☀️ Przygotuj swoją skórę na lato! Teraz 20% taniej z kodem: LATO20 🏝

Wapń w organizmie – co to, właściwości, w czym jest, produkty

Wapń w organizmie wpływa na wiele aspektów zdrowia.

Ludwik Jelonek - TekstTekstLudwik Jelonek
Ludwik Jelonek - Tekst
TekstLudwik Jelonek
Redaktor Natu.Care

Ludwik Jelonek jest autorem ponad 2500 tekstów opublikowanych na wiodących portalach. Jego treści trafiły do takich serwisów jak Ostrovit czy Kobieta Onet. W Natu.Care Ludwik edukuje ludzi w najważniejszej dziedzinie życia – zdrowiu.

Dowiedz się więcej o naszym procesie redakcyjnym

Kacper Nihalani - RecenzjaRecenzjaKacper Nihalani
Zweryfikowane przez eksperta
Kacper Nihalani - Recenzja
RecenzjaKacper Nihalani
Lekarz

Lekarz pracujący w szpitalu St. Mary’s na Isle of Wight w Wielkiej Brytanii.

Dowiedz się więcej o naszym procesie redakcyjnym

Bartłomiej Turczyński - RedakcjaRedakcjaBartłomiej Turczyński
Bartłomiej Turczyński - Redakcja
RedakcjaBartłomiej Turczyński
Redaktor naczelny

Bartłomiej Turczyński jest redaktorem naczelnym Natu.Care. Odpowiada za jakość treści tworzonych m.in. w serwisie Natu.Care i dba o to, żeby wszystkie artykuły były oparte na rzetelnych badaniach naukowych i konsultowane ze specjalistami z branży.

Dowiedz się więcej o naszym procesie redakcyjnym

Nina Wawryszuk - Fact-checkingFact-checkingNina Wawryszuk
Nina Wawryszuk - Fact-checking
Fact-checkingNina Wawryszuk
Redaktorka Natu.Care

Nina Wawryszuk specjalizuje się w suplementacji sportowej, treningu siłowym i psychosomatyce. Na co dzień, oprócz pisania artykułów dla Natu.Care, jako trenerka personalna pomaga sportowcom poprawić ich wyniki poprzez trening, dietę i suplementację.

Dowiedz się więcej o naszym procesie redakcyjnym

Wapń w organizmie – co to, właściwości, w czym jest, produkty
29 kwietnia, 2024
Recenzja
Redakcja
Fact-checking

Dowiedz się więcej o naszym procesie redakcyjnym

18 min
Dlaczego możesz nam zaufać

Dlaczego możesz nam zaufać

Artykuły na Natu.Care są pisane na podstawie badań naukowych, danych ze stron rządowych oraz innych rzetelnych źródeł. Teksty powstają przy współpracy z lekarzami, dietetykami i innymi specjalistami do spraw zdrowia i urody. Artykuły są opiniowane przed publikacją oraz podczas znaczących aktualizacji.


Dowiedz się więcej w naszym procesie redakcyjnym

Informacja o reklamach

Informacja o reklamach

Treści na Natu.Care mogą zawierać linki do produktów, ze sprzedaży których możemy dostać prowizję. Tworząc treści, trzymamy się wysokich standardów redakcyjnych i dbamy o obiektywne podejście do omawianych produktów. Obecność linków afiliacyjnych nie jest dyktowana przez naszych partnerów, a sami dobieramy produkty, które recenzujemy w pełni niezależnie.


Dowiedz się więcej w naszym regulaminie

Media o nas:

Stanowi ponad 99% budowy kości i zębów, a także jest najobficiej występującym składnikiem mineralnym w Twoim organizmie. To chyba wystarczy, aby bliżej go poznać? Mam nadzieję, bo wapń wpływa na liczne procesy, a jego odpowiednie stężenie jest kluczowe dla Twojego ogólnego zdrowia.

Wspólnie z lekarzem, Kacprem Nihalanim przygotowaliśmy o nim najważniejsze informacje.

Z tego artykułu dowiesz się:

  • Co to jest wapń i jaki ma symbol.
  • Na jakie funkcje wpływa wapń i ile go przyjmować.
  • W czym jest wapń i jak objawia się jego niedobór i nadmiar.
  • Jak wygląda badania wapnia w surowicy i kiedy zastosować suplementację.

Zobacz też:

Co to jest wapń?

Wapń to niezbędny minerał dla organizmu człowieka, wykorzystywany do budowy i utrzymania zdrowia kości i zębów. Jest ważny dla prawidłowego funkcjonowania układu nerwowego, skurczów mięśni oraz procesów krzepnięcia krwi .

To najbardziej rozpowszechniony składnik mineralny w ciele człowieka – stanowi około 1–2% ludzkiej masy. Większość (ok. 99%) jego pokładów magazynowana jest w kościach i zębach .

Jaki symbol i wzór ma wapń?

Wapń jest pierwiastkiem chemicznym o symbolu Ca i atomowym numerze 20. W układzie okresowym należy do grupy metali ziem alkalicznych.

Wapń – właściwości i działanie

Wapń odpowiada w organizmie za wiele kluczowych zadań – jest składnikiem kości i zębów, wpływa na procesy metaboliczne, a także wspiera funkcjonowanie układu nerwowego czy krzepnięcie krwi.

Jakie funkcje pełni wapń w organizmie?

Buduje kości i zęby

Ponad 99% całkowitego wapnia w organizmie człowieka zmagazynowane jest w kościach i zębach. Ten składnik mineralny wpływa na ich strukturę, nadaje siłę, a także zapewnia sztywność. Włókna kolagenowe tworzą ramy kości, a minerały, takie jak wapń są tam osadzane, budując twardą, wytrzymałą strukturę .

Gdy poziom wapnia we krwi jest niski, organizm może zacząć zużywać zasoby przechowywane w kościach, co będzie prowadziło do osłabienia tych elementów. Z kolei, prawidłowy poziom tego składnika sprawia, że budowa i regeneracja kości oraz zębów przebiega bez większych problemów .

Badanie

Przegląd 43 badań z 2022 roku, w których łącznie wzięły udział 7382 osoby, sprawdził wpływ suplementacji wapnia na gęstość mineralną kości i zawartość minerałów w kościach u osób poniżej 35. roku życia. Praca naukowa sugeruje, że suplementacja wapna związana była ze wzrostem obu wskaźników zwłaszcza w szyjce kości udowej .

Wspiera funkcjonowanie układu nerwowego

Wapń bierze udział w przesyłaniu impulsów między komórkami nerwowymi. Pełni on funkcję swoistego „kuriera” – jego jony przenikają do komórki nerwowej po odbiorze impulsu, co prowadzi do wyzwolenia neuroprzekaźnika, czyli związku odpowiedzialnego za przekazanie sygnału do następnej komórki .

Gdy wapń przenika do komórki nerwowej, to zmienia jej ładunek elektryczny, co prowadzi do wysłania impulsu nerwowego. Bez odpowiedniego poziomu wapnia w organizmie, impuls nerwowy może być osłabiony, co potencjalnie wpływa na właściwe działanie układu nerwowego .

Odpowiada za skurcze mięśni

Wapń uczestniczy w przekazywaniu sygnałów z układu nerwowego do mięśni, co umożliwia kontrolowane skurcze. Gdy komórka nerwowa przesyła sygnał do komórki mięśniowej (w reakcji na polecenie ruchu), wapń uwalniany jest z wewnętrznych magazynów komórki mięśniowej. Wzrost ten aktywuje białka, które umożliwiają kurczenie włókien mięśniowych.

Po skończonym skurczu wapń jest szybko „odkładany z powrotem” do magazynów, umożliwiając rozluźnienie mięśnia .

Badanie

W 2022 roku przeprowadzono przegląd 18 badań, w których wzięło udział 3140 uczestników. Praca naukowa sprawdziła wpływ zwiększonego spożycia wapnia na obniżanie skurczowego i rozkurczowego ciśnienia krwi. Minerał ten okazał się skuteczny, zwłaszcza u młodych ludzi. Mimo że obniżenie skurczowego ciśnienia krwi było niewielkie (2 mmHg), to specjaliści podali, że wiąże się ono z ok. 10% niższym ryzykiem udaru i 7% mniejszą śmiertelnością z powodu choroby wieńcowej .

Wpływa na proces krzepnięcia krwi

Wapń jest ważny dla wielu enzymów biorących udział w procesie krzepnięcia krwi. To właśnie jony tego minerału są niezbędne do prawidłowego działania tzw. kaskady krzepnięcia, gdzie seria reakcji enzymatycznych uruchamia powstawanie skrzepu .

Gdy dochodzi do urazu naczynia krwionośnego, od razu zaczyna się proces tworzenia skrzepu, aby zapobiec dalszemu krwawieniu. Wapń wspomaga to działanie, przyspieszając tworzenie się włókien fibryny – głównego składnika skrzepu, które efektywnie zatyka uszkodzone naczynie krwionośne i pomaga zahamować krwawienie .

Brak odpowiedniej ilości wapnia w organizmie prowadzi do zaburzeń w procesie krzepnięcia, co może skutkować zwiększonym ryzykiem krwawień lub powstawaniem siniaków.

Wspomaga wydzielanie hormonów

Wapń odgrywa znaczącą rolę w produkcji i wydzielaniu hormonów. Aby to wyjaśnić, należy zaznaczyć, że istnieje złożona interakcja między poziomem wapnia we krwi a hormonami regulującymi to stężenie, takimi jak parathormon, insulina i kalcytonina .

Parathormon jest hormonem wytwarzanym przez przytarczyce, które uwalniają go, gdy poziom wapnia we krwi się obniża. Głównymi funkcjami parathormonu są zwiększenie wchłaniania wapnia z jelit i nerek, a także stymulowanie uwalniania wapnia z kości do krwi .

Wapń wpływa również na wydzielanie insuliny, hormonu produkowanego przez trzustkę, który jest niezbędny do przemiany glukozy we krwi.

Dzienne zapotrzebowanie na wapń

Dzienne zapotrzebowanie na wapń zależne jest od wieku. Zmienia się też dla kobiet w ciąży, kiedy to szczególnie trzeba zadbać o odpowiednie stężenie składników odżywczych w organizmie. Ile wapnia przyjmować każdego dnia?

Wiek

Dzienne zapotrzebowanie na wapń 

0–6 miesięcy

200 mg

7–11 miesięcy

260 mg

1–3 lata

700 mg

4–9 lat

1000 mg

10–18 lat

1300 mg

19–65 lat mężczyźni

1000 mg

19–50 lat kobiety

1000 mg

> 50 lat kobiety

1200 mg

> 65 lat mężczyźni

1200 mg

Kobiety w ciąży powinny przyjmować 1300 mg wapnia dziennie. Natomiast w okresie karmienia piersią zapotrzebowanie na ten minerał nie wzrasta – pozostaje na poziomie 1000 mg.

W czym jest wapń – źródła w diecie

Produkty bogate w wapń to nasiona, takie jak sezam, mak czy nasiona chia, sery (np. parmezan lub Brie), jogurt naturalny, sardynki, łosoś, fasola lub soczewica. Źródła wapnia w diecie to też migdały, warzywa liściaste (np. kapusta, szpinak, jarmuż), rabarbar, tofu czy mleko sojowe i krowie .

Najlepszym sposobem na dostarczanie wapnia jest pozyskanie go z różnorodnych produktów. Uwzględnij w dziennym jadłospisie np.:

  • szklankę napoju roślinnego + dwie łyżki maku do owsianki,
  • kostkę tofu z warzywami na obiad,
  • jogurt z nasionami i orzechami na deser.

Produkty bogate w wapń – tabela

Produkt

Zawartość wapnia w 100 g 

Mak

1440 mg

Sezam

975 mg

Parmezan

853 mg

Nasiona Chia

631 mg

Sardynki

382 mg

Łosoś

283 mg

Migdały

269 mg

Tofu

200 mg

Fasola

142 mg

Kapusta

141 mg

Jogurt naturalny

121 mg

Jakie warzywa są bogate w wapń?

Warzywa bogate w wapń to jarmuż, szpinak, brokuły, rzodkiewki, brukiew, marchew, biała kapusta, szparagi, buraki czy cykoria. Na diecie roślinnej wapnia dostarczą Ci też seler, pietruszka, por, dynia, szczypiorek oraz warzywa strączkowe jak fasola i ciecierzyca.

W czym jest wapń oprócz nabiału?

Oprócz nabiału wapń jest obecny w wielu innych produktach. Szczególnie bogate w ten minerał są warzywa liściaste jak szpinak czy jarmuż. Znajdziesz go też w rybach, zwłaszcza sardynkach i łososiu. Dobre źródło wapnia to również orzechy, nasiona (migdały, sezam czy chia) oraz fasola czy ciecierzyca.

Biodostępność wapnia

Produkty roślinne zawierają w sobie znaczną ilość substancji ograniczających wchłanianie wapnia w organizmie (szczawiany i fityniany). Wiążą się z tym minerałem i tworzą nierozpuszczalne sole. Dlatego produkty roślinne mają niską biodostępność i niższą zawartość wapnia w standardowej porcji niż produkty mleczne .

Produkty mleczne z kolei mają biodostępność około 30%, więc jeśli na etykiecie produktu widzisz, że produkt zawiera 200 mg/100 g, to zaledwie 70% z tego zostanie wchłonięte i wykorzystane przez organizm .

Biodostępność wapnia w popularnych produktów spożywczych

Produkt

% wchłanianego wapnia 

Strączki

20–30%

Brokuły

40%

Orzechy i pestki

20%

Szpinak

5%

Nabiał

30%

Produkty wzbogacane wapniem

30%

Potrząśnij!

Produkty roślinne fortyfikowane wapniem (np. napoje roślinne) zawierające w porcji dużą ilość tego minerału (ok. 300 mg w szklance) mają wysoką biodostępność. Ale jest jeden haczyk – przed użyciem napoju należy mocno wstrząsnąć opakowaniem, ponieważ aż 40% dodanego wapnia może osadzać się na dnie kartonu lub butelki .

Wapń – niedobór

Około 3,5 miliarda ludzi na świecie zagrożonych jest niedoborem wapnia. Stan ten może wynikać z wielu czynników, w tym ze złej diety, stanów zdrowotnych uniemożliwiających przyswajanie wapnia czy niedostatecznej ekspozycji na działanie promieni słonecznych, które odpowiadają za syntezę witaminy D3.

Przyczyny niedoboru wapnia :

  • Dieta uboga w wapń. Na niedobór wapnia narażone są szczególnie osoby na diecie bezmlecznej, ponieważ produkty mleczne są najlepszym źródłem wapnia – zawierają laktozę i dobry stosunek wapnia do fosforu. Podobny kłopot mogą mieć osoby na diecie roślinnej.
  • Problemy z przyswajaniem. Niektóre stany zdrowotne, takie jak choroby przewodu pokarmowego, mogą utrudniać przyswajanie wapnia z pożywienia, prowadząc do jego niedoboru.
  • Laktacja. W czasie laktacji dochodzi do zwiększenia utraty wapnia z kości, ale stan ten mija po zakończeniu okresu karmienia piersią. Najlepiej, aby kobieta zadbała o odpowiednią ilość wapnia jeszcze będąc w ciąży.
  • Brak wystarczającej ekspozycji na słońce. Organizm produkuje witaminę D3 pod wpływem światła słonecznego, która jest niezbędna do absorpcji wapnia. W związku z tym niewystarczająca ilość tej witaminy może skutkować niedoborem wapnia.
  • Dojrzewanie. Wapń jest podstawowym materiałem budulcowym kości i zębów. Czas dojrzewania to okres intensywnego rozwoju kośćca. Wtedy znacząco wzrasta zapotrzebowanie na wapń, a jego niedobory mogą skutkować krzywicą.

Badanie

Badanie przeprowadzone na 122 zdrowych kobietach (minimum 3 lata po ich menopauzie) sprawdziło wpływ suplementacji wapniem na gęstość mineralną kości. Średnie spożycie tego minerału wynosiło u pacjentek 750 mg i zostało zwiększone do 1000 mg dziennie. Praca naukowa trwała 2 lata, a wynik wykazał zwiększenie wskaźnika gęstości kości o 43% w grupie suplementującej wapń .

Objawy niedoboru wapnia

Objawy niedoboru wapnia mogą obejmować między innymi osłabienie mięśni, problemy z sercem czy zmęczenie. Jakimi konkretnie symptomami charakteryzuje się ten stan?

Zmęczenie

Chroniczne zmęczenie może być jednym z objawów niedoboru wapnia. Minerał ten jest potrzebny do prawidłowego funkcjonowania mięśni, więc jego niedostatek może prowadzić do uczucia osłabienia i ciągłego zmęczenia .

Zły stan jamy ustnej

Niedobór wapnia może wpływać na zdrowie jamy ustnej na kilka sposobów. Może prowadzić do problemów z zębami, takich jak próchnica i zwiększona kruchość zębów. Ponadto może również wpływać na dziąsła, skutkując stanami zapalnymi czy krwawieniem .

Osłabienie mięśni

Wapń jest niezbędny do pracy mięśni, dlatego jego niedobór może powodować niewydolność mięśniową, osłabienie, a nawet skurcze czy drgawki. Objawy te nierzadko mają negatywny wpływ na codzienną aktywność i funkcjonowanie .

Problemy z sercem

Z racji tego, że wapń jest niezbędny dla prawidłowego funkcjonowania mięśnia sercowego, jego niedobór może skutkować poważnymi problemami z sercem. Podobnie jak mięśnie szkieletowe, tak i serce może doświadczyć skutków niedoboru wapnia w postaci nieregularnego rytmu czy arytmii .

Problemy poznawcze

Niedobór wapnia może wpływać na funkcje mózgowe, prowadząc do problemów z pamięcią i koncentracją. Wapń jest niezbędny dla prawidłowego przewodzenia impulsów nerwowych w mózgu, dlatego jego niski poziom, może zakłócać te procesy .

Zaburzenia pracy układu nerwowego

Niedobór wapnia może skutkować zaburzeniami pracy układu nerwowego, takimi jak drętwienie i mrowienie w rękach, stopach czy na twarzy. Wynika to z tego, że minerał ten odgrywa kluczową rolę w przewodnictwie nerwowym .

Co wypłukuje wapń z organizmu?

Wapń z organizmu może być wypłukiwany z powodu różnych czynników. Często wynika to z niezdrowych nawyków żywieniowych i stylu życia. Nadmierna konsumpcja kofeiny i soli może prowadzić do zwiększonego wydalania wapnia przez nerki, co będzie skutkowało jego niedoborem.

Wyroby zawierające kwas fosforowy, takie jak niektóre napoje gazowane, również mogą przyczynić się do utraty wapnia, ponieważ fosfor konkuruje z wapniem o miejsce w kościach .

Kolejnym czynnikiem, który ma wpływ na stężenie wapnia w organizmie, jest nadmierne spożycie białka. Podczas metabolizmu protein tworzą się związki kwasowe, które muszą być neutralizowane w organizmie. W procesie tym często wykorzystywany jest wapń, co prowadzi do jego zubożenia .

Ponadto nadmierne spożycie alkoholu oraz palenie tytoniu również mogą powodować utratę wapnia. Alkohol hamuje zdolność organizmu do absorpcji tego minerału, podczas gdy palenie tytoniu przyczynia się do zwiększonego wydalania go z organizmu .

Jak uzupełnić wapń w organizmie

Wapń w organizmie możesz uzupełnić głównie odpowiednią dietę i suplementacją. Wprowadzenie do jadłospisu żywności bogatej w wapń, takiej jak mleko i inne produkty mleczne, zielone warzywa (brokuły, szpinak), orzechy, nasiona, ryby (sardynki, łosoś), czy nawet niektóre cytrusy, może znacznie zwiększyć poziom tego minerału w organizmie .

Inna metoda to suplementacja wapnia. Na rynku dostępne są różne preparaty z tym składnikiem. Warto jednak pamiętać, że jego nadmierne spożycie także może być niezdrowe. Dlatego decyzję o suplementacji najlepiej podjąć po konsultacji z lekarzem lub dietetykiem .

Nie zapominaj też o odpowiedniej ekspozycji na słońce, która stymuluje produkcję witaminy D. Jest ona niezbędna do prawidłowego przyswajania wapnia przez organizm, dlatego jej dostateczny poziom jest kluczowy dla utrzymania odpowiedniego stężenia wapnia. Regularne spacery czy aktywność na świeżym powietrzu mogą być w tym aspekcie bardzo pomocne .

Suplementuj świadomie

Jeśli rozważasz suplementację, wybieraj dobrze przyswajalne formy wapnia: cytrynian, mleczan, glukonian, diglycynian. Nie łącz też jednocześnie wapnia z żelazem oraz posiłkami bogatymi w tłuszcze, błonnik, szczawianami i fitynianami – zaburzają one wchłanianie tego składnika mineralnego .

Nadmiar wapnia

Nadmiar wapnia – stan medyczny znany jako hiperkalcemia – występuje gdy poziom wapnia we krwi jest wyższy niż standardowy. Może to wynikać zarówno z przyczyn naturalnych, jak i ze skutków ubocznych pewnych leków.

Przyczyny nadmiaru wapnia :

  • Nadczynność przytarczyc. To choroba wywołująca nadmierną aktywność przytarczyc, które produkują hormon regulujący poziom wapnia. A zbyt duże ilości tego hormonu prowadzą do podniesienia stężenia wapnia we krwi.
  • Nadmierna suplementacja. Przedawkowanie wapnia często spotyka się u osób długotrwale przyjmujących suplementy diety zawierające ten składnik.
  • Rak. Pewne rodzaje nowotworów, takie jak rak płuc, piersi czy nerek, mogą zwiększać poziom wapnia.
  • Przyjmowanie leków. Niektóre środki (np. diuretyki) mogą prowadzić do zwiększonego stężenia wapnia we krwi.
  • Niektóre zaburzenia genetyczne. Choroby, takie jak gruźlica, czy nadczynność tarczycy mogą powodować nadmiar wapnia.
Niekiedy hiperkalcemia jest objawem, który umożliwia diagnozę wcześniej niewykrytej choroby nowotworowej. Zdarza się to jednak rzadko – częściej to właśnie nowotwór prowadzi do nadmiaru wapnia.
Kacper Nihalani

Kacper Nihalanilekarz

Jakie są objawy nadmiaru wapnia?

Nadmiar wapnia prowadzi do różnych objawów, które mogą być zarówno subtelne, niewielkie, jak i poważne, wpływające na jakość życia. Konkretne symptomy zależne są od poziomu wapnia we krwi i czasu trwania tego stanu. Jakie są najczęstsze objawy?

  • Zmęczenie i osłabienie,
  • depresja,
  • bezsenność,
  • bóle i skurcze mięśni,
  • częste oddawanie moczu,
  • wzmożone pragnienie,
  • problemy trawienne,
  • zaburzenia funkcji serca.

Wapń w surowicy – badanie

Badanie wapnia w surowicy to test laboratoryjny, którego celem jest ocena poziomu wapnia we krwi. Najczęściej jest on zlecany, gdy pacjent ma objawy, które mogą wskazywać na nieprawidłowy poziom wapnia, takie jak zmęczenie, osłabienie, bóle brzucha lub częste oddawanie moczu.

Niekiedy badanie to jest także stosowane w ramach rutynowej diagnostyki kontrolnej u osób z pewnymi schorzeniami, takimi jak niektóre nowotwory czy u przyjmujących leki wpływające na poziom wapnia w organizmie.

Badanie polega na pobraniu próbki krwi, zwykle z żyły łokciowej. Próbka jest następnie analizowana w laboratorium, a wyniki są zazwyczaj dostępne po kilku dniach.

Wapń całkowity, zjonizowany i skorygowany – czym się różnią?

Wapń całkowity, zjonizowany i skorygowany to różne rodzaje badań krwi, które sprawdzają stężenie konkretnej substancji w organizmie. Czym różnią się poszczególne rozwiązania?

  • Wapń całkowity. Oznacza całkowitą ilość wapnia, która zawarta jest w surowicy krwi pacjenta. W jego skład wchodzi wapń zjonizowany (50%), związany z resztami kwasowymi (10%) oraz białkami (ok. 40%).
  • Wapń zjonizowany. To jedna z frakcji wapnia całkowitego, która jest najbardziej aktywna biologicznie. Nazywany jest też wapniem wolnym, a jego stężenie w organizmie sprawdza się np. u osób, które mają skurcze mięśnie czy zaburzenia rytmu serca.
  • Wapń skorygowany. Oblicza wartość wapnia całkowitego, którą skorygowano, biorąc pod uwagę teoretyczny poziom albuminy we krwi wynoszący 40 g/l. Dzięki temu możliwe jest uzyskanie uniwersalnego wyniku, który łatwo porównać do innych pacjentów.
Wynik badania wapnia skorygowanego jest najbardziej przydatny klinicznie w większości przypadków.
Kacper Nihalani

Kacper Nihalanilekarz

Jaka jest norma wapnia we krwi?

Norma wapnia we krwi u osoby dorosłej wynosi 2,12–2,62 mmol/l (8,5–10,5 mg/dl). Pamiętaj jednak, że konkretne wartości mogą się różnić w zależności od laboratorium, w którym przeprowadzisz badanie. Co więcej, wyniki zawsze powinny być interpretowane przez lekarza lub innego, wykwalifikowanego pracownika służby zdrowia.

Suplementacja wapnia

Suplementacja wapnia jest często zalecana osobom, które mogą mieć trudności z dostarczeniem odpowiedniej ilości tego składnika wraz z dietą. Odnosi się to szczególnie do osób na diecie roślinnej lub bezmlecznej, seniorów, kobiet w okresie menopauzy, cierpiących na zaburzenia odżywiania lub mających specjalistyczne diety, a także osób z nietolerancją laktozy.

Pamiętaj jednak, że decyzja o suplementacji wapnia zawsze powinna być poprzedzona konsultacją z lekarzem lub dietetykiem.

W jakich formach występuje wapń?

Wapń jest dostępny w wielu różnych postaciach, takich jak tabletki, płyny czy proszek. Formy te różnią się też stopniem przyswajalności.

  • Tabletki. Tabletki są najpopularniejszą formą suplementacji wapnia, ze względu na łatwość dawkowania i przechowywania. Mogą zawierać różne postacie tego minerału, takie jak cytryniany lub wapnie węglowe, a często są także wzbogacone o witaminę D, która ułatwia przyswajanie tego składnika w diecie.
  • Płyny. Płynne formy wapnia mają wyższą przyswajalność w porównaniu do tabletek. Zazwyczaj są dostępne jako płyny do picia lub krople.
  • Proszki. Proszki wapnia to doskonała alternatywa dla osób, które mają trudności z połykaniem tabletek. Proszek możesz łatwo dodać do posiłków lub napojów, co zapewnia elastyczność w dawkowaniu.

Jaki wapń jest najlepiej przyswajalny?

Jednym z najlepiej przyswajalnych rodzajów wapnia jest cytrynian. Badania sugerują, że wchłania się on lepiej niż węglan, a dodatkowo można go przyjmować na pusty żołądek. Co więcej, cytrynian wapnia może być suplementowany przez osoby, które często mają problem ze zgagą.

Jak długo można przyjmować wapń?

Nie ma ustalonego limitu czasu suplementacji wapnia, ale długotrwałe stosowanie wysokich dawek może prowadzić do niekorzystnych skutków ubocznych, takich jak kamienie nerkowe . Dlatego najlepiej wykonać badanie krwi na początku suplementacji i powtórzyć je kilka miesięcy później, aby sprawdzić, czy w dalszym ciągu występuje niedobór.

Wapń dla dzieci – czy warto?

Wapń jest niezwykle ważny dla prawidłowego rozwoju i wzrostu dzieci, ponieważ odgrywa kluczową rolę w budowie mocnych kości i zębów. Ponadto jest ważny dla pracy mięśni, krzepnięcia krwi oraz przekazywania impulsów nerwowych. Dzieci w wieku intensywnego wzrostu, zwłaszcza w okresie dojrzewania, mają względnie duże zapotrzebowanie na ten pierwiastek.

Niemniej jednak decyzja o suplementacji wapnia u dzieci zawsze powinna być poprzedzona konsultacją z lekarzem lub dietetykiem. Choć suplementy z tym składnikiem są na ogół bezpieczne, nadmierne dawki mogą prowadzić do niekorzystnych skutków ubocznych.

W większości przypadków, zapotrzebowanie na wapń można zaspokoić zbilansowaną dietą. Bogatym źródłem tego składnika są produkty mleczne, zielone warzywa liściaste, fasola, nasiona sezamu czy migdały. W przypadku gdy z jakiegoś powodu dieta jest uboga w wapń, to wtedy warto rozważyć jego suplementację, ale zawsze po konsultacji z lekarzem.

Wapń w ciąży

Wapń jest nieodzownym składnikiem odżywczym przyszłych matek – uczestniczy w budowie kości i zębów dziecka, a także wspomaga przekazywanie sygnałów nerwowych i dba o prawidłowość skurczów mięśni matki.

Mimo tego decyzja o suplementacji wapnia w ciąży powinna być podejmowana zawsze po konsultacji z lekarzem. Nadmiar może bowiem prowadzić do poważnych skutków ubocznych, takich jak kamienie nerkowe czy problemy z sercem.

Co więcej, wiele kobiet jest w stanie zaspokoić zapotrzebowanie na wapń poprzez zbilansowaną dietę, bogatą w produkty mleczne, ryby, zielone warzywa liściaste czy nasiona.

Zobacz też:

Podsumowanie

  • Wapń to minerał niezbędny do utrzymania zdrowia kości i zębów.
  • Wapń jest najbardziej rozpowszechnionym minerałem w ciele człowieka, stanowiąc 1–2% masy ludzkiego ciała.
  • Dzienne zapotrzebowanie na wapń zależne jest od wieku i etapu życia, a także płci.
  • Wapń jest obecny w wielu produktach spożywczych, w tym w nasionach, produktach mlecznych, niektórych rybach, fasoli, soczewicy, a także w migdałach i warzywach liściastych.
  • Niedobór wapnia może prowadzić do osłabienia mięśni, problemów z sercem, niszczenia zębów i zmęczenia.
  • Nadmiar wapnia, choć rzadki, może skutkować problemami zdrowotnymi, takimi jak zmęczenie, depresja, problemy z sercem czy osłabienie mięśni.
  • Stężenie wapnia we krwi można badać na różne sposoby, w tym poprzez pomiar wapnia całkowitego, zjonizowanego, bądź skorygowanego.
  • Suplementacja wapnia zalecana jest osobom, które mogą mieć problem z uzyskaniem odpowiedniej ilości tego składnika z diety, w tym osobom na diecie roślinnej lub bezmlecznej, seniorom, kobietom w okresie menopauzy, osobom z zaburzeniami odżywiania czy ze specjalistycznymi dietami.

FAQ

Ile wapnia zawiera mleko?

Mleko to dobre źródło wapnia w diecie. W 100 ml mleka krowiego znajduje się średnio 120 mg wapnia, co stanowi ok. 12% zalecanego dziennego spożycia dla dorosłego człowieka. Wapń w mleku jest też łatwo przyswajalny, dzięki obecności innych składników, takich jak witamina D i białko.

Jakie produkty są bogate w wapń i witaminę D?

Wapń i witamina D znajdują się w wielu produktach spożywczych. Bogatym źródłem wapnia są mleko, twaróg, ser, jogurt czy ryby takie jak sardynki i łosoś. Witamina D, niezbędna do przyswajania wapnia, występuje w tłustych rybach morskich (łosoś, makrela), wątrobie, żółtku jaj oraz mleku.

Syntezę witaminy D wspomaga też ekspozycja na słońce, dlatego zaleca się regularne wyjścia na świeże powietrze.

Czy wapń to metal?

Tak, wapń to metal, należący do grupy metali alkalicznych ziemnych. Znajduje się w drugiej grupie układu okresowego pierwiastków. W stanie czystym jest to srebrzysty, dość miękki metal, lecz w naturze najczęściej występuje w postaci związków, takich jak węglan wapnia.

Jak przyjmować wapń i magnez?

Wapń i magnez najlepiej przyjmować wraz ze zrównoważoną dietą. Bogatym źródłem wapnia są mleko i jego przetwory, zielone warzywa liściaste czy orzechy. Magnez natomiast, występuje w produktach pełnoziarnistych, kaszach, migdałach i kakao.

Co wypłukuje wapń z kości?

Niezdrowe nawyki żywieniowe i niekorzystny tryb życia mogą przyczynić się do utraty wapnia z kości. Nadmiar błonnika, alkoholu, kofeiny oraz sodu przyspiesza wydalanie tego minerału z organizmu.

Ponadto długotrwałe siedzenie i brak regularnej aktywności fizycznej hamują przyswajanie wapnia. Niskie stężenie witaminy D, niezbędnej do wchłaniania wapnia, również negatywnie wpływa na stan kości.

Magnez i wapń – razem czy osobno?

Magnez i wapń powinno się przyjmować oddzielnie. Magister farmacji, Ilona Krzak podaje, że minerały te wzajemnie się wykluczają. W związku z tym odradzamy jednoczesną suplementację obu tych składników odżywczych.

Jak działa wapń?

Wapń to kluczowy pierwiastek dla organizmu, biorący udział w wielu procesach życiowych. Kontroluje kurczliwość mięśni oraz działanie błon komórkowych, reguluje przewodnictwo nerwowe, a także wpływa na krzepnięcie krwi.

Źródła

Zobacz wszystkie

Calcium, I. of M. (US) C. to R. D. R. I. for V. D. and, Ross, A. C., Taylor, C. L., Yaktine, A. L., & Valle, H. B. D. (2011). Overview of Calcium. W Dietary Reference Intakes for Calcium and Vitamin D. National Academies Press (US). https://www.ncbi.nlm.nih.gov/books/NBK56060/

Avenue, 677 Huntington, Boston, & Ma 02115. (2020, październik 19). Calcium. The Nutrition Source. https://www.hsph.harvard.edu/nutritionsource/calcium/

Cashman, K. D. (2002). Calcium intake, calcium bioavailability and bone health. The British Journal of Nutrition87 Suppl 2, S169-177. https://doi.org/10.1079/BJNBJN/2002534

Cormick, G., & Belizán, J. M. (2019). Calcium Intake and Health. Nutrients11(7), 1606. https://doi.org/10.3390/nu11071606

Cormick, G., Ciapponi, A., Cafferata, M. L., Cormick, M. S., & Belizán, J. M. (2022). Calcium supplementation for prevention of primary hypertension. The Cochrane Database of Systematic Reviews1(1), CD010037. https://doi.org/10.1002/14651858.CD010037.pub4

Dawson-Hughes, B., Harris, S. S., Krall, E. A., & Dallal, G. E. (1997). Effect of calcium and vitamin D supplementation on bone density in men and women 65 years of age or older. The New England Journal of Medicine337(10), 670–676. https://doi.org/10.1056/NEJM199709043371003

Drake, T. M., & Gupta, V. (2023a). Calcium. W StatPearls. StatPearls Publishing. http://www.ncbi.nlm.nih.gov/books/NBK557683/

Drake, T. M., & Gupta, V. (2023b). Calcium. W StatPearls. StatPearls Publishing. http://www.ncbi.nlm.nih.gov/books/NBK557683/

Liu, Y., Le, S., Liu, Y., Jiang, H., Ruan, B., Huang, Y., Ao, X., Shi, X., Fu, X., & Wang, S. (2022). The effect of calcium supplementation in people under 35 years old: A systematic review and meta-analysis of randomized controlled trials. eLife11, e79002. https://doi.org/10.7554/eLife.79002

Mangano, K. M., Walsh, S. J., Insogna, K. L., Kenny, A. M., & Kerstetter, J. E. (2011). Calcium intake in the United States from dietary and supplemental sources across adult age groups: New estimates from the National Health and Nutrition Examination Survey 2003-2006. Journal of the American Dietetic Association111(5), 687–695. https://doi.org/10.1016/j.jada.2011.02.014

Recommendations for Calcium—A Nutrient of Concern | Dairy Nutrition. (2021, lipiec 1). https://dairynutrition.ca/en/nutrients-milk-products/calcium/recommendations-calcium-nutrient-concern

Reid, I. R., Ames, R. W., Evans, M. C., Gamble, G. D., & Sharpe, S. J. (1993). Effect of calcium supplementation on bone loss in postmenopausal women. The New England Journal of Medicine328(7), 460–464. https://doi.org/10.1056/NEJM199302183280702

Reid, I. R., Bristow, S. M., & Bolland, M. J. (2015). Calcium supplements: Benefits and risks. Journal of Internal Medicine278(4), 354–368. https://doi.org/10.1111/joim.12394

Shkembi, B., & Huppertz, T. (2021). Calcium Absorption from Food Products: Food Matrix Effects. Nutrients14(1), 180. https://doi.org/10.3390/nu14010180

Straub, D. A. (2007). Calcium supplementation in clinical practice: A review of forms, doses, and indications. Nutrition in Clinical Practice: Official Publication of the American Society for Parenteral and Enteral Nutrition22(3), 286–296. https://doi.org/10.1177/0115426507022003286

Weaver, C. M., & Peacock, M. (2019). Calcium. Advances in Nutrition (Bethesda, Md.)10(3), 546–548. https://doi.org/10.1093/advances/nmy086

Weaver, C. M., Proulx, W. R., & Heaney, R. (1999). Choices for achieving adequate dietary calcium with a vegetarian diet. The American Journal of Clinical Nutrition70(3 Suppl), 543S-548S. https://doi.org/10.1093/ajcn/70.3.543s

Yang, J., Punshon, T., Guerinot, M. L., & Hirschi, K. D. (2012). Plant calcium content: Ready to remodel. Nutrients4(8), 1120–1136. https://doi.org/10.3390/nu4081120

Yu, E., & Sharma, S. (2023a). Physiology, Calcium. W StatPearls. StatPearls Publishing. http://www.ncbi.nlm.nih.gov/books/NBK482128/

Oceń artykuł
4.5
Głos oddany
2 opinie, ocena: 4.5
Ludwik Jelonek - Tekst

Redaktor Natu.Care

Ludwik Jelonek jest autorem ponad 2500 tekstów opublikowanych na wiodących portalach. Jego treści trafiły do takich serwisów jak Ostrovit czy Kobieta Onet. W Natu.Care Ludwik edukuje ludzi w najważniejszej dziedzinie życia – zdrowiu.

Kacper Nihalani - Recenzja
Zweryfikowane przez eksperta

Lekarz pracujący w szpitalu St. Mary’s na Isle of Wight w Wielkiej Brytanii.

Bartłomiej Turczyński - Redakcja

Redaktor naczelny

Bartłomiej Turczyński jest redaktorem naczelnym Natu.Care. Odpowiada za jakość treści tworzonych m.in. w serwisie Natu.Care i dba o to, żeby wszystkie artykuły były oparte na rzetelnych badaniach naukowych i konsultowane ze specjalistami z branży.

Nina Wawryszuk - Fact-checking

Redaktorka Natu.Care

Nina Wawryszuk specjalizuje się w suplementacji sportowej, treningu siłowym i psychosomatyce. Na co dzień, oprócz pisania artykułów dla Natu.Care, jako trenerka personalna pomaga sportowcom poprawić ich wyniki poprzez trening, dietę i suplementację.

Młode, piękne kobiety z dobrą kondycją skóry.
Zadbaj o zdrowy organizm

Spróbuj wysokiej jakości suplementów Natu.Care

Zobacz produkty