Dla Was od nas 🤍 Odbierz 20% rabatu z kodem: WOMEN 🌷

COVID-19, grypa, RSV, czyli wirusy kontra zdrowie Twoich płuc

Płuca to jeden z najważniejszych organów w ciele. Sprawdź, jak wpływają na niego wirusowe infekcje.

Emilia Moskal - TekstTekstEmilia Moskal
Emilia Moskal - Tekst
TekstEmilia Moskal
Redaktorka Natu.Care

Emilia Moskal specjalizuje się w tekstach z zakresu medycyny i psychologii, w tym treściach dla podmiotów medycznych. Jest wielbicielką prostego języka i komunikacji przyjaznej czytelnikowi. W Natu.Care pisze edukacyjne artykuły.

Dowiedz się więcej o naszym procesie redakcyjnym

Kacper Nihalani - RecenzjaRecenzjaKacper Nihalani
Zweryfikowane przez eksperta
Kacper Nihalani - Recenzja
RecenzjaKacper Nihalani
Lekarz

Lekarz pracujący w szpitalu St. Mary’s na Isle of Wight w Wielkiej Brytanii.

Dowiedz się więcej o naszym procesie redakcyjnym

Bartłomiej Turczyński - RedakcjaRedakcjaBartłomiej Turczyński
Bartłomiej Turczyński - Redakcja
RedakcjaBartłomiej Turczyński
Redaktor naczelny

Bartłomiej Turczyński jest redaktorem naczelnym Natu.Care. Odpowiada za jakość treści tworzonych m.in. w serwisie Natu.Care i dba o to, żeby wszystkie artykuły były oparte na rzetelnych badaniach naukowych i konsultowane ze specjalistami z branży.

Dowiedz się więcej o naszym procesie redakcyjnym

Ludwik Jelonek - Fact-checkingFact-checkingLudwik Jelonek
Ludwik Jelonek - Fact-checking
Fact-checkingLudwik Jelonek
Redaktor Natu.Care

Ludwik Jelonek jest autorem ponad 2500 tekstów opublikowanych na wiodących portalach. Jego treści trafiły do takich serwisów jak Ostrovit czy Kobieta Onet. W Natu.Care Ludwik edukuje ludzi w najważniejszej dziedzinie życia – zdrowiu.

Dowiedz się więcej o naszym procesie redakcyjnym

COVID-19, grypa, RSV, czyli wirusy kontra zdrowie Twoich płuc
22 stycznia, 2024
Recenzja
Redakcja
Fact-checking

Dowiedz się więcej o naszym procesie redakcyjnym

14 min
Dlaczego możesz nam zaufać

Dlaczego możesz nam zaufać

Artykuły na Natu.Care są pisane na podstawie badań naukowych, danych ze stron rządowych oraz innych rzetelnych źródeł. Teksty powstają przy współpracy z lekarzami, dietetykami i innymi specjalistami do spraw zdrowia i urody. Artykuły są opiniowane przed publikacją oraz podczas znaczących aktualizacji.


Dowiedz się więcej w naszym procesie redakcyjnym

Informacja o reklamach

Informacja o reklamach

Treści na Natu.Care mogą zawierać linki do produktów, ze sprzedaży których możemy dostać prowizję. Tworząc treści, trzymamy się wysokich standardów redakcyjnych i dbamy o obiektywne podejście do omawianych produktów. Obecność linków afiliacyjnych nie jest dyktowana przez naszych partnerów, a sami dobieramy produkty, które recenzujemy w pełni niezależnie.


Dowiedz się więcej w naszym regulaminie

Media o nas:

Co słychać w Twoich płucach po pandemii? Oby tylko piękną melodię szmeru pęcherzykowego. Przez ostatnie lata Twój układ oddechowy mógł przejść całkiem sporo…

Od 4 marca 2020 roku, kiedy to odnotowano w Polsce pierwszy przypadek zakażenia COVID-19 uwaga wszystkich skupiła się na nowym celebrycie świata wirusów: szczepie SARS-Cov-2. O reszcie trochę zapomniano, a przecież popularna corona wcale nie sprawiła, że grypa i inne patogeny zniknęły.

Z tego artykułu dowiesz się:

  • Kiedy startuje 32. Finał Wielkiej Orkiestry Świątecznej Pomocy.
  • Które wirusy najczęściej infekują płuca.
  • Jakie spustoszenia sieją w układzie oddechowym i nie tylko.
  • Ile Polaków przechorowało już COVID-19.
  • Jak wygląda diagnostyka płuc i kto powinien się jej poddać.
  • Jakie są zasady profilaktyki przeciwwirusowej i co zrobić, by szybciej powrócić do pełni sił po infekcji.

Zobacz też:

W Orkiestrze niech gra, ale w płucach… niekoniecznie

W 2024 roku przypada już 32. Finał Wielkiej Orkiestry Świątecznej Pomocy – najbardziej znana i szlachetna orkiestra w Polsce, pod batutą Jurka Owsiaka zagra 28 stycznia. Tym razem jej celem będzie zakup sprzętu do badań oraz rehabilitacji pacjentów oddziałów pulmonologicznych.

Hasło tegorocznego Finału to „Płuca po pandemii. Gramy dla dzieci i dorosłych!”. My również postanowiliśmy zrobić wokół płuc jak najwięcej hałasu, choć w nich samych najlepiej, by było względnie cicho…

Jakie wirusy najczęściej atakują płuca?

Zdecydowanie Twoje płuca nie powinny grać, a szemrać. Szmer pęcherzykowy to prawidłowy dźwięk, który powinien być słyszalny przy badaniu osłuchowym. Jego brak albo inne odgłosy, takie jak rzężenie, mogą być oznaką choroby.

I, mimo że dolegliwości dwóch gąbczastych płatów, ukrytych pod żebrami jest bez liku, poniżej skupimy się na tych najczęstszych – dotykających praktycznie każdego z nas – spowodowanych przez maleńkie stworzenia o niesamowitych zdolnościach prokreacji.

Płuca to centralny punkt układu oddechowego, w który wchodzą również tzw. górne drogi oddechowe (czyli – w uproszczeniu – nos, gardło i krtań). To właśnie tam, najczęściej rozpoczynają się i zarazem kończą wirusowe infekcje .

Niekiedy jednak układ odpornościowy nie jest w stanie zatrzymać rozmnażania się patogenów i docierają one do oskrzeli, a potem płuc, powodując stan zapalny, czyli wirusowe zapalenie płuc .

Które wirusy najchętniej rozgoszczą się w Twoich płucach?

Grypa

Wirus grypy dzieli się na trzy typy: A, B i C. Za najwięcej zachorowań wśród ludzi odpowiadają dwa pierwsze. Wśród każdego typu można za to rozróżnić kolejne podtypy. Ich liczba stale wzrasta, ponieważ wirusy nieustannie mutują. Właśnie dlatego eksperci zalecają co roku powtarzać szczepienia przeciwko grypie .

Gdy wirus grypy dostanie się do Twojego organizmu i nie zostanie w porę spacyfikowany przez układ immunologiczny, zaczyna robić to, co potrafi najlepiej – namnażać się.

Ekspansja patogenu powoduje szereg objawów, takich jak :

  • gorączka,
  • dreszcze,
  • bóle mięśni,
  • ból głowy,
  • suchy kaszel,
  • katar (a poprawnie nieżyt nosa),
  • ból gardła,
  • ogólne osłabienie.

Mimo że do typowych objawów grypy nie zalicza się stanów zapalnych płuc, są one jednym z najczęstszych powikłań zakażenia wirusem grypy typu A lub B .

Najczęściej grypowe zapalenie płuc rozwija się u osób z obniżoną odpornością, lub osłabionych za sprawą chorób przewlekłych, które negatywnie wpływają na cały organizm. Bardziej narażeni są również seniorzy i kobiety w ciąży .

RSV

Wirus RSV, podobnie do grypy jest chorobą występującą sezonowo. W naszym regionie geograficznym przypada na jesień oraz zimę, ze szczytem zachorowań w styczniu i lutym. RSV (ang. respiratory syncytial virus) to oddechowy wirus syncytialny. Swoją nazwę zawdzięcza temu, że zainfekowane nim komórki, zaczynają łączyć się w obszary zwane syncytiami .

Patogeny RSV przedostając się do płuc, mogą uszkadzać rzęski, powodując problemy z usuwaniem śluzu, co zmniejsza drożność i wydajność oskrzelików (części płuc pomiędzy oskrzelami a pęcherzykami płucnymi) .

U większości dorosłych zakażenie RSV ma łagodny przebieg i nie dociera do płuc. Na takie powikłania narażone są w głównie niemowlęta, które nawet w początkowej fazie infekcji wymagają hospitalizacji. Wirus ten najgroźniejszy jest dla wcześniaków, gdyż ich układ oddechowy nie jest w pełni wykształcony .

Koronawirus

Koronawirus kojarzy się obecnie z prawdziwą gwiazdą wśród patogenów, która postawiła na nogi cały świat, niczym najlepsza rockowa kapela. Chodzi oczywiście o SARS-Cov-2, ale warto wiedzieć, że jest to tylko jeden z wielu szczepów koronawirusów.

COVID-19, czyli choroba wywołana przez te patogeny może prowadzić do ostrego zakażenia dróg oddechowych, połączonego z dusznościami, gorączką, kaszlem i zmęczeniem .

Co ciekawe początkowa odmiana szczepu SARS-Cov-2, powodowała bardzo charakterystyczną utratę smaku i węchu. I to nawet u osób, u których nie występowały inne objawy wirusa. Jednak kolejne mutacje corony wywoływały te symptomy u coraz mniejszej ilości pacjentów i obecnie zdarzają się rzadko .

SARS-Cov-2 może prowadzić do zapalenia płuc. Szacuje się, że co piąty chory będzie przechodził zakażenie COVID-19 dosyć ciężko, a około 2% osób będzie wymagało hospitalizacji .

Wirus uszkadza pęcherzyki płucne, prowadząc do zwiększonego wysięku i gromadzenia się w nich płynu. Tak obciążone (zablokowane) nie są w stanie spełniać swojej funkcji. Jeśli zainfekowany zostanie odpowiednio rozległy obszar płuc, może dojść do najcięższego stadium choroby, jakim jest ARDS (ang. Acute Respiratory Distress Syndrome), czyli ostra niewydolność oddechowa . Często wiąże się ona z koniecznością poddania chorego tlenoterapii .

Terapia tlenem a respirator

Po pandemii o respiratorach słyszeli już chyba wszyscy. Warto jednak wiedzieć, że podłączenie pacjenta pod respirator to ostatni etap tlenowej terapii, mający wspomóc lub zastąpić ruchy mięśni oddechowych .

Respiratory zarezerwowane są więc dla pacjentów w najcięższym stanie, a ich użycie jest bardzo inwazyjne dla układu oddechowego . Większości pacjentów zakażonych COVID-19 są w stanie pomóc inne metody, takie jak podawanie skoncentrowanego tlenu z butli lub gniazda tlenowego poprzez wąsy, a jeśli to nie wystarcza – poprzez maskę .

Czy każdy ozdrowieniec jest… zdrowy?

Przebyłeś covidowe zapalenie płuc. Było ciężko, ale pokonałeś chorobę. Objawy ustąpiły, a Ty czujesz się już w miarę dobrze. Czy to oznacza, że po zmianach w tkance płuc nie pozostało już śladu? Niekoniecznie.

Choć u większości ozdrowieńców uszkodzone podczas COVID-19 płuca będą się regenerować, u niektórych może dochodzić do ich włóknienia. Śródmiąższowe włóknienie płuc to groźna dolegliwość prowadząca do tworzenia się w tkance nieodwracalnych, sztywnych, zwłókniałych obszarów, które tracą swoje funkcje oddechowe .

Na włóknienie najbardziej narażeni są pacjenci korzystający z respiratora, który może wzmagać mikrouszkodzenia w płucach, a dolegliwość ta związana jest z procesem bliznowacenia zniszczonej tkanki płucnej .

Ważne

Eksperci zalecają wykonanie kontrolnego RTG klatki piersiowej u każdego pacjenta, który przeszedł ciężkie covidowe zapalenie płuc – po 12 tygodniach od wyzdrowienia.

Bezobjawowi z… objawami?

Być może pamiętasz przypadek statku wycieczkowego Diamond Princess, na którym wybuchła mini epidemia COVID-19. Z 3711 osób (członków załogi i pasażerów, przebywających na statku) zachorowało 712, z czego 311 bezobjawowo.

Po jakimś czasie prześwietlono płuca 76 osób z grupy, która nie wykazywała żadnych symptomów i… w połowie przypadków odkryto w nich zmiany chorobowe.

Koronawirusowe statystyki

Skoro nie we wszystkich przypadkach wyleczenie się z Covida oznacza zakończenie przygody ze służbą zdrowia, a pulmonolodzy będą musieli pomóc nowej grupie pacjentów–ozdrowieńców, warto przyjrzeć się skali tego zjawiska.

Powyższa grafika ilustruje oczywiście jedynie zarejestrowane i potwierdzone przypadki. Można się więc domyślać, że prawdziwa skala zachorowań była znacznie większa. Mimo tego, według szacunków, na COVID-19 zapadło już łącznie ponad 17% naszego społeczeństwa .

Według badania porównawczego, przeprowadzonego w 2021 roku, średni odsetek pacjentów z COVID-19, wymagających hospitalizacji wynosi 2,1% i w dużej mierze zależy od wieku. U osób powyżej 60. roku życia wynik jest znacznie wyższy – 9,2% . Oznacza to, że prawie co dziesiąta osoba w tej grupie wiekowej, trafi do szpitala w związku z zakażeniem SARS-Cov-2.

Dla porównania odsetek chorych wymagających hospitalizacji z powodu wirusa grypy wynosi średnio około 1–1,2% .

Jak badać płuca po pandemii?

Zacznijmy od tego, że RTG klatki piersiowej (rentgen płuc) jest zaliczany do badań okresowych, które dorosłe osoby powinny wykonywać raz na dwa lata. Jeśli jesteś zatrudniony na umowę o pracę, na takie badania zostaniesz skierowany przez pracodawcę. Jeśli jednak zarobkujesz na podstawie innych umów, musisz o nich pamiętać sam.

Nie warto jednak czekać z wizytą u lekarza, jeżeli praca Twoich płuc Cię niepokoi. Udaj się do specjalisty zwłaszcza jeśli :

  • odczuwasz duszność,
  • masz długotrwały, suchy kaszel, który nie jest związany z infekcją,
  • szybciej się męczysz (np. często łapiesz zadyszkę),
  • czujesz ucisk w klatce piersiowej,
  • spadła Twoja wydolność fizyczna.

Diagnostyka płuc może obejmować badania:

  • osłuchowe,
  • obrazowe (tomografię komputerową lub RTG),
  • czynnościowe (spirometrię i pletyzmografię),
  • bronchoskopię.

Jako uzupełnienie często stosuje się próby wysiłkowe (np. test 6-minutowego marszu).

Spirometria to badanie, które służy określeniu m.in. pojemności oraz pracy płuc, natomiast pletyzmografia pozwala poznać całkowitą zawartość powietrza w płucach. Bronchoskopia umożliwia za to ocenę wizualną dróg oddechowych „na żywo” oraz pobranie wycinków tkanek do badań – w tym miąższu płuc. Najczęściej wykonywana jest za pomocą bronchofiberoskopu .

Nie tylko układ oddechowy…

Wirusy atakujące drogi oddechowe pozostawiają po sobie ślady nie tylko tam. Badania dowodzą, że zarówno grypa, jak i COVID-19 nie są obojętne również dla układu krążenia. W przypadku grypy, jej zlekceważone powikłania mogą doprowadzić nawet do zawału mięśnia sercowego .

W przebiegu tej popularnej choroby może bowiem dojść do zapalenia mięśnia sercowego, które wiąże się z wystąpieniem arytmii i migotania przedsionków .

Koronawirus może za to zaburzać produkcję energii w komórkach serca i tym samym prowadzić do ich uszkodzeń . Oprócz osłabienia układu sercowo–naczyniowego, COVID-19 może przyczyniać się też do niewydolności nerek. Wirus ten potrafi atakować komórki również tego narządu, mogąc prowadzić do obniżenia jego wydolności .

Jak ustrzec się wirusów?

Aby zmniejszyć prawdopodobieństwo poważnego przebiegu choroby wirusowej, najlepiej się na nią zaszczepić. Dostępne na rynku szczepionki są bezpieczne i przygotowane w taki sposób, by chronić przed najnowszymi, znanymi szczepami wirusa . Właśnie dlatego szczepienia na choroby wirusowe warto powtarzać, czyli przyjmować tzw. dawki przypominające . Co jeszcze możesz zrobić?

Do podstawowych zasad profilaktyki przeciwwirusowej należą :

  • unikanie zatłoczonych miejsc,
  • dokładne i częste mycie rąk,
  • ograniczanie kontaktu z osobami mającymi objawy infekcji,
  • noszenie maseczki w miejscach, gdzie wirusów jest naturalnie więcej (np. w placówkach opieki medycznej),
  • odpowiedzialność społeczna, czyli samoizolacja w przypadku zachorowania.

Możesz też postarać się wesprzeć Twój układ odpornościowy i wzmocnić organizm, dostarczając mu niezbędnych witamin i składników mineralnych. Warto robić to nie tylko w sezonie jesienno-zimowym, ale przez cały rok. Które z nich są najważniejsze?

Odporność wspierają przede wszystkim:

Najlepiej jeśli dostarczasz je do organizmu w diecie pełnej odżywczych warzyw, owoców oraz zdrowych tłuszczówprotein i węglowodanów. Pamiętaj też o odpowiedniej dawce regenerującego snu. Regularna aktywność fizyczna to kolejna cegiełka, która pobudzi układ odpornościowy do wydajniejszej pracy.

Jak zadbać o siebie po chorobie wirusowej?

Po chorobie wirusowej skup się na regeneracji organizmu:

  • Odpoczywaj. Wirusy osłabiają organizm, więc daj mu czas na odzyskanie sił. Przykładowo, po grypie, zaleca się dodatkowy tydzień odpoczynku.
  • Jedz zdrowo. Twoja dieta powinna być bogata w białko, witaminy i składniki mineralne. Białko jest niezbędne do odbudowy komórek, a witaminy i minerały wspierają układ odpornościowy.
  • Pij dużo płynów. Nawadnianie pomaga w eliminacji toksyn. Herbatka owocowa lub woda nadają się do tego idealnie.
  • Ćwicz z umiarkowaną intensywnością. Lekka aktywność fizyczna, jak spacer, poprawia krążenie i przyspiesza regenerację organizmu.
  • Wywietrz mieszkanie. W trakcie choroby, w pomieszczeniu, w którym przebywasz, gromadzi się mnóstwo wirusów. Wietrz pokój zarówno podczas leczenia, jak i tuż po nim, by pozbyć się nagromadzonych zarazków.

Dbanie o siebie po chorobie wirusowej pomaga uniknąć powikłań i przywraca organizm do pełnej sprawności.

Zobacz też:

Podsumowanie

  • „Płuca po pandemii. Gramy dla dzieci i dorosłych!” – to cel 32. Finału Wielkiej Orkiestry Świątecznej Pomocy, który odbędzie się 28 stycznia 2024 r.
  • Wirusami, które najczęściej atakują płuca, są SARS-CoV-2 u dorosłych oraz RSV u dzieci. Zapalenie płuc może być również powikłaniem wirusa grypy.
  • COVID-19 może wywoływać zmiany w płucach nawet u osób, które przeszły go bezobjawowo. U pacjentów z ciężkim przebiegiem choroby może także dojść do włóknienia płuc.
  • Od 4 marca 2020 roku na COVID-19 zachorowało prawie 6,5 miliona Polaków.
  • Infekcje wirusowe mogą mieć powikłania nie tylko w obrębie dróg oddechowych. Groźne konsekwencje tych chorób najczęściej dotyczą również układu sercowo-naczyniowego.
  • Warto badać płuca regularnie. Do najczęściej stosowanej diagnostyki zalicza się badania obrazowe, spirometrię i bronchoskopię.
  • W jesienno-zimowym sezonie należy pamiętać o zasadach profilaktyki, by ustrzec się przed chorobami wirusowymi. Do podstawowych należą: częste i dokładne mycie rąk, stosowanie dystansu względem ludzi z objawami infekcji czy noszenie maseczek w miejscach, gdzie patogenów może być dużo (np. w przychodniach).
  • Przed ciężkim przebiegiem chorób wirusowych można skutecznie ochronić się, stosując szczepionki. Preparaty te są bezpieczne, a powtarzanie szczepień chroni przed najnowszymi odmianami wirusów.

FAQ

Jak rozróżnić przeziębienie od grypy?

Rozróżnienie przeziębienia od grypy często jest trudne, ale są pewne symptomy, które mogą pomóc.

  • Zwróć uwagę na nagłość objawów. Grypa zwykle zaczyna się nagle, podczas gdy przeziębienie rozwija się powoli.
  • Sprawdź, czy masz gorączkę. Przeziębienie rzadko powoduje wysoką gorączkę, podczas gdy grypa często wiążę się ze sporą temperaturą.
  • Oceń swój poziom zmęczenia. Grypa zwykle skutkuje silnym osłabieniem, co nie jest typowe dla przeziębienia.

Jeśli więc nagle poczujesz się bardzo źle i dostaniesz wysokiej gorączki z silnym osłabieniem, prawdopodobnie jest to grypa. Z drugiej strony, jeśli masz łagodne objawy, które rozwijają się powoli, wskazuje to raczej na przeziębienie.

Rozróżnienie tych dwóch chorób jest istotne, ponieważ grypa może mieć poważne konsekwencje, szczególnie dla osób z osłabionym układem immunologicznym oraz może wymagać leczenia antywirusowego.

Czy angina jest chorobą wirusową?

Nie, angina nie jest chorobą wirusową. Jest to zakaźne schorzenie bakteryjne, najczęściej wywoływane przez paciorkowce grupy A (w większości przypadków przez Streptococcus pyogenes). Jej objawy to ból gardła, trudności w połykaniu, znacznie powiększone migdałki (czasami z wyciekiem ropnym), gorączka, ból głowy.

Leczenie anginy opiera się na antybiotykach, które eliminują bakterie. Często stosuje się te na bazie amoksycyliny (np. Ospamox). Angina jest zaraźliwa, więc unikaj bliskiego kontaktu z innymi, aż do zakończenia leczenia.

Czy na prześwietlenie płuc potrzebne jest skierowanie?

Tak, do wykonania prześwietlenia płuc potrzebne jest skierowanie od specjalisty. Zgłoś się do swojego lekarza rodzinnego, który będzie w stanie ocenić Twoje objawy i zdecydować, czy konieczne jest prześwietlenie płuc. W przypadku stwierdzenia takiej potrzeby lekarz wystawi Ci skierowanie.

Skierowanie jest niezbędne, ponieważ pomaga kontrolować dostęp do usług diagnostycznych związanych z ekspozycją na promieniowanie rentgenowskie oraz zapewnia, że badanie jest medycznie uzasadnione.

Czy płuca potrafią się regenerować?

Tak, płuca mają zdolność do regeneracji. Aby wspomóc ten proces, zastosuj kilka konkretnych kroków. Po pierwsze, unikaj dymu tytoniowego i innych szkodliwych substancji. Dym tytoniowy uszkadza płuca i utrudnia regenerację.

Po drugie, utrzymuj odżywczą dietę bogatą w antyoksydanty, które wspierają zdrowie płuc. Na przykład, jedz więcej owoców i warzyw, takich jak owoce jagodowe czy brokuły.

Po trzecie, ćwicz regularnie. Ćwiczenia poprawiają wydolność płuc i pomagają usunąć z nich szkodliwe substancje. To ważne, ponieważ zdrowe płuca mają lepszą zdolność do regeneracji.

Ile osób zmarło w Polsce na koronawirusa?

Liczba osób, które zmarły na COVID-19 od początku pandemii stale wzrasta. Od 4 marca 2020 roku, kiedy odnotowano w Polsce pierwszy przypadek zakażenia, z powodu koronawirusa lub chorób mu towarzyszących zmarło już ponad 120 tysięcy osób.

Jak długo trwa COVID-19?

COVID-19 zazwyczaj trwa od 2 do 6 tygodni. W przypadku łagodnych objawów wyzdrowienia możesz spodziewać się po około 2 tygodniach. W ciężkich przypadkach może to potrwać 3–6 tygodni. Czas trwania może się różnić w zależności od Twojego stanu zdrowia i wieku.

Izoluj się od innych, jeśli masz objawy. Skontaktuj się z lekarzem, jeśli symptomy są ciężkie. Osoby starsze i z chorobami przewlekłymi często doświadczają dłuższego czasu trwania infekcji.

Co zabija wirusy?

Zastosuj wysokie temperatury. Wiele wirusów, jak grypa, nie przetrwa w środowisku powyżej 56°C. Wygotuj przedmioty, które mogą to wytrzymać, na przykład szklane naczynia i butelki.

Używaj środków dezynfekujących. Alkohol izopropylowy (70%) lub środki na bazie chloru zabijają większość wirusów. Dezynfekuj powierzchnie, których często dotykasz.

Dbaj o higienę rąk. Woda i mydło usuwają wirusy z dłoni. Myj ręce przez co najmniej 20 sekund, szczególnie po kontakcie z przedmiotami w miejscach publicznych (klamkami, poręczami, przyciskami w windzie itp.).

Promieniowanie ultrafioletowe również niszczy wirusy na powierzchniach. Taka dezynfekcja wymaga jednak specjalistycznego sprzętu i zachowania odpowiednich środków ostrożności. To rozwiązanie jest często wykorzystywane w gabinetach kosmetycznych, stomatologicznych lub lekarskich.

Źródła

Zobacz wszystkie

32. Finał—Wosp.org.pl. (b.d.). Pobrano 5 styczeń 2024, z http://www.wosp.org.pl/final/final

Association, A. L. (b.d.). What Causes Pneumonia? Pobrano 5 styczeń 2024, z https://www.lung.org/lung-health-diseases/lung-disease-lookup/pneumonia/what-causes-pneumonia

Boktor, S. W., & Hafner, J. W. (2023). Influenza. W StatPearls. StatPearls Publishing. http://www.ncbi.nlm.nih.gov/books/NBK459363/

Boncristiani, H. F., Criado, M. F., & Arruda, E. (2009). Respiratory Viruses. W M. Schaechter (Red.), Encyclopedia of Microbiology (Third Edition) (s. 500–518). Academic Press. https://doi.org/10.1016/B978-012373944-5.00314-X

Cascella, M., Rajnik, M., Aleem, A., Dulebohn, S. C., & Di Napoli, R. (2023). Features, Evaluation, and Treatment of Coronavirus (COVID-19). W StatPearls. StatPearls Publishing. http://www.ncbi.nlm.nih.gov/books/NBK554776/

Chow, E. J., Doyle, J. D., & Uyeki, T. M. (2019). Influenza virus-related critical illness: Prevention, diagnosis, treatment. Critical Care23(1), 214. https://doi.org/10.1186/s13054-019-2491-9

Czym jest koronawirus SARS-CoV-2. (b.d.). Pobrano 5 styczeń 2024, z https://koronawirusunas.pl/sars-cov-2

Guerche-Séblain, C. E., Etcheto, A., Parmentier, F., Afshar, M., Macias, A. E., Puentes, E., Gresset-Bourgeois, V., Akcay, M., Petitjean, A., & Coudeville, L. (2022). Hospital admissions with influenza and impact of age and comorbidities on severe clinical outcomes in Brazil and Mexico. PLOS ONE17(11), e0273837. https://doi.org/10.1371/journal.pone.0273837

Hu, B., Guo, H., Zhou, P., & Shi, Z.-L. (2021). Characteristics of SARS-CoV-2 and COVID-19. Nature Reviews Microbiology19(3), Article 3. https://doi.org/10.1038/s41579-020-00459-7

Influenza Virus: Arbeitskreis Blut, Untergruppe «Bewertung Blutassoziierter Krankheitserreger». (2009). Transfusion Medicine and Hemotherapy36(1), 32–39. https://doi.org/10.1159/000197314

Jain, H., Schweitzer, J. W., & Justice, N. A. (2023). Respiratory Syncytial Virus Infection in Children. W StatPearls. StatPearls Publishing. http://www.ncbi.nlm.nih.gov/books/NBK459215/

Kaler, J., Hussain, A., Patel, K., Hernandez, T., Ray, S., Kaler, J., Hussain, A., Patel, K., Hernandez, T., & Ray, S. (2023). Respiratory Syncytial Virus: A Comprehensive Review of Transmission, Pathophysiology, and Manifestation. Cureus15(3). https://doi.org/10.7759/cureus.36342

Menachemi, N., Dixon, B. E., Wools-Kaloustian, K. K., Yiannoutsos, C. T., & Halverson, P. K. (2021). How Many SARS-CoV-2–Infected People Require Hospitalization? Using Random Sample Testing to Better Inform Preparedness Efforts. Journal of Public Health Management and Practice27(3), 246. https://doi.org/10.1097/PHH.0000000000001331

Near, A. M., Tse, J., Young-Xu, Y., Hong, D. K., & Reyes, C. M. (2022). Burden of influenza hospitalization among high-risk groups in the United States. BMC Health Services Research22(1), 1209. https://doi.org/10.1186/s12913-022-08586-y

Papadopoulos, N. G., & Skevaki, C. L. (2006). VIRUSES OF THE LUNG. W G. J. Laurent & S. D. Shapiro (Red.), Encyclopedia of Respiratory Medicine (s. 483–488). Academic Press. https://doi.org/10.1016/B0-12-370879-6/00494-4

Parasher, A. (2021). COVID-19: Current understanding of its Pathophysiology, Clinical presentation and Treatment. Postgraduate Medical Journal97(1147), 312–320. https://doi.org/10.1136/postgradmedj-2020-138577

Powikłania zapalenia płuc w przebiegu Covid-19 | Polskie Lekarskie Towarzystwo Radiologiczne. (b.d.). Pobrano 5 styczeń 2024, z https://pltr.pl/edukacja/webinary-bracco/powiklania-zapalenia-pluc-w-przebiegu-covid-19/

Raport zakażeń koronawirusem (SARS-CoV-2) - Koronawirus: Informacje i zalecenia - Portal Gov.pl. (b.d.). Koronawirus: informacje i zalecenia. Pobrano 5 styczeń 2024, z https://www.gov.pl/web/koronawirus/wykaz-zarazen-koronawirusem-sars-cov-2

Rothberg, M. B., Haessler, S. D., & Brown, R. B. (2008). Complications of Viral Influenza. The American Journal of Medicine121(4), 258–264. https://doi.org/10.1016/j.amjmed.2007.10.040

Shang, W., Kang, L., Cao, G., Wang, Y., Gao, P., Liu, J., & Liu, M. (2022). Percentage of Asymptomatic Infections among SARS-CoV-2 Omicron Variant-Positive Individuals: A Systematic Review and Meta-Analysis. Vaccines10(7), Article 7. https://doi.org/10.3390/vaccines10071049

Wu, Y.-C., Chen, C.-S., & Chan, Y.-J. (2020). The outbreak of COVID-19: An overview. Journal of the Chinese Medical Association83(3), 217. https://doi.org/10.1097/JCMA.0000000000000270

Zespół postcovidowy. (b.d.). Pobrano 5 styczeń 2024, z https://koronawirusunas.pl/informacje/zespol-postcovidowy

Oceń artykuł
5.0
Głos oddany
3 opinie, ocena: 5.0
Emilia Moskal - Tekst

Redaktorka Natu.Care

Emilia Moskal specjalizuje się w tekstach z zakresu medycyny i psychologii, w tym treściach dla podmiotów medycznych. Jest wielbicielką prostego języka i komunikacji przyjaznej czytelnikowi. W Natu.Care pisze edukacyjne artykuły.

Kacper Nihalani - Recenzja
Zweryfikowane przez eksperta

Lekarz pracujący w szpitalu St. Mary’s na Isle of Wight w Wielkiej Brytanii.

Bartłomiej Turczyński - Redakcja

Redaktor naczelny

Bartłomiej Turczyński jest redaktorem naczelnym Natu.Care. Odpowiada za jakość treści tworzonych m.in. w serwisie Natu.Care i dba o to, żeby wszystkie artykuły były oparte na rzetelnych badaniach naukowych i konsultowane ze specjalistami z branży.

Ludwik Jelonek - Fact-checking

Redaktor Natu.Care

Ludwik Jelonek jest autorem ponad 2500 tekstów opublikowanych na wiodących portalach. Jego treści trafiły do takich serwisów jak Ostrovit czy Kobieta Onet. W Natu.Care Ludwik edukuje ludzi w najważniejszej dziedzinie życia – zdrowiu.

Młode, piękne kobiety z dobrą kondycją skóry.
Zadbaj o zdrowy organizm

Spróbuj wysokiej jakości suplementów Natu.Care

Zobacz produkty