – bakterii odpowiedzialnej za budowę bariery ochronnej jelit. Jej zwiększona liczebność zmniejsza ryzyko wystąpienia chorób zapalnych jelit, a w chorobie wydłuża czas remisji."
Julia Skrajda

Julia Skrajda dietetyczka

Jak działają kwasy omega-3?

"Omega-3 charakteryzuje działanie przeciwzapalne i antyoksydacyjne. Z tego względu kwasy te mogą wspomagać leczenie nieswoistych chorób zapalnych jelit (IBD), reumatoidalnego zapalenia stawów i inne choroby z autoagresji (choroby tarczycy, insulinooporność, cukrzyca)."
Julia Skrajda

Julia Skrajda dietetyczka

"Kwasy omega-3 obniżają oraz stabilizują ciśnienie krwi. Zmniejszają ryzyko wystąpienia chorób wieńcowych. Ograniczają śmiertelność w przypadku schorzeń sercowo-naczyniowych. Działają przeciwmiażdżycowo. U kobiet w ciąży obniżają ryzyko przedwczesnego porodu. Wpływają na poprawę funkcji mózgowych u dzieci."
Łukasz Borula

Łukasz Borulamagister farmacji

Niedobór

Najczęstszą przyczyną niedoboru kwasów omega-3 jest niezbilansowana dieta. Brak wystarczającej ilości ryb czy olejów roślinnych w codziennym jadłospisie doprowadza do braków omega-3. W takich wypadkach niezbędna może okazać się rozsądna suplementacja.

Objawy niedoboru omega-3:

"Suplementacja kwasów omega-3 jest niezbędna w przypadku kobiet w ciąży oraz małych dzieci. Zaleca się je także osobom starszym, otyłym oraz cierpiącym na nadciśnienie tętnicze. Mogą sprawdzić się również w przypadku dzieci, które mają problemy z koncentracją."
Łukasz Borula

Łukasz Borulamagister farmacji

"Badania sugerują także, że minimalny okres suplementacji kwasów omega, aby zaobserwować poprawę stanu mikrobioty jak i zdrowia organizmu wynosi 6 miesięcy."
Julia Skrajda

Julia Skrajda dietetyczka

Nadmiar

Nadmiar kwasów omega-3 występuje w rzadko. Kiedy się jednak pojawi, nasz organizm zbuntuje się i da nam znać, że coś jest nie tak.

Objawy nadmiaru omega-3:

"Kompletne dzienne spożycie kwasów omega-3 nie powinno być większe niż 3000 mg. Nie należy również przyjmować więcej niż 2000 mg omega-3 dziennie w formie suplementów. Przekroczenie tych dawek może skutkować powyższymi objawami."
Łukasz Borula

Łukasz Borulamagister farmacji

Źródła w diecie

Większość z nas przyjmuje kwasy omega-3 w diecie. Najwięcej znajdziemy ich w oleju z wątroby dorszasiemieniu lnianym oraz nasionach chia. To dość nietypowe produkty. Dlatego warto wspomnieć, że dzienne zapotrzebowanie na omega-3 może zapewnić nam na przykład 100 gramów łososia czy śledzia

To tylko garstka informacji o kwasach omega-3. Chciałbyś dokładnie poznać ich charakterystykę? Zapraszam do mojego artykułu o omega-3.

Omega-6

Kolejnym rodzajem kwasów omega są kwasy omega-6. Podobnie jak omega-3, omega-6 są kwasami wielonienasyconymi. Nasz organizm jest niezdolny do ich produkcji. Kwasy omega-6 występują w całym ciele – wspomagają działanie wszystkich komórek. 

Właściwości

Kwasy omega-6 pełnią w organizmie wiele różnych funkcji. Przede wszystkim są konieczne dla utrzymania zdrowia serca oraz komórek.

"Suplementacja omega-6 jest często niewskazana (ze względu na konkurencję dla omega-3)."
Julia Skrajda

Julia Skrajda dietetyczka

Jak działają kwasy omega-6?

Niedobór

Kwasy omega-3 oraz omega-6 są niezbędne dla utrzymania zdrowia organizmu. Niezwykle ważne jest to, aby zachować odpowiednią równowagę między tymi dwoma kwasami. Zalecany stosunek to 4:1 (cztery gramy omega-3 na jeden gram omega-6). Wiele osób nie stosuje się do takich zaleceń. Do czego to prowadzi?

Objawy niedoboru omega-6:

Zignorowanie objawów niedoboru omega-6 może prowadzić do takich problemów, jak depresja, cukrzyca, schizofrenia, a nawet zawał serca czy nowotwór. 

Nadmiar

Większość osób spożywa zbyt wiele kwasów omega-6. Ludzie nie zwracają uwagi na to, aby zachować odpowiednią równowagę pomiędzy omega-3 i omega-6. Czym to skutkuje?

Objawy nadmiaru omega-6:

Źródła w diecie

Kwasy omega-6 najczęściej występują w niezdrowych produktach, takich jak chipsy czy fast foody. Bez trudu możemy je jednak zawrzeć w zbilansowanej diecie, która dostarczy nam tych cennych związków. 

Produkty bogate w kwasy omega-6:

Omega-7

Kwasy omega-7 to niezbyt znane jednonienasycone kwasy tłuszczowe. Dopiero w ostatnich latach pojawiło się więcej badań na ich temat. Kwasy omega-7 występują we wszystkich tkankach organizmu, a ich właściwości prozdrowotne przynoszą im coraz większą popularność. 

Właściwości 

W dalszym ciągu brakuje badań potwierdzających działanie kwasów omega-7. To bardzo „świeże” związki, o których nie wiemy jeszcze zbyt wiele. Wstępne badania sugerują jednak szereg cennych właściwości kwasów omega-7. 

Jak działają kwasy omega-7?

Niedobór i nadmiar

Niedobór i nadmiar kwasów omega-7 nie został jeszcze rzetelnie zbadany. Nasz organizm samodzielnie je produkuje, dlatego niedobór występuje rzadko. Większość źródeł podaje, że brak kwasów omega-7 w organizmie przejawia się suchością skóry oraz oczu. Z kolei spożywanie zbyt dużej ilości kwasów omega-7 może skutkować krwawieniem z nosa i problemami z układem immunologicznym. 

Źródła w diecie

Mimo tego, że kwasy omega-7 są syntezowane przez nasz organizm, to warto zawrzeć je w swojej codziennej diecie. Związków tych nie brakuje na przykład w łososiu czy anchois. Najbardziej obfitym produktem w omega-7 jest rokitnik zwyczajny. 

Omega-9

Kwasy omega-9 to kolejna grupa jednonienasyconych kwasów tłuszczowych, które są samodzielnie wytwarzane przez nasz organizm. Nie oznacza to jednak, że kwasy omega-9 powinny być przez nas zapomniane. Niekiedy ich synteza może nie być wystarczająca. Wpływają one na wiele procesów w organizmie, dlatego warto bliżej je poznać. 

"Suplementacja omega-9 nie jest wymagana. Nasz organizm w stanach krytycznych jest w stanie go syntetyzować go z innych kwasów."
Julia Skrajda

Julia Skrajda dietetyczka

Właściwości

Kwasy omega-9 obniżają poziom złego cholesterolu, wspierają leczenie cukrzycy, a także zwiększają energię oraz poprawiają nastrój. Co więcej, działają przeciwzapalnie, dlatego przyspieszają regenerację procesów gojenia. Część badań sugeruje też, że kwasy omega-9 spowalniają procesy starzenia. 

Niedobór

Nasz organizm samodzielnie produkuje kwasy omega-9. Dlatego ich niedobór występuje rzadko. Kiedy jednak wystąpi, doświadczymy konkretnych objawów. Czego możemy się wtedy spodziewać?

Objawy niedoboru kwasów omega-9:

Nadmiar

Nadmiar kwasów omega-9 to rzadkie zjawisko. Wciąż brakuje rzetelnych informacji na jego temat. Większość źródeł podaje jednak, że zbyt duże stężenie kwasów omega-9 w organizmie prowadzi do wytracania cennych kwasów omega-3. Efektem tego może być sucha skóra czy bóle stawów. 

Źródła w diecie

Najwięcej kwasów omega-9 znaleźć można w olejach roślinnych oraz tych produkowanych z nasion. Nie brakuje ich także w orzechach i migdałach. Najbogatszym produktem w kwasy omega-9 jest oliwa z oliwek. W 100 gramach oliwy znajdziemy aż 83 gramy kwasów omega-9.

Przyjmowanie kwasów omega w ciąży

Kwasy omega mają kluczowy wpływ na zdrowie ciąży. Szczególnie istotna jest suplementacja kwasów omega-3. Według eksperta kobiety spodziewające się dziecka powinny przyjmować od 600 do 1000 mg kwasów omega-3 dziennie. Magister farmacji Łukasz Borula zaznacza, że suplementacja kwasów omega-3 powinna trwać przez cały okres ciąży.

Kwasy omega, a karmienie piersią

Podobnie, jak w czasie ciąży, tak i podczas karmienia piersią, warto przyjmować kwasy omega-3. Badania sugerują, aby suplementować od 250 do 375 mg EPA oraz DHA dziennie. Pozytywnie wpływa to na zdrowie noworodka, a także zapobiega depresji poporodowej u świeżo upieczonej mamy. 

Interakcje kwasów omega z lekami

Kwasy omega mogą wchodzić w interakcje z lekami. Osoby przyjmujące regularnie określone leki powinny zachować ostrożność przy suplementacji kwasów omega.

Leki reagujące z kwasami omega:

Uwaga!

Jeśli przyjmujesz te lub inne leki, poradź się lekarza. Tylko on może zalecić Ci zdrową oraz skuteczną suplementację kwasów omega.

„Unikaj preparatów typu „omega 3-6-9”, które bardzo często polecane są osobom starszym. Suplementy te nierzadko charakteryzują się złym stosunkiem omega-3 do omega-6. Jeśli coś działa na wszystko, to nie działa na nic."
Julia Skrajda

Julia Skrajda dietetyczka

Podsumowanie

Zapamiętaj:

  • Do grupy kwasów omega należą: kwasy omega-3, omega-6, omega-7 oraz omega-9.
  • Kwasy omega-3 wpływają na zdrowie serca, oczu oraz rozwój mózgu u niemowląt.
  • Prawidłowy stosunek między stężeniem omega-3 oraz omega-6 w organizmie jest bardzo istotny i wynosi 4:1.
  • Kwasy omega-7 oraz omega-9 to jednonienasycone kwasy tłuszczowe syntezowane przez nasz organizm.
  • W czasie ciąży oraz podczas karmienia piersią zalecana jest suplementacja kwasów omega-3.
  • Kwasy omega mogą reagować z niektórymi lekami.

Znałeś wszystkie kwasy omega? A może dopiero teraz wiesz czym, są kwasy omega-7 oraz omega-9? Coś dalej wydaje się niejasne? Czekam na Ciebie w sekcji komentarzy. Pytaj śmiało!

Ludwik Jelonek - Redaktor Natu.Care

Redaktor Natu.Care

Ludwik Jelonek

Ludwik Jelonek jest autorem blisko 2000 tekstów opublikowanych na wiodących portalach. Jego treści trafiły do takich serwisów jak Ostrovit czy Kobieta Onet. W Natu.Care Ludwik edukuje ludzi w najważniejszej dziedzinie życia – zdrowiu.

Julia Skrajda - Dietetyczka kliniczna

Dietetyczka kliniczna

Julia Skrajda

Julia Skrajda to dietetyczka kliniczna. Mimo tego, że dietetyka nie była jej pierwszym wyborem studiów, to pasja do zdrowego odżywiania była w niej od zawsze. Pewnego dnia postanowiła przekuć swoje zainteresowania w pracę, aby teraz pomagać licznym pacjentom i dzielić się swoją wiedzą.

Zadbaj o zdrowy organizm

Spróbuj wysokiej jakości suplementów Natu.Care

Zobacz produkty
Artykuły
Omega-3 w tabletkach: 10 najlepszych produktów wg ekspertów

lis 28

Omega-3 w tabletkach: 10 najlepszych produktów wg ekspertów

Tabletki z omega-3 mogą okazać się zbawienne dla osób z niedoborem tych kwasów. Jakie wybrać? Sprawdź ranking!undefined

Omega-3: charakterystyka, działanie, stosowanie, rodzaje

sie 18

Omega-3: charakterystyka, działanie, stosowanie, rodzaje

Omega-3 – wszystko, co musisz wiedzieć o kwasach tłuszczowych.undefined

Kwas DHA co to jest, właściwości zdrowotne, źródła

sie 16

Kwas DHA co to jest, właściwości zdrowotne, źródła

Kwas DHA należy do grupy kwasów tłuszczowych omega-3. Jest niezbędny do prawidłowego funkcjonowania organizmu.undefined