☀️ Przygotuj swoją skórę na lato! Teraz 20% taniej z kodem: LATO20 🏝

Ogólnopolski Dzień Przedszkolaka 2024: bez telefonu i tabletu

Przeczytaj jaki wpływ na rozwój przedszkolaków mają smartfony i tablety.

Emilia Moskal - TekstTekstEmilia Moskal
Emilia Moskal - Tekst
TekstEmilia Moskal
Redaktorka Natu.Care

Emilia Moskal specjalizuje się w tekstach z zakresu medycyny i psychologii, w tym treściach dla podmiotów medycznych. Jest wielbicielką prostego języka i komunikacji przyjaznej czytelnikowi. W Natu.Care pisze edukacyjne artykuły.

Dowiedz się więcej o naszym procesie redakcyjnym

Jagoda Turowska - RecenzjaRecenzjaJagoda Turowska
Zweryfikowane przez eksperta
Jagoda Turowska - Recenzja
RecenzjaJagoda Turowska
Psycholog

Psycholog oraz trener umiejętności społecznych. Prowadzi terapię w nurcie Skoncentrowanym na Rozwiązaniach.

Dowiedz się więcej o naszym procesie redakcyjnym

Bartłomiej Turczyński - RedakcjaRedakcjaBartłomiej Turczyński
Bartłomiej Turczyński - Redakcja
RedakcjaBartłomiej Turczyński
Redaktor naczelny

Bartłomiej Turczyński jest redaktorem naczelnym Natu.Care. Odpowiada za jakość treści tworzonych m.in. w serwisie Natu.Care i dba o to, żeby wszystkie artykuły były oparte na rzetelnych badaniach naukowych i konsultowane ze specjalistami z branży.

Dowiedz się więcej o naszym procesie redakcyjnym

Nina Wawryszuk - Fact-checkingFact-checkingNina Wawryszuk
Nina Wawryszuk - Fact-checking
Fact-checkingNina Wawryszuk
Redaktorka Natu.Care

Nina Wawryszuk specjalizuje się w suplementacji sportowej, treningu siłowym i psychosomatyce. Na co dzień, oprócz pisania artykułów dla Natu.Care, jako trenerka personalna pomaga sportowcom poprawić ich wyniki poprzez trening, dietę i suplementację.

Dowiedz się więcej o naszym procesie redakcyjnym

Ogólnopolski Dzień Przedszkolaka 2024: bez telefonu i tabletu
29 kwietnia, 2024
Recenzja
Redakcja
Fact-checking

Dowiedz się więcej o naszym procesie redakcyjnym

10 min
Dlaczego możesz nam zaufać

Dlaczego możesz nam zaufać

Artykuły na Natu.Care są pisane na podstawie badań naukowych, danych ze stron rządowych oraz innych rzetelnych źródeł. Teksty powstają przy współpracy z lekarzami, dietetykami i innymi specjalistami do spraw zdrowia i urody. Artykuły są opiniowane przed publikacją oraz podczas znaczących aktualizacji.


Dowiedz się więcej w naszym procesie redakcyjnym

Informacja o reklamach

Informacja o reklamach

Treści na Natu.Care mogą zawierać linki do produktów, ze sprzedaży których możemy dostać prowizję. Tworząc treści, trzymamy się wysokich standardów redakcyjnych i dbamy o obiektywne podejście do omawianych produktów. Obecność linków afiliacyjnych nie jest dyktowana przez naszych partnerów, a sami dobieramy produkty, które recenzujemy w pełni niezależnie.


Dowiedz się więcej w naszym regulaminie

Media o nas:

Mały, szklany ekran, który reaguje na dotyk. Niby zwykła szybka, a działa na wszystkich hipnotyzująco. Zwłaszcza dzieci.

Dzieci są w stanie przepaść na parę godzin z nosem w telefonie. Gorzej jeśli przepadnie im też dzieciństwo, a według naukowców, również możliwość prawidłowego rozwoju.

Z tego artykułu dowiesz się:

  • Jak telefon i tablet wpływa na dzieci w wieku przedszkolnym.
  • Ile czasu kilkulatki mogą spędzać przy urządzeniach mobilnych.
  • Czym może skutkować nadmierne korzystanie ze smartfona i tabletu.
  • Jakie są zasady bezpiecznego korzystania z urządzeń mobilnych i jak je zabezpieczyć.

Zobacz też:

Co mówi nauka

Według badań przeprowadzonych przez Fundację Dzieci Niczyje, w Polsce aż 40% dwulatków i młodszych (sic!) dzieci korzysta ze smartfona lub tabletu . Z kolei w najnowszym raporcie zrealizowanym na zlecenie Urzędu Komunikacji Elektronicznej za 2022 rok prawie 10% rodziców przyznało się do wręczenia dziecku jego własnego telefonu komórkowego przed ukończeniem przez nie 6 lat . W raporcie NASK z 2021 r. deklarowało to 5,2% rodziców .

Czy to oznacza, że z roku na rok coraz chętniej oddajemy dzieciom telefony? Ponieważ badania były realizowane przez inne podmioty, mogły różnić się doborem i wielkością próby reprezentatywnej, a także metodologią, nie można wysnuć jednoznacznych wniosków. Jednak tendencja może niepokoić.

Choć może się wydawać, że tablet lub telefon to zabawka jak każda inna, niektórzy naukowcy są odmiennego zdania. Podczas pierwszych kilku lat życia ludzki organizm rozwija się najintensywniej – dotyczy to również mózgu i zmysłów (np. zmysłu równowagi) .

Na przełomie drugiego i trzeciego roku życia, dziecko posiada najwięcej połączeń neuronalnych w swoim życiu. W następnych latach okaże się, które z nich pozostaną, a które zanikną. Utrwalą się oczywiście połączenia najważniejsze, a więc te najbardziej wspierane przez bodźce płynące z otoczenia .

Jeśli świat dziecka ograniczy się do małego szklanego ekranu, w jego mózgu utrwalą się ścieżki neuronalne dedykowane bodźcom płynącym z ekranu. Przedłużeniem tej logiki może być konkluzja, że zaniknąć mogą zaś te, odpowiedzialne za sprawność, zwinność, kreatywność, zdolności społeczne…

Nie brzmi to najlepiej, co?

Aby mózg przedszkolaka mógł rozwijać się prawidłowo, potrzebuje bodźców i informacji dotykających wszystkich jego zmysłów. Kopanie piłki, układanie klocków, macanie trawy albo pnia drzewa, ale też kontakty z członkami rodziny i rówieśnikami kształtują ośrodkowy układ nerwowy, pozwalając dziecku osiągnąć pełnię możliwości .

Niebezpieczeństwa, czyli słowo o uzależnieniu

Dzieci uczą się dużo szybciej niż dorośli i… dużo szybciej wpadają w uzależnienie. Dlatego tak ważne jest ustalenie i konsekwentne przestrzeganie zasad korzystania z tabletu i telefonu od najmłodszych lat.

Ważne

Eksperci twierdzą, że dzieci do drugiego roku życia w ogóle nie powinny korzystać z urządzeń mobilnych, komputera ani telewizora. Dla nieco starszych przedszkolaków ten czas powinien być mocno ograniczany, a zabawa odbywać się pod nadzorem rodzica .

Zbyt długie i częste korzystanie z tabletu i smartfona może skutkować zaburzeniami koncentracji. Na małym ekranie ciągle się coś dzieje, a w większości przypadków wcale nie trzeba się na tym skupiać. Nic więc dziwnego, że gdy trzeba wykonać zadanie wymagające skoncentrowania się, dziecko ma z tym problem .

Długa ekspozycja na światło niebieskie, które emitują ekrany urządzeń mobilnych, utrudnia zasypianie i pogarsza jakość snu. Co więcej, część dzieci sięga po telefon również w nocy – „bo rodzice nie widzą” lub ze strachu przed przegapieniem czegoś w mediach społecznościowych. Bez zdrowej dawki snu, organizm nie ma szans w pełni się zregenerować, co może pociągać za sobą dalsze konsekwencje zdrowotne .

Spędzanie czasu w telefonie nie pozostawia go zbyt wiele również na kontakty towarzyskie. Być może brzmi to zabawnie w kontekście dzieci w wieku przedszkolnym, ale to właśnie wtedy budują się kompetencje społeczne. Dzieci potrzebują socjalizacji, czyli innych dzieci i ludzi. Zdecydowanie nie tylko tych uśmiechających się na TikToku.

Taka wirtualna alienacja może w dłuższej perspektywie prowadzić do pogorszenia jakości życia dziecka, a nawet wystąpienia objawów depresji.

Przy uzależnieniu zwiększa się również poziom agresji – zwłaszcza przy próbie ograniczenia dziecku jego używki. Kilkuletnie dzieci nie kontrolują swoich emocji, dlatego rodzice mogą borykać się z ich napadami złości lub atakami histerii.

Ale psychiczne oraz behawioralne konsekwencje nadużywania przez dzieci smartfonów i tabletów to nie wszystko. Naukowcy wskazują również zwiększone ryzyko występowania otyłości, związanej z ograniczoną aktywnością fizyczną.

Kolejnym problemem są problemy z odżywianiem. Podjadanie przy oglądaniu bajki lub graniu w grę odbywa się praktycznie niezauważalnie. Pewnie dlatego aż 25% rodziców, wykorzystuje telefon i tablet przy podawaniu dzieciom jedzenia .

Spędzanie dużej ilości czasu przed telewizorem, tabletem i smartfonem wpływa również na opóźnienie rozwoju mowy u dzieci, zmniejszenie zasobu słów oraz niższą sprawność intelektualną.
Jagoda Turowska

Jagoda TurowskaPsycholog oraz trener umiejętności społecznych

Coraz częściej można spotkać dzieci, które pierwsze 2 lata życia spędziły przed telewizorem. I niestety w części takich sytuacji okazuje się, że elektronika zaburzyła na tyle rozwój dziecka, że jego funkcjonowanie może być łatwo pomylone z autyzmem – dodaje psycholożka.

Czy wiesz, że…

Według badania z 2019 roku przedszkolaki korzystające ze smartfonów dłużej niż dwie godziny dziennie miały wyższe ryzyko wystąpienia ADHD .

Czy przedszkolak może bezpiecznie korzystać ze smartfona?

W świetle powyższych informacji, czy istnieje bezpieczny sposób na zapoznanie małego człowieka z technologią? Przecież i tak nie da się od niej uciec… Tablet i telefon to nie wrogowie. Można korzystać z nich w zabawie, ale trzeba robić to ostrożnie, z rozwagą i gdy dziecko skończy przynajmniej dwa lata.

Jak sprawić, by czas spędzony ze smartfonem i tabletem był wartościowy i przede wszystkim bezpieczny? Oto kilka zasad:

  • Nie używaj telefonu i tabletu jako nagrody. Nagradzanie dziecka możliwością skorzystania z tych urządzeń, zbuduje w nim przekonanie, że są wyjątkowe i cenne.
  • Pilnuj, by dziecko nie wpatrywało się w mały ekran dłużej niż 15 minut jednorazowo. Łącznie przedszkolak nie powinien spędzać przy smartfonie dłużej niż godzinę dziennie – im krócej, tym lepiej.
  • Najlepiej, aby najmłodsi nie korzystali z mobilnych urządzeń codziennie. Równie zajmujące mogą być kolorowanka albo książeczka.
  • Pomóż dziecku zachować higienę snu i przez co najmniej dwie godziny przed snem nie dawaj mu telefonu lub tabletu.
  • Dopasuj bajki, gry i aplikacje do stopnia rozwoju przedszkolaka. Najlepiej wybierz treści, które będą wartościowe, na przykład gry w dopasowywanie obiektów i proste zagadki logiczne.
  • Nie zostawiaj przedszkolaka ze smartfonem sam na sam. Zwłaszcza jeżeli urządzenie ma dostęp do internetu. Łatwiej będzie Ci kontrolować, co dziecko ogląda. Możesz też porozmawiać z nim o tym, co widzi.

I jeszcze jedna, ważna rzecz: Nie popadaj w przesadę. Każdy z nas potrzebuje czasem chwili dla siebie i odpoczynku. Statystyki mówią, że dla 60% rodziców wręczenie dziecku telefonu lub tabletu to moment wytchnienia . Świat się nie zawali jeśli pozwolisz na jeszcze jeden odcinek ulubionej bajki.

Zabezpieczanie urządzeń mobilnych

Nawet jeśli podczas korzystania z urządzeń mobilnych masz dziecko na oku, dobrze włączyć na nich tryb ochrony rodzicielskiej. Znajdziesz go w każdym systemie operacyjnym – w ustawieniach.

Tryb ochrony rodzicielskiej pozwoli Ci:

  • ustawić ograniczenia czasowe dla korzystania z internetu,
  • filtrować niebezpieczne treści,
  • blokować dokonywanie zakupów online,
  • monitorować aktywność dziecka w sieci.

Aby zapobiec podkradaniu telefonu, gdy akurat nieopatrznie został na widoku dziecka, ustaw hasło zabezpieczające. Ograniczysz w ten sposób nadprogramowe granie w gry, które nie wymagają dostępu do internetu. No i unikniesz SMS-ów o treści „bscuybiunisuekkuehicsend” wysłanych przez małe paluszki do Twojego szefa (różnie bywa).

A jeśli powyższe sposoby wydają Ci się niewystarczające, możesz ściągnąć aplikację dla rodziców mOchrona, której autorem jest Państwowy Instytut Badawczy NASK – ekspert w dziedzinie cyberbezpieczeństwa wśród dzieci i młodzieży.

Rozwój przez… telefon?

To możliwe! Zamiast 324. sesji ulubionego odcinka Psiego Patrolu, zaproponuj dziecku proste, ale rozwijające gry i aplikacje. Przedszkolak może dzięki nim poznawać zwierzęta, rozwiązywać zagadki albo uczyć się języków.

Wartościowe gry znajdziesz w Katalogu Bezpiecznych Aplikacji Mobilnych na stronie Sieciaki. My znaleźliśmy jeszcze kilka:

  • Kahoot! Numbers by DragonBox – pomaga zrozumieć dzieciom liczby. Może być świetnym wstępem do nauki matematyki.
  • Monkey Stories: Books & Reading – zgodna ze standardami Europejskiego Systemu Opisu Kształcenia Językowego, służy do nauki języka angielskiego poprzez zabawę.
  • Tinybop, The Human Body – umożliwia zobaczenie, jak działa ludzki organizm. Anatomia podana w ciekawej, prostej i przystępnej dla dzieci formie.

Podsumowanie

  • Dzieci do drugiego roku życia nie powinny spędzać czasu przed telewizorem, komputerem, tabletem ani smartfonem.
  • Nadużywanie mobilnych urządzeń przez kilkuletnie dzieci może zaburzać ich prawidłowy rozwój, w tym rozwój mózgu.
  • Maksymalny łączny czas korzystania z telefonu i tabletu przez przedszkolaki wynosi około godziny dziennie. Jednorazowo dziecko nie powinno wpatrywać się w ekran dłużej niż przez 15 minut.
  • Uzależnienie od urządzeń mobilnych może dotykać nawet najmłodszych dzieci i nieść ze sobą negatywne skutki rozwojowe, behawioralne i zdrowotne.
  • Aby dziecko mogło bezpiecznie korzystać ze smartfona i tabletu, kontroluj czas spędzany przy tych urządzeniach i udostępniane mu treści.
  • Zabezpiecz urządzenia mobilne hasłem i włącz tryb rodzicielski.
  • Na wirtualnym rynku aplikacji dostępne są rozwijające propozycje, skierowane do najmłodszych. Możesz po nie sięgnąć i sprawić, że czas spędzony przed małym ekranem będzie bardziej wartościowy.

FAQ

Czy 5-latek może grać na telefonie?

Tak, jedną z form rozrywki dla pięcioletniego dziecka mogą być gry zainstalowane na smartfonie. Najlepiej wybierać takie, które wprowadzą przedszkolaka w podstawy matematyki albo będą wstępem do nauki języka obcego. Należy jednak pamiętać, aby dziecko nie spędzało na graniu dłużej niż godzinę dziennie, a jednorazowo – 15 minut.

Jak telefon działa na mózg dziecka?

Telefon może potencjalnie wpływać na mózg dziecka na różne sposoby. Możliwymi skutkami są: wzrost zachowań agresywnych, obniżenie wyników w nauce i problemy z koncentracją uwagi u dzieci. Ważne jest, aby rodzice monitorowali i regulowali korzystanie z telefonu przez dziecko, by zapobiec tym negatywnym skutkom.

Dlaczego dzieci nie mogą korzystać z telefonu?

Dzieci poniżej drugiego roku życia nie powinny korzystać z telefonu, ponieważ może on zaburzać rozwój połączeń neuronalnych w mózgu. Nadmierny czas spędzany przed ekranem, w tym korzystanie z telefonu, ma negatywny wpływ również na starsze dzieci. Badania wykazały, że przedszkolaki spędzające zbyt dużo czasu przed ekranem mają problemy z koncentracją uwagi i skupieniem.

Jak rozpoznać uzależnienie od gier u dziecka?

Objawy uzależnienia dziecka od gier mogą obejmować: ciągłe myślenie i mówienie o grze, gdy w nią nie gra, zaniedbywanie własnego wyglądu, wykazywanie oznak drażliwości, niepokoju lub złości, gdy jest zmuszone do zaprzestania grania oraz ograniczanie innych działań na rzecz tej formy rozrywki.

Ile czasu dziecko może spędzać przed ekranem?

To ile czasu dziecko może spędzać przed ekranem, zależy od jego wieku. Dla 3–4-letnich dzieci czas zabawy telefonem i tabletem najlepiej ograniczać do 30 minut dziennie. Przyjmuje się, że dla dzieci w wieku przedszkolnym maksymalny czas korzystania z urządzeń mobilnych nie powinien przekraczać godziny w ciągu dnia.

Co powoduje nadmierne korzystanie z telefonu?

Nadmierne korzystanie z telefonu może przyczyniać się do utraty zainteresowania innymi formami aktywności i kontaktami towarzyskimi. Może też powodować problemy ze snem, wady postawy, kłopoty ze wzrokiem i sprzyjać otyłości. Skutkuje to odczuwalnym pogorszeniem się jakości życia.

W jakim wieku można dać dziecku telefon?

Telefonu nie powinno dawać się dzieciom przynajmniej do ukończenia przez nie drugiego roku życia. Tak naprawdę im później to nastąpi, tym lepiej. Jeżeli zastanawiasz się, jaki wiek jest odpowiedni, aby podarować dziecku jego pierwszy własny telefon, najlepiej wziąć pod uwagę czy jest ono na tyle dojrzałe, by odpowiedzialnie z niego korzystać.

Wiele osób łączy zakup telefonu dla dziecka z tym, kiedy zaczyna ono samo zostawać w domu lub samodzielnie wychodzić do szkoły i na podwórko.

Źródła

Zobacz wszystkie

Ali, A. H., Salman, M. D., Saleh, R., Fayadh, E. N., Al-Hameed, S. abd, Falah, H., Thamer, R., saad, M., & Ali, A. H. (2019). The effect of the electronic devices on children. Journal of Physics: Conference Series1178(1), 012002. https://doi.org/10.1088/1742-6596/1178/1/012002

Almuaigel, D., Alanazi, A., Almuaigel, M., Alshamrani, F., AlSheikh, M., Almuhana, N., Zeeshan, M., Alshurem, M., Alshammari, A., & Mansi, K. (2021). Impact of Technology Use on Behavior and Sleep Scores in Preschool Children in Saudi Arabia. Frontiers in Psychiatry12. https://doi.org/10.3389/fpsyt.2021.649095

Antar, R. (2019). Exploring the Use of Electronic Media in Young Children’s Lives and its Effects on Brain Development. Journal of Early Childhood Education Research8(1), Article 1.

aplesset. (2019, sierpień 8). What Does Too Much Screen Time Do to Kids’ Brains? NewYork-Presbyterian. https://healthmatters.nyp.org/what-does-too-much-screen-time-do-to-childrens-brains/

Bąk, A. (b.d.). Korzystanie z urządzeń mobilnych przez małe dzieci w Polsce.

Impact of Technology on Kids Today and Tomorrow. (b.d.). Western Governors University. Pobrano 20 marzec 2023, z https://www.wgu.edu/blog/impact-technology-kids-today-tomorrow1910.html

NASK. (b.d.). RAPORT Z BADAŃ NASTOLATKI 3.0 (2021). NASK. Pobrano 15 marzec 2023, z https://www.nask.pl/pl/raporty/raporty/4295,RAPORT-Z-BADAN-NASTOLATKI-30-2021.html

Reid Chassiakos, Y. (Linda), Radesky, J., Christakis, D., Moreno, M. A., Cross, C., COUNCIL ON COMMUNICATIONS AND MEDIA, Hill, D., Ameenuddin, N., Hutchinson, J., Levine, A., Boyd, R., Mendelson, R., & Swanson, W. S. (2016). Children and Adolescents and Digital Media. Pediatrics138(5), e20162593. https://doi.org/10.1542/peds.2016-2593

Ricci, R. C., de Paulo, A. S. C., de Freitas, A. K. P. B., Ribeiro, I. C., Pires, L. S. A., Facina, M. E. L., Cabral, M. B., Parduci, N. V., Spegiorin, R. C., Bogado, S. S. G., Chociay, S., Carachesti, T. N., & Larroque, M. M. (b.d.). Impacts of technology on children’s health: A systematic review. Revista Paulista de Pediatria41, e2020504. https://doi.org/10.1590/1984-0462/2023/41/2020504

Rocha, B., & Nunes, C. (2020). Benefits and damages of the use of touchscreen devices for the development and behavior of children under 5 years old—A systematic review. Psicologia: Reflexão e Crítica33(1), 24. https://doi.org/10.1186/s41155-020-00163-8

Sagr, A. N. A., & Sagr, N. A. A. (2020). The effect of electronics on the growth and development of young children:A Narrative Review. Journal of Health Informatics in Developing Countries14(1), Article 1. https://www.jhidc.org/index.php/jhidc/article/view/250

The Negative Effects of Technology on Children | NU. (2021, maj 13). National University. https://www.nu.edu/blog/negative-effects-of-technology-on-children-what-can-you-do/

Zain, Z. M., Jasmani, F. N. N., Haris, N. H., & Nurudin, S. M. (2022). Gadgets and Their Impact on Child Development. Proceedings82(1), Article 1. https://doi.org/10.3390/proceedings2022082006

Analiza funkcjonowania rynku usług telekomunikacyjnych w Polsce oraz ocena preferencji konsumentów. 2022 rok. Badania dzieci i rodziców https://cik.uke.gov.pl/gfx/cik/userfiles/_public/badania_dzieci_i_rodzicow_2022.pdf

Oceń artykuł
5.0
Głos oddany
4 opinie, ocena: 5.0
Emilia Moskal - Tekst

Redaktorka Natu.Care

Emilia Moskal specjalizuje się w tekstach z zakresu medycyny i psychologii, w tym treściach dla podmiotów medycznych. Jest wielbicielką prostego języka i komunikacji przyjaznej czytelnikowi. W Natu.Care pisze edukacyjne artykuły.

Jagoda Turowska - Recenzja
Zweryfikowane przez eksperta

Psycholog oraz trener umiejętności społecznych. Prowadzi terapię w nurcie Skoncentrowanym na Rozwiązaniach.

Bartłomiej Turczyński - Redakcja

Redaktor naczelny

Bartłomiej Turczyński jest redaktorem naczelnym Natu.Care. Odpowiada za jakość treści tworzonych m.in. w serwisie Natu.Care i dba o to, żeby wszystkie artykuły były oparte na rzetelnych badaniach naukowych i konsultowane ze specjalistami z branży.

Nina Wawryszuk - Fact-checking

Redaktorka Natu.Care

Nina Wawryszuk specjalizuje się w suplementacji sportowej, treningu siłowym i psychosomatyce. Na co dzień, oprócz pisania artykułów dla Natu.Care, jako trenerka personalna pomaga sportowcom poprawić ich wyniki poprzez trening, dietę i suplementację.

Młode, piękne kobiety z dobrą kondycją skóry.
Zadbaj o zdrowy organizm

Spróbuj wysokiej jakości suplementów Natu.Care

Zobacz produkty