Dla Was od nas 🤍 Odbierz 20% rabatu z kodem: WOMEN 🌷

Dzień Przytulania 2024 - kiedy go obchodzimy i co daje dotyk

Sprawdź, jaką moc ma jeden z najważniejszych gestów dla ludzkiego gatunku.

Emilia Moskal - TekstTekstEmilia Moskal
Emilia Moskal - Tekst
TekstEmilia Moskal
Redaktorka Natu.Care

Emilia Moskal specjalizuje się w tekstach z zakresu medycyny i psychologii, w tym treściach dla podmiotów medycznych. Jest wielbicielką prostego języka i komunikacji przyjaznej czytelnikowi. W Natu.Care pisze edukacyjne artykuły.

Dowiedz się więcej o naszym procesie redakcyjnym

Jagoda Turowska - RecenzjaRecenzjaJagoda Turowska
Zweryfikowane przez eksperta
Jagoda Turowska - Recenzja
RecenzjaJagoda Turowska
Psycholog

Psycholog oraz trener umiejętności społecznych. Prowadzi terapię w nurcie Skoncentrowanym na Rozwiązaniach.

Dowiedz się więcej o naszym procesie redakcyjnym

Bartłomiej Turczyński - RedakcjaRedakcjaBartłomiej Turczyński
Bartłomiej Turczyński - Redakcja
RedakcjaBartłomiej Turczyński
Redaktor naczelny

Bartłomiej Turczyński jest redaktorem naczelnym Natu.Care. Odpowiada za jakość treści tworzonych m.in. w serwisie Natu.Care i dba o to, żeby wszystkie artykuły były oparte na rzetelnych badaniach naukowych i konsultowane ze specjalistami z branży.

Dowiedz się więcej o naszym procesie redakcyjnym

Nina Wawryszuk - Fact-checkingFact-checkingNina Wawryszuk
Nina Wawryszuk - Fact-checking
Fact-checkingNina Wawryszuk
Redaktorka Natu.Care

Nina Wawryszuk specjalizuje się w suplementacji sportowej, treningu siłowym i psychosomatyce. Na co dzień, oprócz pisania artykułów dla Natu.Care, jako trenerka personalna pomaga sportowcom poprawić ich wyniki poprzez trening, dietę i suplementację.

Dowiedz się więcej o naszym procesie redakcyjnym

Dzień Przytulania 2024 - kiedy go obchodzimy i co daje dotyk
18 stycznia, 2024
Recenzja
Redakcja
Fact-checking

Dowiedz się więcej o naszym procesie redakcyjnym

19 min
Dlaczego możesz nam zaufać

Dlaczego możesz nam zaufać

Artykuły na Natu.Care są pisane na podstawie badań naukowych, danych ze stron rządowych oraz innych rzetelnych źródeł. Teksty powstają przy współpracy z lekarzami, dietetykami i innymi specjalistami do spraw zdrowia i urody. Artykuły są opiniowane przed publikacją oraz podczas znaczących aktualizacji.


Dowiedz się więcej w naszym procesie redakcyjnym

Informacja o reklamach

Informacja o reklamach

Treści na Natu.Care mogą zawierać linki do produktów, ze sprzedaży których możemy dostać prowizję. Tworząc treści, trzymamy się wysokich standardów redakcyjnych i dbamy o obiektywne podejście do omawianych produktów. Obecność linków afiliacyjnych nie jest dyktowana przez naszych partnerów, a sami dobieramy produkty, które recenzujemy w pełni niezależnie.


Dowiedz się więcej w naszym regulaminie

Media o nas:

Przytulanie się ma wiele twarzy: od krótkiego powitalnego gestu, przez tulenie płaczących dzieci, aż do romantycznych chwil z partnerem. I każde jest ważne.

Jako redakcyjny, samozwańczy ekspert od przytulania, nie mogłam odmówić sobie przyjemności popełnienia tego tekstu. Wtul się w bok partnera, oprzyj głowę o ramię przyjaciółki lub rodzica albo zawołaj swojego zwierzaka i sprawdź, czemu dotyk jest tak ważny dla ludzi (i nie tylko). To najprostszy i (zazwyczaj) darmowy sposób na poprawę Twojego komfortu życia.

Z tego artykułu dowiesz się:

  • Kiedy wypada święto przytulania.
  • Jak na przytulanie reaguje nasz organizm.
  • Co to znaczy „jakościowe przytulanie”.
  • Jak przytulanie wpływa na więzi społeczne i… Twoje zdrowie.

Zobacz też:

Kiedy obchodzimy Dzień Przytulania?

Dat, w których obchodzimy Dzień Przytulania, jest prawie tyle, ile płynących z niego korzyści. Najbardziej znany na świecie jest Narodowy Dzień Przytulania, który przypada 21 stycznia. Jego pomysłodawcą był Kevin Zaborney, który chciał w ten sposób nakłonić Amerykanów do okazywania sobie większej sympatii. Święto to jest obchodzone od 1986 roku.

Jednak w internecie można też znaleźć inne daty: 31 stycznia, kiedy to przypadać ma Międzynarodowy Dzień Przytulania i 24 czerwca, który uznaje się za Polski Dzień Przytulania.

Bibliotekarze potrzebują czułości

Nikt nie wie, dlaczego akurat ta grupa zawodowa zasłużyła sobie na takie wyróżnienie. Niemniej jednak 1 marca obchodzony jest Międzynarodowy Dzień Przytulania Bibliotekarzy. Jeśli więc tego dnia wybierzesz się do biblioteki, nie zapomnij uściskać jej pracowników.

To kiedy w końcu obchodzić ten Dzień Przytulania? Codziennie!

Co dzieje się w organizmie podczas przytulania?

Kiedy padasz komuś w ramiona, na poziomie zmysłowym odczuwasz dotyk i ciepło drugiej osoby. Informacje te wędrują połączeniami nerwowymi z Twojej skóry prosto do mózgu. I to właśnie tam zaczyna się magia. A właściwie… chemia hormonów.

W uproszczeniu hormony to związki chemiczne wytwarzane przez organizm w celu „komunikowania się” poszczególnych układów i narządów w ciele. Ich prawidłowe stężenie gwarantuje zarówno zdrowie fizyczne, jak i dobre samopoczucie.

Przytulanie zwiększa naszą samoocenę.
Jagoda Turowska

Jagoda TurowskaPsycholog oraz trener umiejętności społecznych

Podczas przytulania w gospodarce hormonalnej Twojego organizmu dzieją się cztery główne rzeczy :

  • wzrasta stężenie endorfin,
  • wydziela się oksytocyna,
  • wzmaga się produkcja serotoniny,
  • obniża się poziom kortyzolu.

Co Ci to daje?

Przeciwbólowy zastrzyk endorfin

Endorfiny to naturalne substancje przeciwbólowe, produkowane w przysadce mózgowej. Ich działanie opiera się na dwóch mechanizmach: z jednej strony blokują tachykininy, czyli główne białka odpowiedzialne za transport sygnałów bólowych; z drugiej stymulują produkcję dopaminy, która kojarzy się naszemu ośrodkowemu układowi nerwowemu (OUN) z przyjemnością .

Tak, w zasadzie można powiedzieć, że trochę oszukujemy sami siebie, udając przed naszym OUN, że jest dobrze, nawet jak nie jest. Ale w tym przypadku to się opłaca. I przy okazji dowodzi, że słynna wymówka z anegdot: boli mnie głowa… jest mało sensowna, gdyż endorfiny w dużych ilościach wydzielają się również podczas seksu .

Endorfina jak morfina

Wiesz, że leki opioidowe (np. morfina) w swoim mechanizmie działania naśladują zachowanie endorfin ?

Za co odpowiada oksytocyna?

Oksytocyna jest prawdziwą królową przytulania i jednym z najważniejszych hormonów więzi społecznych. Według badań wykazuje również działanie przeciwbólowe, ale może też poprawiać odporność organizmu na stres, a tym samym pośrednio wspierać układ immunologiczny .

Hormon ten produkowany jest w podwzgórzu i mówiąc najprościej – sprawia, że czujemy się dobrze oraz ułatwia relaks. Badania sugerują również, że osoby z wyższym poziomem oksytocyny doświadczają mniej lęków społecznych, czują większe zaufanie do innych i lepiej rozpoznają ich emocje . Oksytocyna pomaga też chronić organizm przed depresją oraz zaburzeniami lękowymi .

Bez wątpienia, jako gatunek, nie przetrwalibyśmy bez oksytocyny, gdyż to głównie ona odpowiada za budowanie relacji i więzi – zarówno z partnerem, jak i z innymi członkami rodziny oraz przyjaciółmi . To właśnie dlatego często jest nazywana hormonem miłości lub przyjaźni.

Oksytocyna fizjologicznie

W organizmie ciężarnych kobiet oksytocyna jest hormonem, który wywołuje akcję porodową, a później laktację. U mężczyzn zaś ma wpływ na erekcję i ruchliwość plemników.

Co robi serotonina?

Hormon szczęścia odpowiada za nastrój i dobre samopoczucie. Wspiera również pamięć i koncentrację. Jest podstawowym czynnikiem, który przeciwdziała rozwojowi depresji oraz ją leczy – antydepresanty koncentrują swoje działanie głównie na stymulowaniu produkcji serotoniny oraz poprawie jej wychwytu na receptorach w mózgu .

Co ciekawe, poza oddziaływaniem na psychikę ten neuroprzekaźnik pełni również ważne role w układzie krwionośnym, pracy jelit, kontroli nad utrzymywaniem moczu w pęcherzu, a nawet wytryskiem .

Hormon z… jelit?

Według badań naukowych tylko 1–2% serotoniny produkowane jest w mózgu. Około 90% wytwarzane jest w jelitach dzięki wsparciu niektórych szczepów bakterii probiotycznych .

Ten biedny kortyzol…

Straszny, niechciany, niedobry. Nazywany hormonem stresu. Kortyzol sam w sobie nie jest zły. Wręcz przeciwnie, zwiększa Twoje szanse przetrwania w kryzysowych sytuacjach. Dzięki niemu możesz biec szybciej i dłużej, gdy goni Cię dzik (koledze zdarzyło się uciekać…), a gdybyś musiał się bronić przy napaści, da Ci więcej siły .

Kortyzol zwiększa uwalnianie glukozy, co daje mózgowi energetycznego kopa, a mięśniom dodatkową moc . Ta reakcja powinna być krótkotrwała i ustać po przeminięciu niebezpieczeństwa. Problem powstaje, gdy Twój organizm zaczyna produkować kortyzol w nadmiarze i przez zbyt długi czas.

Powodów tej nadprodukcji jest wiele i bez wątpienia mogłyby być tematem na osobny artykuł. Ograniczę się więc do stwierdzenia, że bez wątpienia żyjemy w stresujących czasach, gdzie codziennie jesteśmy narażeni na tysiące bodźców. To z pewnością nie pomaga systemowi nerwowemu i gospodarce hormonalnej.

Prostą metodą na obniżenie stężenia kortyzolu jest porządny przytulas. Jedną z form regulacji ilości produkowanych w ciele hormonów jest ich wzajemne działanie antagonistyczne. Oznacza to, że przy produkcji hormonów związanych z relaksem (takich jak np. oksytocyna i – dzięki endorfinom – także dopamina) wydzielane są substancje, które blokują produkcję hormonów walki i ucieczki (takich jak kortyzol) .

Jak się przytulać?

Żeby jednak poczuć wszystkie korzyści płynące z przytulania, trzeba pamiętać o kilku kwestiach. Przede wszystkim amatorzy przytulania muszą zdawać sobie sprawę z tego, że… nie każdy jest przytulaśnyTo, co dla Ciebie jest wyrazem platonicznej sympatii, okazaniem wsparcia czy choćby radości z tego, że widzisz daną osobę, dla niej może być dyskomfortem.

Każdy człowiek ma indywidualne podejście do przestrzeni osobistej. I bez jego zgody nie wolno jej naruszać. Jak poznać, że ktoś nie ma ochoty na zanurkowanie w Twoich ramionach? Zwróć uwagę na mowę jego ciała. Powstrzymaj się od kontaktu fizycznego, jeśli widzisz, że dana osoba przy próbie dotyku:

  • zaplata ręce na piersi,
  • ustawia się do Ciebie bokiem,
  • odwraca wzrok, zaczyna patrzeć w ziemię,
  • napina mięśnie, jest wyraźnie spięta.

Aby uniknąć niezręcznej sytuacji, najlepiej jeśli po prostu zapytasz, czy możesz przytulić, zwłaszcza w stosunku do osób, które nie należą do Twojego najbliższego grona. Czasem zamiast przytulania na misia wystarczy też poklepanie po ramieniu, a nawet uścisk dłoni, ale na te formy kontaktu również potrzebne jest przyzwolenie drugiej osoby. Nic na siłę.

Jeśli już wiemy, że możemy przytulić, warto zdecydować się na dłuższy kontakt. Eksperci zalecają, aby przytulenie trwało przynajmniej 6–20 sekund. Po sześciu sekundach w mózgu zaczyna wydzielać się oksytocyna. Natomiast 20-sekundowy przytulas pomoże nam zredukować poziom stresu i poprawić pracę układu krążenia .

Oczywiście nie musisz przytulać ludzi ze stoperem w ręku. Po prostu pamiętaj, że im dłużej, tym lepiej. Jeśli kogoś przytulasz, zawsze czekaj aż ta osoba pierwsza Cię puści. Nigdy nie wiesz, jak bardzo ten ktoś tego potrzebuje – to najlepsza rada, jaką usłyszałam w tym temacie.

Czy wiesz, że

Samotność może zwiększać ryzyko przedwczesnego zgonu nawet o 30%! To tak, jakby palić 15 papierosów dziennie lub mieć znaczną otyłość .

Kogo można przytulać?

Przytulać można absolutnie wszystkich, którzy tylko mają na to ochotę. Dotyku potrzebują nie tylko dzieci i Twój partner. Pamiętaj też o przytulaniu innych członków rodziny, zwłaszcza seniorów. Według badań CBOS to najbardziej samotna grupa społeczna w Polsce .

Przyjaciele i znajomi też często nie pogardzą dobrym przytulasem. I w wielu sytuacjach może on sprawdzić się lepiej, niż tysiąc zdań o tym, jak mocno ich wspierasz. Przytulenie jest również wyrazem więzi, które łączą Cię z bliskimi osobami i daje im do zrozumienia, że ta relacja jest dla Ciebie ważna .

Jeżeli jesteś opiekunem zwierzaka, pamiętaj, że jemu też potrzebna jest dawka codziennych czułości. No dobra, z rybkami może być ciężko, ale jeśli Twój pupil jest ssakiem, jego hormony działają bardzo podobnie do tych w Twoim ciele. Przytulanie psa czy kota wzmacnia ich poczucie bezpieczeństwa i zwyczajnie przynosi im radość. A dla Ciebie działa podobnie jak… przytulanie drugiego człowieka .

Społeczny aspekt przytulania

Dotyk jest podstawą budowania więzi społecznych i towarzyszy ludzkości znacznie dłużej niż słowa. To dlatego gesty mają czasem większą moc niż przekaz werbalny. Nasze ciało rozumie je już na poziomie podświadomości .

Uścisk może mieć wiele znaczeń :

  • Zapewniać o dobrych intencjach – np. przy witaniu się, gdy pokazujesz witanej osobie, że jesteś wobec niej życzliwy.
  • Okazywać wsparcie i pocieszenie – gdy chcesz wspomóc kogoś w przeżywanych przez niego trudnych emocjach.
  • Budować poczucie bezpieczeństwa – np. przytulając dziecko w stresującej sytuacji (podczas wizyty u lekarza).
  • Cementować relacje – gdy przytulasz partnera lub przyjaciółkę podczas wspólnego seansu filmowego i tym samym utwierdzasz drugą stronę o stabilności Waszego związku lub przyjaźni.
  • Pokazywać współradość – gdy rzucasz się na kumpla po golu Waszej ulubionej drużyny albo ściskasz przyjaciółkę po ciężkim egzaminie, który udało jej się zdać.
  • Wyrażać wdzięczność – gdy przytulasz kogoś, kto wręczył Ci prezent.
  • Być symbolem – np. gdy uścisk zachodzi pomiędzy politykami dwóch różnych państw czy partii.
  • Odzwierciedlać ideologie – dobrym przykładem mogą być przytulający się do drzew aktywiści.

Jak widzisz, niewinne przytulaski to potężne narzędzie pomagające każdemu człowiekowi odnaleźć się w zagmatwanym świecie relacji społecznych, a znaczenie tej czynności często nadaje kontekst sytuacyjny .

Przytulanie a rozwój dziecka

Dotyk rodzicielski jest bardzo ważny również dla rozwoju dzieci. Dobrze obrazuje to ciekawy, acz okrutny eksperyment przeprowadzony w latach 60. przez Harry’ego Harlowa. Przydzielił on młode małpy (odebrane matkom) do dwóch grup. W jednej grupie substytutem matki karmiącej była makieta z drutu, w drugiej miękka kukła obłożona materiałem.

Podczas testu najpierw podawano małpkom pokarm poprzez obydwie makiety, a następnie karmiono zwierzęta czasem przez jedną, czasem przez drugą kukłę. Okazało się, że nawet gdy pokarm był podawany wyłącznie przez makietę z drutu, młode małp spędzały więcej czasu z kukłą matki, do której dało się przytulić.

Eksperyment pokazał, że potrzeba dotyku u młodych naczelnych okazała się silniejsza, a przynajmniej równie silna, co ta związana z zaspokojeniem głodu .

Dotyk u najmłodszych dzieci jest ważnym elementem stymulacji sensorycznej, która wpływa na ich rozwój. Zauważono na przykład, że u osieroconych noworodków z regionów Europy Wschodniej dochodziło do zaburzeń wzrostu, a także rozwoju poznawczego. Dzieci te również częściej zapadały na poważne infekcje, a w późniejszym okresie miały problem z budowaniem więzi .

Przegląd badań z 2022 roku wskazuje, że dotyk w okresie niemowlęcym ma związek z rozwojem mózgu dziecka. Wpływa na plastyczność połączeń neuronowych i komunikację pomiędzy półkulami mózgu. Niedostatek dotyku może więc skutkować opóźnionym rozwojem, gorszymi zdolnościami uczenia się, a także zachowaniami behawioralnymi .

Dzieci, które nie doświadczają dotyku, mogą przejawiać więcej agresywnych zachowań i mieć trudności z nawiązywaniem relacji z rówieśnikami oraz innymi członkami swoich społeczności.

Dzień Przytulania na… Messengerze?

W 2020 roku, w odpowiedzi na pandemiczne zakazy kontaktów z innymi, aby umożliwić swoim użytkownikom okazywanie wsparcia, Facebook wprowadził na swojej platformie społecznościowej i komunikatorze nową emotikonkę „Care” (w polskim tłumaczeniu „Trzymaj się”). To znana żółta buźka, trzymająca w ramionach serduszko.

O ile takie wirtualne wyrazy wsparcia są oczywiście miłe i z pewnością warto z nich korzystać względem osób, z którymi nie mamy możliwości często się widzieć, trzeba pamiętać, że nie zastąpią one kontaktu fizycznego. A jeśli chcesz naprawdę wesprzeć kogoś, z kim nie możesz się zobaczyć, dużo skuteczniejsze będzie napisanie mu kilku słów lub rozmowa telefoniczna.

Terapeutyczna moc dotyku

Terapia dotykiem, wbrew pozorom, jest znana od tysiącleci. Do jednej z jej form możemy zaliczyć choćby masaż. Jednak ostatnimi czasy coraz większą popularność zyskują formy terapii, które bardziej przypominają przytulanie i inne rodzaje czułego dotyku.

Choć tradycyjnie pojmowana „terapia dotykiem” u swoich podstaw ma założenia bioenergoterapeutyczne i jest uznawana raczej za gałąź medycyny alternatywnej, badania wskazują, że działa .

Należy tu jednak podkreślić, że jej pozytywne skutki zapewne nie są skorelowane z polem bioenergetycznym pacjentów, a raczej mechanizmami związanymi z wydzielaniem hormonów, o których pisałam wyżej. Nadmieniam też od razu, że większość badań potwierdzających skutki tej alternatywnej terapii jest dosyć niskiej jakości .

Jednak według przeglądu prac naukowych na temat „terapii dotykiem”, może ona :

  • zmniejszać ból,
  • łagodzić objawy lękowe,
  • skracać okres hospitalizacji poporodowej wcześniaków,
  • poprawiać jakość snu,
  • zmniejszać objawy depresji.

Na drugim biegunie leży badanie z 2022 roku, na którego potrzeby skonstruowano urządzenie MATT, do mechanicznej terapii afektywnej dotykiem (ang. Mechanical Affective Touch Therapy). Miało ono stymulować włókna dotykowe poprzez delikatne wibracje. W badaniu wzięło udział 22 uczestników z zaburzeniami lękowymi.

Badani mieli używać urządzenia co najmniej dwa razy dziennie przez cztery tygodnie. Wyniki określono na podstawie pomiaru EEG pracy serca oraz kwestionariuszy samooceny nastroju. Sugerują one, że stymulacja dotykowa skutecznie zmniejszyła objawy zaburzeń lękowych oraz zwiększyła zdolność koncentracji .

Za jedną z form terapii dotykiem można uznać również Sensate Focus, czyli technikę terapeutyczną skierowaną do partnerów romantycznych i wchodzącą w metody terapii seksuologicznej. Polega ona na uwrażliwianiu partnerów na dotyk i pogłębianiu intymności między nimi .

Przytulanie za pieniądze…?

Rynek zawodowych przytulaczy na świecie powstał na początku lat 2000. W Europie zaczął być popularny w 2015 roku, natomiast do Polski dotarł dość niedawno. Pierwszy salon profesjonalnego przytulania został otwarty w Warszawie, ale obecnie takie miejsce znajdziesz również w Katowicach.

Na czym to polega? Usługa obejmuje sesję profesjonalnego przytulania bez żadnych podtekstów erotycznych. W jej trakcie można na przykład leżeć w ramionach przytulacza, trzymać głowę na jego kolanach czy siedzieć opierając się o jego ramię lub klatkę piersiową.

Niektóre salony przytulania oferują dodatkowo możliwość oglądania filmu, wspólnego przygotowywania posiłku, a nawet spaceru.

Jeśli przypomina Ci to namiastkę bycia w związku, to… masz rację. O to właśnie chodzi w płatnym przytulaniu. W dobie przeniesienia się kontaktów społecznych do wirtualnego świata i coraz większej samotności społecznej rynek zwietrzył swoją szansę.

Czy to źle? Pozostawiam do Twojej oceny. Z pewnością jednak rozwój takich profesjonalnych form przytulania mógłby być ciekawą terapią wspomagającą dla osób mających problem z budowaniem więzi interpersonalnych czy nadwrażliwych na dotyk z powodu przeżytych traum. To jednak pieśń przyszłości, gdyż na razie ciężko mówić o jakiejkolwiek prawdziwej profesjonalizacji tego typu usług.

Ile to kosztuje?

Za trzydzieści minut profesjonalnego tulenia trzeba zapłacić między 50 a 80 zł, natomiast godzina to koszt rzędu 80–150 zł.

Nie tylko samopoczucie – dlaczego warto się przytulać?

Badania naukowe łączą zbawienną moc dotyku i przytulasów z wieloma pozytywnymi aspektami, jakie może poczuć Twoje ciało dzięki wydzielanym wtedy hormonom.

Przytulanie pozytywnie wpływa na zdrowie, bo :

  • obniża ciśnienie tętnicze krwi,
  • reguluje pracę serca,
  • wspomaga prawidłową perystaltykę jelit,
  • zmniejsza poziom odczuwanego bólu,
  • wspiera odporność.

Badanie z 2021 roku na 20 tysiącach kanadyjskich seniorów wykazało, że Ci z nich, którzy częściej się przytulali, oceniali swoje zdrowie i samopoczucie jako lepsze, niż osoby, które nie miały okazji korzystać z uścisków .

Z kolei badanie z 2004 roku na grupie 59 kobiet w okresie przed menopauzą, sugeruje pozytywną korelację pomiędzy częstością przytulania się z partnerem a wartościami ciśnienia tętniczego krwi i spowolnieniem uderzeń serca .

Uściski jak szczepionka?

Badanie z 2014 roku wykazało, że osoby, które często się przytulają, mają niższe prawdopodobieństwo zapadnięcia na infekcje górnych dróg oddechowych. Dzieje się tak ze względu na immunomodulujące właściwości, które może wykazywać oksytocyna . W skrócie – gdy jesteś przygnębiony, łatwiej zapadasz na różne choroby. Oksytocyna wydzielająca się przy przytulaniu temu zapobiega.

Czy to w ogóle wypada…?

Kilka ładnych lat temu zapytałam moją babcię, czy przytula się czasem do dziadka. Spojrzała na mnie, jak na opętaną i odparła z oburzeniem: „No co ty, dziecko… Na stare lata to już nie wypada!”. Co więcej, takie podejście nie dotyczy jedynie seniorów. Wiele osób w średnim wieku zapomina o magicznej mocy dotyku lub skupia się wyłącznie na przytulaniu dzieci.

A gdy te dzieci wyfruną w końcu z gniazda, zostaje w nim dwójka ludzi, którzy zapomnieli już, że można wzajemnie się poprzytulać. O przyczyny takiego stanu rzeczy zapytałam psycholożkę i terapeutkę par Jagodę Turowską.

Co do mniejszej skłonności do przytulania osób w średnim wieku – często jest to spowodowane patrzeniem na to, co powiedzą inni. Czyli jest to taki lęk przed oceną oraz tym, że ktoś będzie na to dziwnie patrzył.
Jagoda Turowska

Jagoda TurowskaPsycholog oraz trener umiejętności społecznych

„Wraz z wiekiem zmienia się też osobowość – wiele osób robi się bardziej oschłych, co skutkuje mniejszą ilością przytulania. Dodatkowo kwestia przytulania to również więź emocjonalna, o którą często nie dbamy. Wraz z biegiem czasu i brakiem komunikacji o bliskości dystansujemy się do partnera, co skutkuje brakiem przytulania czy całowania” - dodaje ekspertka.

Warto dbać o więzi emocjonalne tak samo, jak dbasz o swoje zdrowie – one są nierozerwalną częścią Twojego dobrostanu. A jeśli nadal zastanawiasz się, czy to wypada, powiem wprost: w każdym wieku wypada przytulać się do bliskich. W końcu ta serdeczna i czuła forma dotyku niesie ze sobą tyle korzyści, że lekarze mogliby ją przepisywać na receptę.

Zobacz też:

Podsumowanie

  • Przytulanie się to naturalna dla człowieka czynność budująca więzi społeczne.
  • Podczas tulenia się do drugiej osoby w organizmie wydzielają się hormony: endorfiny, oksytocyna i serotonina, a spada stężenie kortyzolu.
  • Produkowane wówczas hormony zapewniają relaks, dobre samopoczucie i pomagają budować odporność na stres.
  • Aby poczuć kojącą moc przytulania, uścisk powinien trwać przynajmniej sześć sekund.
  • Przytulając, dbaj o granice innych. Nie rób niczego na siłę i zawsze upewnij się, że przytulana osoba ma na to ochotę i wyraża zgodę.
  • Przytulenie ma szereg znaczeń społecznych: od gestu życzliwego powitania, poprzez okazanie wsparcia aż po wyrażenie symboliki i ideologii.
  • Przytulanie dziecka warunkuje jego prawidłowy rozwój behawioralno-poznawczy. Ma również wpływ na jego układ odpornościowy i wzrost fizyczny.
  • Jest wiele form terapii dotykiem i każda z nich ma pozytywny wpływ na zdrowie i samopoczucie. Choć nie zawsze wynika to z przyjętych założeń ich działania.
  • Przytulanie ma pozytywny wpływ na funkcjonowanie wielu układów w organizmie. Szczególne korzyści odniesie Twój układ sercowo-naczyniowy.

FAQ

Kiedy jest Dzień Przytulania 2024?

Narodowy Dzień Przytulania przypada 21 stycznia każdego roku. Inne daty, w których szczególnie zachęca się do tulenia swoich bliskich (i nie tylko) to 31 stycznia oraz 24 czerwca. Najlepiej jednak obchodzić Dzień Przytulania codziennie.

Co daje przytulanie?

Przytulanie pozwala się rozluźnić, budować poczucie bliskości i lepiej radzić sobie ze stresem. Dzięki przytulaniu możesz też obniżyć ciśnienie tętnicze krwi, spowolnić akcję serca, a nawet poprawić pracę jelit i wzmocnić swoją odporność. Regularne przytulanie pomaga zachować dobre zdrowie, a także umocnić relacje z Twoimi bliskimi. Właśnie dlatego warto przytulać się codziennie.

Czy przez przytulanie można się zakochać?

Przytulanie służy wzmacnianiu więzi i budowaniu czułych, opartych na życzliwości relacji z bliskimi. Oksytocyna, która uwalnia się podczas tej czynności, jest podstawowym hormonem odpowiedzialnym za odczuwanie przywiązania do innych. Związana jest z trwalszym i bardziej stabilnym uczuciem – miłością (ale nie zawsze tą romantyczną). Uścisk ma bowiem często zupełnie platoniczny charakter.

Oprócz oksytocyny przytulanie powoduje też wyrzut endorfin i serotoniny.

Podczas zakochania towarzyszy nam za to koktajl fenyloetyloaminy, noradrenaliny, dopaminy i serotoniny. Jest to dość wybuchowa mieszanka, która często potrafi spędzać nam sen z powiek, utrudniać koncentrację i skupienie myśli na czymś innym niż obiekt westchnień.

Przytulanie działa zdecydowanie bardziej relaksująco, jednak jest silnym bodźcem spajającym więź z drugą osobą. W niektórych sytuacjach może mieć też kontekst seksualny. Jeśli jednak przytulające się osoby nie pociągają się romantycznie, od samego przytulania raczej nie zapałają do siebie gorącym uczuciem.

Jak się przytulać platonicznie?

Platoniczne przytulasy nie znają barier płci i wieku. Można przytulać wszystkich – jeśli tylko mają na to ochotę. Warto jednak zadbać o to, by przytulana osoba nie miała wątpliwości, że uścisk jest czysto platoniczny.

Najbezpieczniejszą formą przytulania jest objęcie kogoś „niedźwiedzim uściskiem”. W przytulaniu na misia Twoje ręce powinny znaleźć się na górnej połowie pleców przytulanego. I lepiej nie przekraczać tej granicy, dla Waszego obopólnego komfortu. Jeśli chcesz mocniej podkreślić przyjacielski wydźwięk uścisku, możesz też poklepać drugą osobę po plecach.

Czy przytulenie coś znaczy?

Przytulenie może mieć wiele znaczeń, w zależności od kontekstu sytuacyjnego. Uścisk może być formą życzliwego powitania, która obrazuje, że lubimy daną osobę i się za nią stęskniliśmy. Może być też metodą okazania komuś wsparcia w trudnej sytuacji.

Przytulenie pokazuje przywiązanie i bliskość. Podkreśla łączące Was więzi. Dlatego warto przytulać nie tylko partnerów romantycznych czy członków rodziny. Również znajomi, przyjaciele, a nawet Twoje zwierzęta ucieszą się z tego gestu.

Czy do psychologa można się przytulić?

W ramach psychoterapii przytulanie się nie jest zalecane i specjaliści raczej go nie stosują. Wynika to m.in. z tego, że sesje terapeutyczne powinny opierać się na profesjonalnym stosunku pacjent–terapeuta. Przeciw przytulaniu stają więc granice etyki zawodowej, poczucia bezpieczeństwa i różnic kulturowych.

Należy jednak pamiętać, że nie ma dwóch identycznych terapii i wiele zależy od konkretnych okoliczności, sytuacji pacjenta oraz samego terapeuty.

Ile sekund się przytulać?

Aby odnieść pierwsze korzyści z przytulania, powinno ono trwać przynajmniej sześć sekund. To czas, po którym rozpoczyna się wydzielanie oksytocyny – hormonu, który pomaga się zrelaksować i poczuć bezpiecznie. Dużo więcej dobrego zadzieje się, gdy uścisk potrwa przynajmniej 20 sekund. Wówczas odkryjesz pełne korzyści zdrowotne z przytulania.

Zamiast odliczać czas, zadbaj po prostu o to, by przytulać się najczęściej jak to możliwe i pozostawać w tej bliskości, tak długo jak chcą obydwie strony.

Źródła

Zobacz wszystkie

4 Important New Discoveries About Hugging | Psychology Today. (b.d.). Pobrano 9 styczeń 2024, z https://www.psychologytoday.com/us/blog/the-asymmetric-brain/202202/4-important-new-discoveries-about-hugging

A novel role of oxytocin: Oxytocin-induced well-being in humans. (b.d.). Pobrano 9 styczeń 2024, z https://www.jstage.jst.go.jp/article/biophysico/16/0/16_132/_article

Ardiel, E. L., & Rankin, C. H. (2010). The importance of touch in development. Paediatrics & Child Health15(3), 153–156. https://doi.org/10.1093/pch/15.3.153

Bamalan, O. A., Moore, M. J., & Al Khalili, Y. (2023). Physiology, Serotonin. W StatPearls. StatPearls Publishing. http://www.ncbi.nlm.nih.gov/books/NBK545168/

Berger, M., Gray, J. A., & Roth, B. L. (2009). The Expanded Biology of Serotonin. Annual Review of Medicine60(1), 355–366. https://doi.org/10.1146/annurev.med.60.042307.110802

Cacioppo, J. T., & Patrick, W. (2008). Loneliness: Human nature and the need for social connection (s. xiv, 317). W W Norton & Co. https://www.researchgate.net/publication/232518458_Loneliness_Human_Nature_and_the_Need_for_Social_Connection

Carpenter, L. L., Kronenberg, E. F., Tirrell, E., Kokdere, F., Beck, Q. M., Temereanca, S., Fukuda, A. M., Garikapati, S., & Hagberg, S. (2022). Mechanical Affective Touch Therapy for Anxiety Disorders: Feasibility, Clinical Outcomes, and Electroencephalography Biomarkers From an Open-Label Trial. Frontiers in Psychiatry13. https://www.frontiersin.org/articles/10.3389/fpsyt.2022.877574

Cascio, C. J., Moore, D., & McGlone, F. (2019). Social touch and human development. Developmental Cognitive Neuroscience35, 5–11. https://doi.org/10.1016/j.dcn.2018.04.009

Chaudhry, S. R., & Gossman, W. (2023). Biochemistry, Endorphin. W StatPearls. StatPearls Publishing. http://www.ncbi.nlm.nih.gov/books/NBK470306/

Does Hugging Provide Stress-Buffering Social Support? A Study of Susceptibility to Upper Respiratory Infection and Illness—Sheldon Cohen, Denise Janicki-Deverts, Ronald B. Turner, William J. Doyle, 2015. (b.d.). Pobrano 9 styczeń 2024, z https://journals.sagepub.com/doi/10.1177/0956797614559284

Dreisoerner, A., Junker, N. M., Schlotz, W., Heimrich, J., Bloemeke, S., Ditzen, B., & van Dick, R. (2021). Self-soothing touch and being hugged reduce cortisol responses to stress: A randomized controlled trial on stress, physical touch, and social identity. Comprehensive Psychoneuroendocrinology8, 100091. https://doi.org/10.1016/j.cpnec.2021.100091

Forsell, L. M., & Åström, J. A. (2012). Meanings of Hugging: From Greeting Behavior to Touching Implications. Comprehensive Psychology1, 02.17.21.CP.1.13. https://doi.org/10.2466/02.17.21.CP.1.13

Garrett, B., & Riou, M. (2021). A rapid evidence assessment of recent therapeutic touch research. Nursing Open8(5), 2318–2330. https://doi.org/10.1002/nop2.841

Haynes, A. C., Lywood, A., Crowe, E. M., Fielding, J. L., Rossiter, J. M., & Kent, C. (2022). A calming hug: Design and validation of a tactile aid to ease anxiety. PLOS ONE17(3), e0259838. https://doi.org/10.1371/journal.pone.0259838

Jones, C., Barrera, I., Brothers, S., Ring, R., & Wahlestedt, C. (2017). Oxytocin and social functioning. Dialogues in Clinical Neuroscience19(2), 193–201. https://doi.org/10.31887/DCNS.2017.19.2/cjones

Kerr, F., Wiechula, R., Feo, R., Schultz, T., & Kitson, A. (2019). Neurophysiology of human touch and eye gaze in therapeutic relationships and healing: A scoping review. JBI Evidence Synthesis17(2), 209. https://doi.org/10.11124/JBISRIR-2017-003549

Lee, D. Y., Kim, E., & Choi, M. H. (2015). Technical and clinical aspects of cortisol as a biochemical marker of chronic stress. BMB Reports48(4), 209–216. https://doi.org/10.5483/BMBRep.2015.48.4.275

Li, Q., Zhao, W., & Kendrick, K. M. (2022). Affective touch in the context of development, oxytocin signaling, and autism. Frontiers in Psychology13. https://www.frontiersin.org/articles/10.3389/fpsyg.2022.967791

Light, K. C., Grewen, K. M., & Amico, J. A. (2005). More frequent partner hugs and higher oxytocin levels are linked to lower blood pressure and heart rate in premenopausal women. Biological Psychology69(1), 5–21. https://doi.org/10.1016/j.biopsycho.2004.11.002

Lv, J., & Liu, F. (2017). The Role of Serotonin beyond the Central Nervous System during Embryogenesis. Frontiers in Cellular Neuroscience11. https://www.frontiersin.org/articles/10.3389/fncel.2017.00074

Morrison, I. (2016). Keep Calm and Cuddle on: Social Touch as a Stress Buffer. Adaptive Human Behavior and Physiology2(4), 344–362. https://doi.org/10.1007/s40750-016-0052-x

Pike, E. (2018). Professional Cuddling: Stigma, Market Business Plan [Thesis]. https://digitalrepository.salemstate.edu/handle/20.500.13013/685

Przytul się na zdrowie. (b.d.). Pacjent. Pobrano 9 styczeń 2024, z http://pacjent.gov.pl/aktualnosc/przytul-sie-na-zdrowie

Rogers-Jarrell, T., Eswaran, A., & Meisner, B. A. (2021). Extend an Embrace: The Availability of Hugs Is an Associate of Higher Self-Rated Health in Later Life. Research on Aging43(5–6), 227–236. https://doi.org/10.1177/0164027520958698

Romney, C. E., Arroyo, A. C., Robles, T. F., & Zawadzki, M. J. (2023). Hugs and Cortisol Awakening Response the Next Day: An Ecological Momentary Assessment Study. International Journal of Environmental Research and Public Health20(7), Article 7. https://doi.org/10.3390/ijerph20075340

Rosa, L., Rosa, E., Sarner, L., & Barrett, S. (1998). A Close Look at Therapeutic Touch. JAMA279(13), 1005–1010. https://doi.org/10.1001/jama.279.13.1005

Ruani, A. „Alex”. (2014, grudzień 17). Hugs, The Ultimate Vaccine. The Health Sciences Academy. https://thehealthsciencesacademy.org/health-tips/hugs/

Santos, P. (2023). Decoupling touch from sex: Gender(ed) representations of physical intimacy in the cuddle industry. Frontiers in Sociology8. https://www.frontiersin.org/articles/10.3389/fsoc.2023.998037

Sprouse-Blum, A. S., Smith, G., Sugai, D., & Parsa, F. D. (2010). Understanding Endorphins and Their Importance in Pain Management. Hawaii Medical Journal69(3), 70–71. https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC3104618/

Tabatabaee, A., Tafreshi, M. Z., Rassouli, M., Aledavood, S. A., AlaviMajd, H., & Farahmand, S. K. (2016). Effect of Therapeutic Touch in Patients with Cancer: A Literature Review. Medical Archives70(2), 142–147. https://doi.org/10.5455/medarh.2016.70.142-147

Tajik, P., Shahali, S., & Padmehr, R. (2023). Effects of sensate focus technique and position changing on sexual function of women with deep-infiltrating endometriosis after surgery: A clinical trial study. International Journal of Reproductive Biomedicine21(6), 509–520. https://doi.org/10.18502/ijrm.v21i6.13638

Thau, L., Gandhi, J., & Sharma, S. (2023). Physiology, Cortisol. W StatPearls. StatPearls Publishing. http://www.ncbi.nlm.nih.gov/books/NBK538239/

The role of oxytocin in social bonding, stress regulation and mental health: An update on the moderating effects of context and interindividual differences—ScienceDirect. (b.d.). Pobrano 9 styczeń 2024, z https://www.sciencedirect.com/science/article/pii/S0306453013002369?via%3Dihub

Uvnäs-Moberg, K., Handlin, L., & Petersson, M. (2015). Self-soothing behaviors with particular reference to oxytocin release induced by non-noxious sensory stimulation. Frontiers in Psychology5. https://www.frontiersin.org/articles/10.3389/fpsyg.2014.01529

Weiner, L. (2022). Sensate focus touch in sexual health and sex therapy: A critical literature review. The Journal of Sexual Medicine19(5, Supplement 2), S152. https://doi.org/10.1016/j.jsxm.2022.03.350

What 20 Seconds of Hugging Can Do for You | Psychology Today. (b.d.). Pobrano 9 styczeń 2024, z https://www.psychologytoday.com/us/blog/keep-it-in-mind/202201/what-20-seconds-hugging-can-do-you

Więzi społeczne, komunikat z badań, CBOS 2017 https://www.cbos.pl/SPISKOM.POL/2017/K_151_17.PDF

Oceń artykuł
5.0
Głos oddany
6 opinii, ocena: 5.0
Emilia Moskal - Tekst

Redaktorka Natu.Care

Emilia Moskal specjalizuje się w tekstach z zakresu medycyny i psychologii, w tym treściach dla podmiotów medycznych. Jest wielbicielką prostego języka i komunikacji przyjaznej czytelnikowi. W Natu.Care pisze edukacyjne artykuły.

Jagoda Turowska - Recenzja
Zweryfikowane przez eksperta

Psycholog oraz trener umiejętności społecznych. Prowadzi terapię w nurcie Skoncentrowanym na Rozwiązaniach.

Bartłomiej Turczyński - Redakcja

Redaktor naczelny

Bartłomiej Turczyński jest redaktorem naczelnym Natu.Care. Odpowiada za jakość treści tworzonych m.in. w serwisie Natu.Care i dba o to, żeby wszystkie artykuły były oparte na rzetelnych badaniach naukowych i konsultowane ze specjalistami z branży.

Nina Wawryszuk - Fact-checking

Redaktorka Natu.Care

Nina Wawryszuk specjalizuje się w suplementacji sportowej, treningu siłowym i psychosomatyce. Na co dzień, oprócz pisania artykułów dla Natu.Care, jako trenerka personalna pomaga sportowcom poprawić ich wyniki poprzez trening, dietę i suplementację.

Młode, piękne kobiety z dobrą kondycją skóry.
Zadbaj o zdrowy organizm

Spróbuj wysokiej jakości suplementów Natu.Care

Zobacz produkty