☀️ Przygotuj swoją skórę na lato! Teraz 20% taniej z kodem: LATO20 🏝

Niedoczynność tarczycy: przyczyny, objawy, leczenie i dieta

Czy niedoczynność tarczycy to wyrok? Sprawdź, co o tym mówią badania, specjaliści i pacjenci.

Mateusz Podlecki - TekstTekstMateusz Podlecki
Mateusz Podlecki - Tekst
TekstMateusz Podlecki
Redaktor Natu.Care

W Natu.Care edukuje na temat zdrowego stylu życia i obala niebezpieczne mity, przeciwstawiając im wyniki najnowszych badań naukowych. Dodatkowo interesuje się nowymi technologiami oraz ich wpływem na zdrowie i codzienne życie.

Dowiedz się więcej o naszym procesie redakcyjnym

Witold Tomaszewski - RecenzjaRecenzjaWitold Tomaszewski
Zweryfikowane przez eksperta
Witold Tomaszewski - Recenzja
RecenzjaWitold Tomaszewski
Doktor nauk medycznych

Doktor nauk medycznych, ekspert prawa żywnościowego i farmaceutycznego oraz doświadczony pracownik sektora medycznego.

Dowiedz się więcej o naszym procesie redakcyjnym

Bartłomiej Turczyński - RedakcjaRedakcjaBartłomiej Turczyński
Bartłomiej Turczyński - Redakcja
RedakcjaBartłomiej Turczyński
Redaktor naczelny

Bartłomiej Turczyński jest redaktorem naczelnym Natu.Care. Odpowiada za jakość treści tworzonych m.in. w serwisie Natu.Care i dba o to, żeby wszystkie artykuły były oparte na rzetelnych badaniach naukowych i konsultowane ze specjalistami z branży.

Dowiedz się więcej o naszym procesie redakcyjnym

Grzegorz Koper - Fact-checkingFact-checkingGrzegorz Koper
Grzegorz Koper - Fact-checking
Fact-checking
Grzegorz Koper
Fact-checker

Grzegorz Koper zajmuje się weryfikacją cytowanych źródeł i sprawdza, czy publikowane treści są zgodne z prawdą.

Dowiedz się więcej o naszym procesie redakcyjnym

Niedoczynność tarczycy: przyczyny, objawy, leczenie i dieta
29 kwietnia, 2024
Recenzja
Redakcja
Fact-checking

Dowiedz się więcej o naszym procesie redakcyjnym

28 min
Dlaczego możesz nam zaufać

Dlaczego możesz nam zaufać

Artykuły na Natu.Care są pisane na podstawie badań naukowych, danych ze stron rządowych oraz innych rzetelnych źródeł. Teksty powstają przy współpracy z lekarzami, dietetykami i innymi specjalistami do spraw zdrowia i urody. Artykuły są opiniowane przed publikacją oraz podczas znaczących aktualizacji.


Dowiedz się więcej w naszym procesie redakcyjnym

Informacja o reklamach

Informacja o reklamach

Treści na Natu.Care mogą zawierać linki do produktów, ze sprzedaży których możemy dostać prowizję. Tworząc treści, trzymamy się wysokich standardów redakcyjnych i dbamy o obiektywne podejście do omawianych produktów. Obecność linków afiliacyjnych nie jest dyktowana przez naszych partnerów, a sami dobieramy produkty, które recenzujemy w pełni niezależnie.


Dowiedz się więcej w naszym regulaminie

Media o nas:

Zmaga się z nią co najmniej 5% ludzi na całym świecie. Jej objawy łatwo pominąć i zbagatelizować, ponieważ początkowo symptomy są trudne do odróżnienia od zwykłych trudów codzienności.

Niedoczynność tarczycy nazywana jest już chorobą cywilizacyjną. Jednak diagnoza nie jest wyrokiem. Niedoczynność tarczycy można kontrolować i pomimo niedogodności związanych z przebiegiem, możemy czerpać z życia pełnymi garściami. Razem z dr n. med. Witoldem Tomaszewskim i dietetyczką kliniczną, Julią Skrajdą podpowiadamy, jak to zrobić.

Z tego artykułu dowiesz się m.in.:

  • Co to jest niedoczynność tarczycy i jakie daje objawy.
  • Kto znajduje się w grupie podwyższonego ryzyka.
  • Jak sobie radzić z niedoczynnością tarczycy na co dzień.
  • Co robić, by wrócić do zdrowia, ale zarazem nie rezygnować z życia.
Natu.Care Omega-3ᵀᴳ Premium

Sprawdź, za co pokochały go tysiące klientek Natu.Care Premium Omega-3ᵀᴳ.

Natu.Care Omega-3ᵀᴳ Premium

Natu.Care Omega-3ᵀᴳ Premium dla zdrowia serca, mózgu i odporności. Najlepsza przyswajalność. Optymalna dawka 750 mg. Przebadana przez niezależne laboratorium.

Zobacz więcej
W końcu omega 3 w solidnej dawce i proporcji. Plus za TG, czyli trójglicerydy!
Zobacz więcej

Dostrzegasz u siebie opisane w artykule objawy? Wykonaj badania tarczycy i skonsultuj się z endokrynologiem. Wczesna diagnoza to większe szanse na skuteczne leczenie!

Potrzebujesz pomocy?
Umów wizytę

Co to jest tarczyca i za co odpowiada w naszym organizmie?

Tarczyca jest niewielkim narządem, który znajduje się u podstawy szyi, nieco poniżej chrząstki krtani. Zalicza się go do tzw. gruczołów wydzielania wewnętrznego, a jej głównym zadaniem jest produkcja i uwalnianie dwóch hormonów: trójjodotyroniny (T3), a także tyroksyny (T4).

Oba hormony odpowiadają za regulację funkcjonowania większości tkanek Twojego organizmu, odpowiadają za termogenezę (czyli stymulują ciało, by się grzało), a także wpływają na nasz metabolizm. Oprócz tego biorą udział w procesie wzrostu Twojego ciała, regulują pracę serca i całego układu naczyniowego, a także pomagają utrzymać balans psychiczno-emocjonalny.

Czynność tarczycy kontrolowana jest przez przysadkę mózgową, a dokładniej przez produkowany przez nią hormon tyreotropowy (TSH), który pobudza gruczoł do produkcji T3 i T4.

Co to jest niedoczynność tarczycy?

Niedoczynność tarczycy to stan, w którym tarczyca nie produkuje i nie uwalnia wystarczająco dużo hormonów, by zaspokoić wszystkie potrzebne funkcje i procesy w naszym organizmie. Ze względu na przyczyny wyróżnia się trzy rodzaje niedoczynności tarczycy: pierwotną, wtórną oraz trzeciorzędową .

Pierwotna niedoczynność tarczycy

Spowodowana jest bezpośrednimi zaburzeniami wytwarzania hormonów przez tarczycę. Charakteryzuje się wysokim stężeniem TSH oraz niskim stężeniem FT4.

Wtórna niedoczynność tarczycy

Diagnozuje się ją, stwierdzając zaburzenia produkcji hormonu tyreotropowego (TSH) przez przysadkę mózgową.

Trzeciorzędowa niedoczynność tarczycy

Mówimy o niej, gdy dochodzi do zaburzenia syntezy lub wydzielania tyreoliberyny (TRH) przez podwzgórze (hormon ten pobudza do wydzielania TSH).

Subkliniczna niedoczynność tarczycy

Subkliniczna niedoczynność tarczycy to łagodna niewydolność  – nazywa się ją czasem utajoną czy uśpioną. Rozpoznaje się ją przede wszystkim, gdy hormony tarczycy mieszczą się w referencyjnych wartościach, a stężenie TSH jest lekko podwyższone. Szacuje się, że dotyka ona 3–15% ludzi na świecie w zależności od miejsca zamieszkania .

Niedoczynność tarczycy a choroba Hashimoto

Wbrew powszechnemu przekonaniu, choroba Hashimoto nie jest tym samym, co niedoczynność tarczycy. Jako choroba autoimmunologiczna o jest współcześnie jedną z najczęstszych przyczyn niedoczynności . O innych przeczytasz w dalszej części artykułu.

Chcesz wiedzieć więcej na temat zdrowia tarczycy?

Zobacz też:

Niedoczynność tarczycy – objawy

Niedoczynność tarczycy objawia się na wiele sposobów i w różnym stopniu. Symptomy tego schorzenia zależą od konkretnego rodzaju dysfunkcji, a także Twoich własnych czynników indywidualnych i ogólnego zdrowia.

Na to, że Twoja tarczyca produkuje za mało hormonów, mogą wskazywać objawy fizyczne, psychiczne czy neurologiczne.

Niedoczynność tarczycy – objawy fizyczne

Typowo, objawy fizyczne niedoczynności tarczycy mogą manifestować się na twarzy i skórze lub otyłością brzuszną. Twoja mentalna lampka ostrzegawcza powinna się zapalić, jeśli dostrzegasz takie objawy  , jak:

  • zaburzenia w cyklu menstruacyjnym,
  • częste zaparcia,
  • osłabienie i wypadanie włosów,
  • zachrypnięty głos,
  • szorstka i sucha skóra,
  • obrzęk twarzy,
  • łamliwe paznokcie,
  • bradykardia (spowolniona praca serca),
  • obniżone ciśnienie tętnicze,
  • problemy z libido i płodnością ,
  • przyrost masy ciała i trudności ze zrzuceniem zbędnych kilogramów,
  • spadek odporności,
  • może występować powiększenie tarczycy (wole).

Niedoczynność tarczycy – wygląd twarzy

Niedoczynność tarczycy może manifestować się zmianami w wyglądzie twarzy na kilka sposobów . Osoby chore mogą doświadczyć opuchlizny wokół oczu i utraty części brwi oraz rzęs. W ciężkich i zaawansowanych przypadkach powstaje również tzw. obrzęk śluzowaty, który obejmuje zazwyczaj twarz, okolice ust, oczu i nosa. Twarz ma wtedy mocno pogrubione rysy, a skóra zaczyna twardnieć .

Niedoczynność tarczycy – objawy skórne

W przypadku niedoczynności skóra jest zazwyczaj blada, mocno wysuszona i łuszcząca. Spowodowane jest to wolniejszym metabolizmem. Charakterystyczne są też pęknięcia skóry, zadrapania, a nawet trudno gojące się rany. W wyniku odkładania się karotenu cera może przybrać też lekko żółtawy kolor. Brak równowagi hormonalnej może powodować również zmiany trądzikowe.

Niedoczynność tarczycy – objawy psychiczne

Niedoczynność tarczycy może manifestować się też objawami psychicznymi, jakimi są zmiany behawioralne, afektywne i poznawcze. Najbardziej powszechne  z nich to:

  • problemy z pamięcią i koncentracją,
  • spowolnienie psychomotoryczne,
  • zaburzenia wizualno-percepcyjne,
  • chroniczne zmęczenie,
  • labilność emocjonalna (chwiejność nastroju),
  • nieuwaga,
  • obniżony nastrój,
  • stany lękowe,
  • depresja.

Oprócz nich warto również wspomnieć o apatii i psychozie , która często łączy się z paranoją, które mogą pojawić się w cięższych i późno zdiagnozowanych przypadkach. Niezwykle istotne będzie tutaj szybkie wdrożenie leczenia, ponieważ zwlekanie z nim może doprowadzić do nieodwracalnych zmian w mózgu.

Niedoczynność tarczycy a nerwica lękowa

Badania  dowodzą, że osoby z niedoczynnością tarczycy i Hashimoto są bardziej narażone na wystąpienie nerwicy lękowej, a także inne zaburzenia lękowe i społeczne i problemy ze snem. Niedoczynność tarczycy wpływa na produkcję hormonów odpowiedzialnych za Twój nastrój, w tym serotoniny i noradrenaliny. Deficyty tych hormonów mogą prowadzić do zaburzeń nastroju, a także wywoływać stany depresyjne i lękowe.

Zdarza się, że symptomy psychiatryczne mogą być tak intensywne, że w pierwszej kolejności mogą sugerować pierwotne zaburzenia psychiczne, a nie niedoczynność tarczycy.
dr n. hab. Witold Tomaszewski

Witold Tomaszewskidoktor nauk medycznych

Niedoczynność tarczycy – objawy neurologiczne

Osoby z niedoczynnością tarczycy mogą doświadczać również symptomów neurologicznych związanych z centralnym i obwodowym układem nerwowym. Najczęściej spotykane  to:

  • bóle głowy,
  • drżenie i mrowienie kończyn,
  • bóle, tkliwość i osłabienie mięśni,
  • pieczenie języka,
  • uczucie chłodu lub zimna.
Objawy niedoczynności tarczycy różnią się w zależności od wieku, płci, czasu postawienia diagnozy i stopnia zaawansowania choroby. Może ona również nie dawać żadnych objawów pomimo wyników badań, które mogłyby to sugerować. Działa to również w drugą stronę – nawet zdrowe osoby mogą mieć symptomy świadczące o niedoczynności tarczycy.
dr n. hab. Witold Tomaszewski

Witold Tomaszewskidoktor nauk medycznych

Dlatego tak ważna jest profilaktyka i regularne badania tarczycy. Objawy problemów z tarczycą łatwo pomylić lub puścić mimochodem – ile razy dolegliwości tłumaczysz sobie stresem, zabieganiem i codziennymi problemami? Jeśli obserwujesz u siebie od dłuższego czasu część tych objawów, zgłoś się do lekarza rodzinnego, endokrynologa i zbadaj swoją tarczycę!

Jakie są przyczyny niedoczynności tarczycy?

W Polsce obserwujemy kilka głównych przyczyn niedoczynności tarczycy . Są to:

  • choroba Hashimoto, czyli przewlekłe i autoimmunologiczne zapalenie tarczycy. Własne przeciwciała atakują tarczycę, co prowadzi do bezbolesnego stanu zapalnego, które przez lata stopniowo niszczy tarczycy i upośledza jej główne funkcje,
  • operacja tarczycy: stopień niedoczynności uzależniony jest od zakresu operacji – można usunąć całą tarczycę lub jeden jej płat,
  • niedobór jodu,
  • radioterapia i leczenie promieniotwórczym jodem.

Może być ona również wywołana przez:

  • ciążę i poporodowe zapalenie tarczycy,
  • podostre zapalenie tarczycy, czyli chorobę de Quervaina ,
  • polekową niedoczynność tarczycy spowodowaną stosowaniem, m.in. amodiaronu, interferonu czy fenobarbitalu,
  • zaburzenia funkcjonowania przysadki mózgowej,
  • wady wrodzone.

Jesteś w grupie zwiększonego ryzyka niedoczynności tarczycy, jeśli:

  • jesteś kobietą,
  • masz ukończone 60 lat,
  • masz w rodzinie osoby z chorobami tarczycy,
  • cierpisz na chorobę autoimmunologiczną (np. cukrzyca typu I, stwardnienie rozsiane, reumatoidalne zapalenie stawów, celiakia, niedokrwistość złośliwa),
  • jesteś w ciąży lub urodziłaś dziecko w ciągu ostatnich 6 miesięcy,
  • miałaś/eś operację tarczycy,
  • byłaś/eś leczona promieniotwórczym jodem,
  • Twoja dieta jest uboga w jod.

Niedoczynność tarczycy może również towarzyszyć zespołom genetycznym, jak zespół Downa czy Turnera.

Jak zdiagnozować niedoczynność tarczycy – badania

Podstawowe badania potrzebne do zdiagnozowania niedoczynności tarczycy obejmują przede wszystkim rozszerzony pakiet tarczycowy (oznaczenie stężenia TSH, FT3 i FT4, a także przeciwciał antytarczycowch aTPO oraz aTG ) oraz USG gruczołu.

Niedoczynność tarczycy – wyniki badań

Wyniki badań hormonalnych 

Przypuszczalne rozpoznanie

Dodatkowa diagnostyka i zalecenia

  • TSH – w zakresie referencyjnym
  • FT4 – w zakresie referencyjnym
  • FT3 – w zakresie referencyjnym

eutyreoza

W przypadku podejrzenia woli lub guzków – konieczne wykonanie badań obrazowych i skierowanie do endokrynologa.

  • TSH – powyżej zakresu referencyjnego
  • FT4 – poniżej zakresu referencyjnego
  • FT3 – w zakresie lub poniżej zakresu referencyjnego

pierwotna klinicznie jawna niedoczynność tarczycy

W zależności od stopnia nasilenia objawów – skierowanie do endokrynologa, wykonanie USG tarczycy oraz odpowiednio dobrana terapia l-tyroksyną.

  • TSH – w zakresie lub poniżej zakresu referencyjnego
  • FT4 – poniżej zakresu referencyjnego
  • FT3 – w zakresie lub poniżej zakresu referencyjnego

wtórna niedoczynność tarczycy

Konieczne jest skierowanie do endokrynologa i wykluczenie niedoczynności kory nadnerczy, a także podjęcie odpowiednich kroków terapeutycznych.

  • TSH – powyżej zakresu referencyjnego
  • FT4 – w zakresie referencyjnym
  • FT3 – w zakresie referencyjnym

subkliniczna pierwotna niedoczynność tarczycy

Jeśli TSH jest poniżej 10 mlU/l, konieczne jest powtórzenie badania po około 15 tygodniach i skierowanie do endokrynologa.

W przypadku słabo nasilonych objawów niedoczynności – badanie USG, skierowanie do endokrynologa i terapia l-tyroksyną.

Nieleczona subkliniczna niedoczynność tarczycy może rozwinąć się do postaci jawnej klinicznie.
dr n. hab. Witold Tomaszewski

Witold Tomaszewskidoktor nauk medycznych

Oprócz tego warto regularnie kontrolować swój lipidogram. Niedoczynność tarczycy może powodować wzrost stężenia cholesterolu we krwi, który prowadzi do m.in. zawału mięśnia sercowego. Przydatna będzie również systematyczna morfologia krwi, która pomoże stwierdzić, czy dodatkowo nie masz anemii, która może być wywołana przez niedoczynność.

Więcej na temat samych badań i wartości referencyjnych poszczególnych wskaźników dowiesz się z artykułu: Badania na tarczycę – jakie zrobić i dlaczego są tak ważne? Objawy, przygotowanie, normy.

Jak wygląda leczenie niedoczynności tarczycy?

Niedoczynność tarczycy to powszechna choroba przewlekła. Przyjmuje się, że na całym świecie cierpi na nią około 5% ludzi, a kolejne 5% nie jest oficjalnie zdiagnozowanych . Ponad pięć razy częściej dotyka ona kobiety niż mężczyzn.

Leczenie niedoczynności tarczycy opiera się przede wszystkim na dwóch filarach: farmakoterapii oraz regularnych badaniach i kontrolach lekarskich.

Nie bez znaczenia będzie również odpowiednia dieta i suplementacja.

A jak długo żyje się z niedoczynnością tarczycy? Jeśli regularnie kontrolujesz chorobę u lekarza, bierzesz leki oraz dbasz o swoją dietę i zdrowy styl życia, niedoczynność tarczycy nie wpłynie na Twoją długość życia. Objawy niedoczynności mogą ulec remisji i znacznie poprawić jakość codziennego funkcjonowania.

Leki na niedoczynność tarczycy

Farmakoterapia niedoczynności służy przede wszystkim uzupełnieniu niedoborów hormonów tarczycy. W tym celu pacjentom lekarz przepisuje syntetyczną lewotyroksynę, która jest identyczna z tą produkowaną naturalnie przez tarczycę.

Na rynku istnieje wiele preparatów lewotyroksyny. Mogą różnić się mocą i efektem działania, dlatego warto regularnie przyjmować ten sam lek.
dr n. hab. Witold Tomaszewski

Witold Tomaszewskidoktor nauk medycznych

Stałe i systematyczne przyjmowanie leków o tej samej porze (rano, na czczo, 30–60 minut przed posiłkiem) wyrównuje stężenie TSH, a także prowadzi do równowagi funkcjonowania całego organizmu.

W czasie regularnych wizyt i na podstawie badań kontrolnych lekarz ustali odpowiednią dawkę leku. W początkowym etapie mogą być one dość częste , nawet co 6–8 tygodni. Gdy stan się unormuje, wystarczy kontrolować TSH 1–2 razy w roku.

Choć w większości przypadków leczenie trwa przez całe życie, niedoczynność tarczycy można z powodzeniem kontrolować dzięki odpowiednim lekom, wizytom lekarskim i regularnym badaniom.
dr n. hab. Witold Tomaszewski

Witold Tomaszewskidoktor nauk medycznych

Pamiętaj, żeby poinformować lekarza prowadzącego o wszystkich przyjmowanych lekach, wyrobach medycznych, suplementach czy preparatach ziołowych. Nie wszystkie mogą być jednocześnie przyjmowane z lewotyroksyną.

Zawsze stosuj się do wskazań lekarza i nie przekraczaj zalecanej dawki. Może to wywołać niepożądane skutki uboczne charakterystyczne dla nadczynności tarczycy (mamy wówczas do czynienia z jatrogenną nadczynnością tarczycy) takie, jak:

Niedoczynność tarczycy a dieta

Leki w terapii niedoczynności tarczycy to nie wszystko. Bardzo ważna jest też odpowiednia dieta, styl życia, a także suplementacja. O tym, jak powinno wyglądać codzienne menu, zapytaliśmy dietetyczkę kliniczną Julię Skrajdę.

Razem z chorobami tarczycy bardzo często występują inne zaburzenia hormonalne, zaburzenia gospodarki węglowodanowej czy problemy z wchłanianiem składników odżywczych.

Bardzo często mamy do czynienia nie tylko ze stanem zapalnym tarczycy, a całego organizmu. Towarzyszy im również spowolniony metabolizm, co oznacza, że spora część energii dostarczanej z jedzeniem jest magazynowana.
Julia Skrajda

Julia SkrajdaDietetyczka

„Magazynowanie energii”, czyli przybieranie na wadze. Jeśli więc nie masz prawidłowej masy ciała (BMI > 24,9), warto zastosować dietę lekko redukcyjną, która powinna być dostosowana także do Twojej aktywności fizycznej.

Oprócz tego uzupełnij też dietę o składniki przeciwzapalne i antyoksydacyjne. Nie wolno zapominać o zdrowych tłuszczach, czyli przede wszystkim o kwasach omega-3 jak DHA i EPA, które mają największy potencjał przeciwzapalny.

Produkty bogate w omega-3 to przede wszystkim:

  • awokado,
  • oliwa z oliwek,
  • tłuste ryby,
  • pestki dyni,
  • orzechy.

Całość powinna być przede wszystkim zróżnicowana i odpowiednio zbilansowana, dlatego postaw na produkty bogate w białko (ryby, nabiał, chude mięso).

Dbaj o indeks i ładunek glikemiczny (czyli unikaj węglowodanów prostych jak np. biały chleb, wybieraj węglowodany złożone jak np. pieczywo razowe).

  • Uzupełnij dietę o warzywa, które są bogate w składniki odżywcze, witaminy i minerały.
  • Uważaj na warzywa z rodzin kapustowatych (brukselka, kalafior, kapusta, jarmuż) – zawierają tzw. goitrogeny (czynniki wolotwórcze), które mogą zaburzać gospodarkę hormonalną. Na szczęście są to związki lotne, więc jeśli bardzo lubisz te warzywa, ugotuj je bez przykrycia.
  • Ogranicz spożycie kaszy jaglanej i orzeszków ziemnych.
  • Unikaj żywności wędzonej i konserwowanej w puszkach.
  • Włącz do diety wątróbkę i fermentowany nabiał (np. kefir), a także chude ryby i białe mięso, które są źródłem białka, kwasów omega, w tym EPA i DHA.

„Nie bój się jedzenia! W swojej diecie kieruj się równowagą i zasadami zdrowego żywienia, a nie zakazami czy nakazami. Nie daj się zwariować — radzi Julia Skrajda.

Najprościej jest po prostu jeść „kolorowo” – im więcej kolorów warzyw, owoców i źródeł białka, tym Twoja dieta będzie bardziej zbalansowana.

Banany a niedoczynność tarczycy

Jeśli zastanawiasz się, czy możesz jeść banany przy niedoczynności, to mam dla Ciebie świetną odpowiedź! Te owoce są nawet zalecane przy tym schorzeniu. Są bogatym źródłem potasu, magnezu, wapnia, jodu, fosforu, a także witamin: C, B6, A, E i K. Poza tym dzięki nim dostarczasz też tyrozynę – aminokwas, który wspiera pracę tarczycy i produkcję hormonów tarczycowych.

Pomidory a niedoczynność tarczycy

Choć pomidory są kapitalnym źródłem witamin, minerałów i antyoksydantów (w tym likopenu ) mają niewiele kalorii i sporo wody, to jednak osoby z niedoczynnością tarczycy powinny na nie uważać. Pomidory należą do tzw. roślin psiankowatych. Zawierają alkaloidy, których nadmierne spożycie jest groźne dla osób z chorobami autoimmunologicznymi oraz problemami z barierami jelitowymi.

Pomidory nie są zakazane w przypadku niedoczynności tarczycy czy Hashimoto. Warto jednak podchodzić do nich z umiarkowaną ostrożnością. Najważniejsze, żebyś obserwowała swoje ciało i jego reakcje. 

Jeśli lubisz jeść pomidory, nie rezygnuj z nich, o ile nie doświadczasz takich objawów, jak wzdęcia, przelewanie w brzuchu czy problemów drażliwego jelita. Nie mogą one jednak stanowić podstawy Twojej diety. Jedz je w rozsądnych ilościach, najlepiej co kilka dni, z dodatkiem przypraw i ziół.

Kurkuma a niedoczynność tarczycy

Najważniejszym składnikiem kurkumy jest kurkumina, która m.in. łagodzi stany zapalne, hamuje rozwój guzków, działa antyoksydacyjnie i wspiera jelita i układ pokarmowy.

Dodawanie kurkumy do ulubionych potraw, to strzał w dziesiątkę, jednak w poważniejszych stanach zapalnych – a takim jest Hashimoto – lepsza będzie suplementacja. Suplementy z ekstraktem z kurkuminy są bardziej skoncentrowane i silniejsze od samej kurkuminy.

Gluten a niedoczynność tarczycy

Niedoczynności tarczycy często towarzyszy celiakia, czyli trwała nietolerancja glutenu . Niektóre badania wykazują, że po wyeliminowaniu z diety glutenu, stan osób z niedoczynnością znacznie się poprawił, a dawki przyjmowanej l-tyroksyny zmniejszono .

Podejrzewasz u siebie niedoczynność tarczycy i zastanawiasz się, czy dieta ketogeniczna jest dla Ciebie? Sprawdź, co o niej sądzi dr n. med. Witold Tomaszewski w artykule: Dieta ketogeniczna – czym jest, jak ją stosować, co na niej jeść? [omówienie wad i zalet]

Niedoczynność tarczycy a alkohol

Nadużywanie alkoholu może stać się poważnym zagrożeniem dla prawidłowego funkcjonowania tarczycy i dawać objawy zbliżone  do niedoczynności (czyli zwiększone zmęczenie, przyrost masy ciała czy problemy z pamięcią i koncentracją). Może wpływać również na jej funkcjonowanie, a także jej włóknienie i stopniowe zanikanie .

Do tej pory nie dowiedziono naukowo bezpośredniego przełożenia spożywania alkoholu na wystąpienie niedoczynności tarczycy . Są jednak badania, które sugerują, że alkohol w rozsądnych dawkach, które nie przekraczają trzech jednostek dziennie (np. 0,75 litra piwa czy 1,5 kieliszka wina 12%) , może zmniejszyć ryzyko wystąpienia niedoczynności tarczycy – zarówno u mężczyzn, jak i kobiet w wieku 60 lat i młodszych, a także guzków, wola i raka tarczycy.

Oczywiście alkohol to wciąż jedna z najbardziej powszechnych substancji psychoaktywnych na świecie i trzeci co do wielkości czynnik ryzyka chorób oraz zaburzeń , który wpływa na oś podwzgórze–przysadka mózgowa–tarczyca. Jego długotrwałe nadużywanie może prowadzić do wielu niebezpiecznych konsekwencji, dlatego nie zalecamy stosowania go jako środka prewencyjnego czy profilaktycznego.

Suplementacja

W przypadku niedoczynności tarczycy konieczna będzie całoroczna suplementacja witaminy D3 i kwasów omega-3.

W przypadku witaminy D przed rozpoczęciem suplementacji warto oznaczyć jej stężenie i regularnie je kontrolować. Niestety, coraz częściej zdarzają się przypadki jej przedawkowania.
dr n. hab. Witold Tomaszewski

Witold Tomaszewskidoktor nauk medycznych

Inne składniki, które warto suplementować to cynk, selen i jod.

Zastanów się również nad używaniem oleju z czarnuszki. Ma w swoim składzie m.in. cynk, potas, miedź, a także żelazo i wapń, których niedobory często występują w chorobach tarczycy.

Olej z czarnuszki pomoże obniżyć stęzenie LDL, czyli „złego” cholesterolu, a także stężenia glukozy we krwi. Dodatkowo obniża stężenie TSH i anty-TPO.

 

Julia Skrajda

Julia SkrajdaDietetyczka

Oprócz uzupełniania potrzebnych składników odżywczych i mineralnych, osoby z niedoczynnością często poszukują tabletek na odchudzanie. Wszystko przez wspomniane problemy z przemianą materii i nadprogramowe kilogramy.

Leki na niedoczynność tarczycy nie powodują tycia – to mit! Jest wręcz przeciwnie. Są one konieczne do tego, żeby ustabilizować wahania wagi.

 

Julia Skrajda

Julia SkrajdaDietetyczka

Pamiętaj, że zanim zaczniesz przyjmować jakikolwiek lek czy suplement, skonsultuj to ze swoim lekarzem prowadzącym.

Czy mogę zrobić coś jeszcze?

Oprócz leków, diety i suplementacji warto jeszcze zatroszczyć się o higienę stylu życia i aktywność fizyczną.

Po prostu zacznij się ruszać. Pomoże Ci to uregulować apetyt i przemianę materii, a także poziom stresu, który przy problemach z tarczycą jest wręcz zabójczy. Stężenie kortyzolu niebezpiecznie rośnie i zaburza pracę innych hormonów.

 

Julia Skrajda

Julia SkrajdaDietetyczka

Wszystkie te zabiegi mogą nie przynieść żadnych efektów, jeśli nie zadbasz o zdrowy sen i regenerację.

Jakie skutki może dać nieleczona niedoczynność tarczycy?

Niezdiagnozowana i nieleczona niedoczynność tarczycy – zwłaszcza w postaci subklinicznej – może prowadzić do wielu poważnych konsekwencji, a niektóre z nich nawet do śmierci.

Najpoważniejsze powikłania nieleczonej niedoczynności tarczycy  to m.in.:

  • problemy kardiologiczne,
  • neuropatia obwodowa,
  • uszkodzenie nerwów,
  • problemy ze zdrowiem psychicznym,
  • wole tarczycowe,
  • zespół cieśni nadgarstka,
  • stan przedrzucawkowy i anemia w czasie ciąży,
  • wady wrodzone u dzieci,
  • niepłodność,
  • bóle stawów i mięśni,
  • bezdech senny,
  • problemy z równowagą,
  • przyrost masy ciała,
  • śpiączka hipometaboliczna, w której dochodzi do spadku częstości akcji serca i ciśnienia tętniczego, hipotermii, obrzęków, hipoglikemii, zaburzeń elektrolitowych czy hipokortyzolemii .

Niedoczynność tarczycy połączono również z niealkoholową chorobą stłuszczeniową wątroby, śmiertelnością z powodu nowotworów, zapaleniem stawów, dysfunkcją nerek i cukrzycą – w większości przypadków jest to przyczynowość sugerowana , która wymaga dokładniejszych badań, by je udowodnić.

Niedoczynność tarczycy u kobiet

Kobiety są szczególnie narażone na problemy z tarczycą. Jedne z najbardziej wrażliwych obszarów w ich życiu, na które ma wpływ ten gruczoł, to cykl menstruacyjny, ciąża i menopauza, a także płodność.

Niedoczynność tarczycy a cykl menstruacyjny

Tarczyca pomaga regulować cykl menstruacyjny. Niedoczynność tarczycy sprawia, że miesiączka jest nieregularna (może zaniknąć nawet na kilka miesięcy), bolesna i obfita.

Niedoczynność tarczycy w ciąży

Samo zajście w ciążę może być utrudnione przez zaburzenia owulacji, jednak podjęte leczenie powinno znacząco ułatwić zapłodnienie.

Wszystkie niedobory w czasie ciąży są niebezpieczne, ale niedobór hormonów tarczycy jest szczególnie groźny. Może on prowadzić do poronień, przedwczesnego porodu czy stanu przedrzucawkowego.

Jakie mogą być skutki dla dziecka

Problemy z tarczycą matki w czasie ciąży mogą mieć bezpośrednie przełożenie na rozwój dziecka przed i po urodzeniu. W ciągu trzech pierwszych miesięcy ciąży płód otrzymuje wszystkie hormony tarczycy od matki. Jeśli cierpi ona na niedoczynność tarczycy, dziecko nie dostanie ich wystarczającej ilości, co może prowadzić m.in. do problemów zw wzrostem, a także z rozwojem mózgu i ośrodkowego układu nerwowego. U kobiet, które konsekwentnie leczą niedoczynność, nie powinno być takich problemów.

Około 5% kobiet doświadcza po porodzie zmian w pracy tarczycy. Zazwyczaj jest to stan przejściowy, który mija w ciągu kolejnych 12–18 miesięcy. W przypadku, gdy wahania hormonalne nie są duże (w ekstremalnych przypadkach niedoczynność tarczycy może przejść w nadczynność) nie trzeba wprowadzać żadnych leków. Jednak kiedy objawy i stan są poważniejsze, lekarz może przepisać dodatkowe farmaceutyki.

Kluczowe jest około 1,5 roku po porodzie. Jeśli w tym czasie ani badania krwi, ani objawy się nie poprawią, być może konieczne będzie wprowadzenie leczenia na stałe.
dr n. hab. Witold Tomaszewski

Witold Tomaszewskidoktor nauk medycznych

Niedoczynność tarczycy a antykoncepcja

Antykoncepcja hormonalna polega na dostarczaniu syntetycznych wersji kobiecych hormonów płciowych, czyli estrogenu i progesteronu.

Ważne

Estrogen zawarty w środkach antykoncepcyjnych może prowadzić do wzrostu stężenia TBG, czyli globuliny wiążącej tyroksynę (T4), a przez to zaburzyć funkcjonowanie tarczycy przez zwiększone wydzielanie TSH. W analizie przeprowadzonej w 2020  roku stwierdzono, że w celu utrzymania prawidłowego stężenia TSH konieczne było u osób leczonych na niedoczynność tarczycy i kobiet w ciąży konieczne było zwiększenie dawki lewotyroksyny o nawet 45%.

Wzrost stężenia TBG zaobserwowano tylko w przypadku doustnych środków antykoncepcyjnych – w przypadku innych metod antykoncepcji hormonalnej zjawisko to nie występuje.

Co ciekawe, dodanie do tabletek progesteronu nie zmieniło nic w obserwowanych stężeniach TBG i T4. Jednak progesteron stosowany oddzielnie zadziałał odwrotnie – obniżył poziom TSH i podniósł stężenie FT4.

Wniosek? Tabletki antykoncepcyjne oparte na progesteronie okazały się bezpieczniejszym wyborem dla kobiet z niedoczynnością tarczycy lub zagrożonych jej rozwojem.

Związek między stosowaniem tabletek antykoncepcyjnych a zaburzeniami pracy tarczycy i wywołaniem niedoczynności nie był przez lata do końca przebadany. Naukowcy sugerowali potencjalne ryzyko jedynie na podstawie badań o niewielkiej próbie.

Przełomem mogą okazać się wyniki badań opublikowane w British Medical Journey w 2021 roku . Pokazują one, że kobiety z ponad 10-letnią historią przyjmowania tabletek antykoncepcyjnych mają większe szanse na rozwój niedoczynności tarczycy.

Wnioski wyciągnięto na podstawie danych zebranych w latach 2007–2012, które obejmowało 30442 uczestników, z czego aż 5116 kobiet spełniało kryteria włączenia do badania. Aż 830 z nich zidentyfikowano jako osoby z niedoczynnością tarczycy, z czego aż 17,7% miało historię przyjmowania.

Samo badanie – mimo swoich niewątpliwych zalet (duża próba, ścisłe kryteria oceny i włączenia do badania) – ma jednak kilka słabych stron:

  • Brak danych dotyczących rodzaju przyjmowanych tabletek i ich składu chemicznego.
  • Możliwość nieprawidłowości w uzyskanych danych – uzyskano je na podstawie ankiety.
  • Brak możliwości wykazania ścisłego związku przyczynowego – wyniki badań pokazują jedynie korelację.

Mimo wszystko warto rozważyć długotrwałe skutki zdrowotne stosowania tabletek antykoncepcyjnych i możliwość rozwoju niedoczynności tarczycy.

Niedoczynność tarczycy a menopauza

Z badania przeprowadzonego przez Amerykańskie Stowarzyszenie Endokrynologii Klinicznej wynika , że tylko jedna na cztery kobiety, które rozmawiały z lekarzem o menopauzie i jej objawach, była badana pod kątem chorób tarczycy.

Niedoczynność tarczycy – zwłaszcza w swojej subklinicznej postaci – i menopauza mają wiele pokrywających się objawów. Zalicza się do nich m.in. zmęczenie, wahania nastroju czy zaburzenia snu. Niedoczynność tarczycy może zwiększyć liczbę i nasilenie nakładających się symptomów. Badanie z 2007 roku pokazuje, że kobiety z zaburzeniami tarczycy i ciężką menopauzą doświadczyły poprawy objawów po terapii tarczycowej . Sugeruje to, że leczenie zaburzeń tarczycy – w tym niedoczynności – może też pomóc w zarządzaniu objawami menopauzy.

Niedoczynność tarczycy u mężczyzn

Problemy z tarczycą powszechnie uważa się za kobiece dolegliwości. Jednak także mężczyźni zmagają się z niedoczynnością tarczycy. Niestety, często bagatelizują jej objawy, do których – oprócz tych powszechnych – zaliczają się również zaburzenia seksualne, w tym problemy z erekcją, libido i płodnością.

Niedoczynność tarczycy u mężczyzn a libido i płodność

Zaburzenia seksualne dotykają aż 59–63% mężczyzn z niedoczynnością tarczycy; w przypadku kobiet ten odsetek jest zdecydowanie mniejszy i wynosi 22–46% .

Niedoczynność tarczycy może mieć również wpływ na jakość męskiego nasienia. Chodzi przede wszystkim o zmniejszoną produkcję plemników i ich ruchliwość, co ma bezpośrednie przełożenie na płodność mężczyzny.

Leczenie niedoczynności tarczycy i powrót do stanu eutyreozy (równowagi hormonalnej) zdecydowanie poprawia funkcje seksualne mężczyzn .

Wytyczne Polskiego Towarzystwa Endokrynologicznego dla par starających się o potomstwo dają konkretne rekomendacje w sprawie postępowania przy niedoczynności tarczycy . Jeśli Ty lub Twój partner cierpicie na zdiagnozowaną niedoczynność lub podejrzewacie ją u siebie, koniecznie poinformujcie o tym ginekologa, zanim rozpoczniecie starania o dziecko. Wtedy będzie w stanie podjąć odpowiednie kroki, by unormować kondycję gruczołu i zwiększyć szanse na zajście w ciążę.
dr n. hab. Witold Tomaszewski

Witold Tomaszewskidoktor nauk medycznych

Niedoczynność tarczycy u dzieci

Niedoczynność tarczycy u dzieci demonstruje się innymi objawami i stopniem ich nasilenia w zależności od wieku czy przyczyn tego stanu.

Niedoczynność tarczycy u niemowląt

Niedoczynność tarczycy może dopaść każdego, niezależnie od wieku – także niemowlęta. Większość dzieci urodzonych bez tarczycy lub z gruczołem, który nie działa prawidłowo, nie zawsze ma od razu widoczne objawy.

Najczęściej spotykane objawy niedoczynności tarczycy u noworodków to:

  • problemy z karmieniem i jedzeniem,
  • niski przyrost wzrostu i wagi,
  • sucha skóra,
  • słabe napięcie mięśniowe,
  • powiększony język,
  • zaparcia,
  • zwiększona senność,
  • zachrypnięty i niewyraźny płacz,
  • żółtaczka dziecięca,
  • przepuklina pępkowa (miękki obrzęk lub wybrzuszenie w okolicy pępka).

Nie wolno zostawić niemowląt z niedoczynnością tarczycy bez leczenia – może to doprowadzić do poważnych problemów w rozwoju fizycznym i psychicznym.

Niedoczynność tarczycy u dzieci i nastolatków

Oprócz objawów charakterystycznych dla dorosłych, dzieci i nastolatki mogą doświadczać również:

  • problemów z rośnięciem i wzrostem,
  • opóźnionego rozwoju stałego uzębienia,
  • opóźnionego wejścia w okres dojrzewania,
  • problemów z rozwojem psychicznym i umysłowym.

Jak niedoczynność tarczycy wpływa na zachowanie dzieci?

Z racji tego, że niedoczynność wpływa na stan mentalny i zwiększa ryzyko depresji, dziecko może być apatyczne, ospałe i wycofane.

Wielu rodziców tłumaczy to charakterem, osobowością czy „humorami”. Przyczyna może być jednak o wiele głębsza i poważniejsza, dlatego jeśli widzisz, że Twoje dziecko jest w takim stanie przez dłuższy czas – skonsultuj się z lekarzem i wykonaj badania tarczycy.

Czy niedoczynność tarczycy to wyrok? Historia Natalii

Dla wielu osób diagnoza brzmi jak wyrok. Lęk, niepewność, brak wiedzy i wsparcia – to wszystko potęguje ten stan. Podobnie było w przypadku Natalii Grajcar, jednej z założycielek Natu.Care.

„Przez lata miałam mnóstwo objawów, z którymi nie mogłam sobie sama poradzić. Włosy wypadały mi garściami, skóra była mocno wysuszona. Mogłam przespać nawet 12 godzin, a i tak budziłam się senna. Cały czas było mi zimno, nie mogłam się skupić, chodziłam wiecznie zmęczona, miałam silne stany lękowe” – wspomina Natalia.

Ustabilizowanie choroby nie przyszło z dnia na dzień, a nauka życia z niedoczynnością to ciągły proces, który wymagać będzie wysiłku, pracy, a czasem nawet przewartościowania swojego życia i zmierzenia się ze swoimi słabościami.

Niezwykle istotny jest wybór odpowiedniego lekarza: „Kiedy zaczynałam swoje zmagania z Hashimoto i niedoczynnością poziom świadomości i wiedzy na ich temat były o wiele mniejsze niż teraz. Po wielu próbach w końcu trafiłam na zaangażowanego i empatycznego specjalistę, przy którym czułam się bezpiecznie. Jego wsparcie w trakcie diagnozy i w czasie leczenia były dla mnie naprawdę bardzo ważne. Bez niego – a także pomocy najbliższych – byłoby mi o wiele trudniej”.

Co było w tym wszystkim najważniejsze?

Z pewnością pracowałam na ten stan przez lata: życie w ciągłym biegu, brak snu i zbilansowanego żywienia. Dla mnie przełomem było spojrzenie na chorobę z boku i uświadomienie sobie, że jestem w procesie zdrowienia. Może i szłam małymi kroczkami, ale robiłam to konsekwentnie. Miałam swój cel – poprawić komfort swojego życia i doprowadzić do remisji choroby. Udało się!
Natalia Grajcar

Natalia Grajcarwspółzałożycielka Natu.Care

Podsumowanie

W skrócie

Choroby tarczycy, w tym jej niedoczynności to skomplikowane i wielowątkowe zagadnienie. Jednak dla swojego zdrowia i dobrostanu nie wolno go lekceważyć. Z tego artykułu zapamiętaj, że:

  • Niedoczynność polega na zbyt małej produkcji i dystrybucji hormonów tarczycy (T3 i T4).
  • Niedoczynność tarczycy może dotknąć zarówno niemowlęta, jak i osoby, które ukończyły 60 lat.
  • Na niedoczynność tarczycy częściej chorują kobiety niż mężczyźni.
  • Choroba Hashimoto to nie to samo, co niedoczynność tarczycy. Hashimoto może wywołać niedoczynność.
  • Niedoczynność tarczycy różnie manifestuje się w zależności od płci, wieku pacjenta czy jego kondycji zdrowotnej.
  • Objawy niedoczynności tarczycy można łatwo pominąć i zrzucić je na pracę czy stres.
  • Do najpowszechniejszych symptomów należą m.in.: bradykardia, zachrypnięty głos, obrzęk twarzy, depresja, problemy z pamięcią i koncentracją czy huśtawka emocjonalna i nadwrażliwość na zimno.
  • Niedoczynność tarczycy można kontrolować lekami oraz regularnymi badaniami, które w połączeniu z dietą i troską o sen oraz regenerację pomagają żyć względnie komfortowo i bez większych problemów.

FAQ

Czy da się wyleczyć niedoczynność tarczycy?

Zdecydowana większość osób ze zdiagnozowaną niedoczynnością tarczycy leczy ją przez całe życie (lewotyroksyna i regularne kontrole TSH). Istnieją jednak przypadki, jak poporodowe zapalenie tarczycy czy polekowa niedoczynność tarczycy, że choroba może ustąpić.

Jaki jest wygląd twarzy przy niedoczynności tarczycy?

Ze względu na nieprawidłową pracę całego organizmu i zatrzymanie wody, w przypadku niedoczynności tarczycy twarz może być opuchnięta. Obrzmienia najczęściej obserwuje się na powiekach, ustach i języku. Niedoczynność wpływa również na kondycję skóry, paznokci i włosów, które stają się cienkie, łamliwe i częściej wypadają.

Czy choroby tarczycy są dziedziczne?

Wszystkie autoimmunologiczne choroby tarczycy, jak Hashimoto czy choroba Gravesa–Basedowa, są uwarunkowane genetycznie. Jeśli wiesz, że występują one w Twojej rodzinie, zawsze informuj o tym lekarzy, żeby unikać leków, które mogą mieć wpływ na rozwój choroby. Pamiętaj również o regularnym kontrolowaniu stężenia TSH, żeby możliwie najszybciej zdiagnozować rozwijającą się niedoczynność czy nadczynność tarczycy.

Czy niedoczynność tarczycy to choroba przewlekła?

Tak, niedoczynność tarczycy jest chorobą przewlekłą, która najczęściej utrzymuje się przez całe życie. Wyjątkami od tej reguły są wirusowe zapalenie tarczycy oraz poporodowe zapalenie tarczycy.

Czy niedoczynność tarczycy to choroba immunologiczna?

Choroby autoimmunologiczne, jak Hashimoto, mogą być przyczyną powstania niedoczynności tarczycy.

Jak długo można żyć z niedoczynnością tarczycy?

Wszystko zależy od leczenia i konsekwencji w terapii. Jeśli niedoczynność jest poprawnie zdiagnozowana i leczona, nie powinna ona wpływać na długość życia.

Czy schudnę, mając niedoczynność tarczycy?

Oczywiście, jednak konieczne jest rozpoczęcie leczenia niedoczynności, żeby ustabilizować Twój metabolizm. Oprócz tego konieczna będzie odpowiednio skomponowana dieta (unikaj drastycznej redukcji kalorii) i solidna porcja ruchu.

Czy leki na niedoczynność tarczycy powodują tycie?

Wzrost masy ciała jest jednym z objawów niedoczynności tarczycy. Jednak odpowiednio dobrana dawka lewotyroksyny i konsekwentne stosowanie pomoże unormować metabolizm i w konsekwencji da spadek wagi.

Czym jest utajona niedoczynność tarczycy?

Utajona (subkliniczna) niedoczynność tarczycy charakteryzuje się przede wszystkim nieco wyższym stężeniem TSH, a jednocześnie FT4 pozostaje w normie. Ze względu na łagodny przebieg i brak typowych objawów jest trudniejsza do zdiagnozowania, a nieleczona może przejść do postaci jawnej niedoczynności.

Czy mogę oddawać krew, jeśli mam niedoczynność tarczycy?

Niestety, osoby, które cierpią na choroby układu endokrynnego, nie mogą być dawcami krwi . O ile nie masz problemu z odpornością i układem immunologicznym, możesz oddać swój szpik.

Czy przy niedoczynności tarczycy można morsować?

Osoby ze zdiagnozowaną niedoczynnością tarczycy są bardziej wrażliwe na zimno i skoki temperatury. Nie zaleca się im większej ekspozycji na niskie temperatury, jednak mogą zacząć morsować. Konieczne będzie wcześniejsze ustabilizowanie hormonów tarczycy, a także stopniowa adaptacja do tak skrajnych warunków.

Czy przy niedoczynności tarczycy mogę korzystać z sauny?

Osobom z niedoczynnością czy nadczynnością tarczycy odradza się korzystanie z sauny ze względu na możliwość wystąpienia zaburzeń rytmu serca. Nie jest to jednak zakazane – wystarczy unormować wyniki badań i skonsultować to z lekarzem. Czas spędzony w saunie powinien być przyjemny, dlatego obserwuj reakcje swojego ciała. W miarę możliwości nie korzystaj z niej sama – w razie wystąpienia niepokojących objawów możesz liczyć na pomoc i wsparcie.

Co oznacza niedoczynność tarczycy o innej etiologii?

Jest to medyczne określenie postaci i przyczyn niedoczynności tarczycy. Obejmuje ono m.in. wrodzoną niedoczynność z wolem i bez wola, niedoczynność tarczycy wywołaną leczeniem, po przebytej infekcji, zanik tarczycy czy śpiączkę w przebiegu obrzęku śluzowatego.

Źródła

Zobacz wszystkie

Ansaldi, N., Palmas, T., Corrias, A., Barbato, M., D’Altiglia, M. R., Campanozzi, A., Baldassarre, M., Rea, F., Pluvio, R., Bonamico, M., Lazzari, R., & Corrao, G. (2003). Autoimmune Thyroid Disease and Celiac Disease in Children. Journal of Pediatric Gastroenterology and Nutrition, 37(1), 63. https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC2111403/ 

Badawy, A., State, O., & Sherief, S. (2007). Can thyroid dysfunction explicate severe menopausal symptoms? Journal of Obstetrics and Gynaecology: The Journal of the Institute of Obstetrics and Gynaecology, 27(5), 503–505. https://doi.org/10.1080/01443610701405812

Balhara, Y. P. S., & Deb, K. S. (2013). Impact of alcohol use on thyroid function. Indian Journal of Endocrinology and Metabolism, 17(4), 580–587. https://doi.org/10.4103/2230-8210.113724

Bates, J. N., Kohn, T. P., & Pastuszak, A. W. (2018). Effect of Thyroid Hormone Derangements on Sexual Function in Men and Women. Sexual medicine reviews, S2050-0521(18)30108-2. https://doi.org/10.1016/j.sxmr.2018.09.005

Bezpieczne picie alkoholu. (b.d.). Pobrano 14 luty 2023, z http://www.mp.pl/social/article/69551

Carlé, A., Pedersen, I. B., Knudsen, N., Perrild, H., Ovesen, L., Rasmussen, L. B., Jørgensen, T., & Laurberg, P. (2012). Moderate alcohol consumption may protect against overt autoimmune hypothyroidism: A population-based case–control study. European Journal of Endocrinology, 167(4), 483–490. https://doi.org/10.1530/EJE-12-0356

Carta, M. G., Hardoy, M. C., Carpiniello, B., Murru, A., Marci, A. R., Carbone, F., Deiana, L., Cadeddu, M., & Mariotti, S. (2005). A case control study on psychiatric disorders in Hashimoto disease and euthyroid goitre: Not only depressive but also anxiety disorders are associated with thyroid autoimmunity. Clinical Practice and Epidemiology in Mental Health : CP & EMH, 1, 23. https://doi.org/10.1186/1745-0179-1-23

Chaker, L., Bianco, A. C., Jonklaas, J., & Peeters, R. P. (2017). Hypothyroidism. Lancet (London, England), 390(10101), 1550–1562. https://doi.org/10.1016/S0140-6736(17)30703-1

Chiovato, L., Magri, F., & Carlé, A. (2019). Hypothyroidism in Context: Where We’ve Been and Where We’re Going. Advances in Therapy, 36(Suppl 2), 47–58. https://doi.org/10.1007/s12325-019-01080-8

Ch’ng, C. L., Jones, M. K., & Kingham, J. G. C. (2007). Celiac Disease and Autoimmune Thyroid Disease. Clinical Medicine & Research, 5(3), 184–192. https://doi.org/10.3121/cmr.2007.738

Collin, P., Kaukinen, K., Välimäki, M., & Salmi, J. (2002). Endocrinological Disorders and Celiac Disease. Endocrine Reviews, 23(4), 464–483. https://doi.org/10.1210/er.2001-0035

Fatourechi, V. (2009). Subclinical Hypothyroidism: An Update for Primary Care Physicians. Mayo Clinic Proceedings, 84(1), 65–71. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/19121255/ 

Gabrielson, A. T., Sartor, R. A., & Hellstrom, W. J. G. (2019). The Impact of Thyroid Disease on Sexual Dysfunction in Men and Women. Sexual Medicine Reviews, 7(1), 57–70. https://doi.org/10.1016/j.sxmr.2018.05.002

Gosi, S. K. Y., & Garla, V. V. (2023). Subclinical Hypothyroidism. W StatPearls. StatPearls Publishing. http://www.ncbi.nlm.nih.gov/books/NBK536970/

Gupta (Bansal), A. (2020). CLINICAL PROFILE OF HYPOTHYRODISM IN NORTH INDIAN FEMALES: A CROSS-SECTIONAL STUDY. International Journal of Medical and Biomedical Studies, 4(7), Article 7. https://doi.org/10.32553/ijmbs.v4i7.1441

Hubalewska-Dydejczyk, A., Gietka-Czernel, M., Trofimiuk-Müldner, M., Zgliczyński, W., Ruchała, M., Lewiński, A., Bednarczuk, T., Syrenicz, A., Kos-Kudła, B., Jarząb, B., Szczepanek-Parulska, E., Krajewska, J., Andrysiak-Mamos, E., Zygmunt, A., & Karbownik-Lewińska, M. (2022). Thyroid diseases and fertility disorders—Guidelines of the Polish Society of Endocrinology [Choroby tarczycy a zaburzenia płodności—Rekomendacje Polskiego Towarzystwa Endokrynologicznego]. Endokrynologia Polska, 73(4), Article 4. https://doi.org/10.5603/EP.a2022.0069

Hypothyroidism (Underactive Thyroid)—NIDDK. (b.d.). National Institute of Diabetes and Digestive and Kidney Diseases. Pobrano 9 maj 2023, z https://www.niddk.nih.gov/health-information/endocrine-diseases/hypothyroidism

Hypothyroidism—StatPearls—NCBI Bookshelf. (b.d.). Pobrano 24 kwiecień 2023, z https://www.ncbi.nlm.nih.gov/books/NBK519536/

Langsdon, P. R., Tompkins, J. J., & Goodman, R. C. (2016). Hypothyroidism as a Risk Factor for Prolonged Postoperative Edema Following Face-lift Surgery. JAMA Facial Plastic Surgery, 18(4), 315–316. https://doi.org/10.1001/jamafacial.2016.0155

McGaffee, J., Barnes, M. A., & Lippmann, S. (1981). Psychiatric presentations of hypothyroidism. American Family Physician, 23(5), 129–133.

Palinkas, L. A., Reedy, K. R., Smith, M., Anghel, M., Steel, G. D., Reeves, D., Shurtleff, D., Case, H. S., Do, N. V., & Reed, H. L. (2007). Psychoneuroendocrine effects of combined thyroxine and triiodothyronine versus tyrosine during prolonged Antarctic residence. International Journal of Circumpolar Health, 66(5), 402–417. https://doi.org/10.3402/ijch.v66i5.18312

Patil, N., Rehman, A., & Jialal, I. (2023). Hypothyroidism. W StatPearls. StatPearls Publishing. http://www.ncbi.nlm.nih.gov/books/NBK519536/

Pynnönen, P. A., Isometsä, E. T., Verkasalo, M. A., Kähkönen, S. A., Sipilä, I., Savilahti, E., & Aalberg, V. A. (2005). Gluten-free diet may alleviate depressive and behavioural symptoms in adolescents with coeliac disease: A prospective follow-up case-series study. BMC Psychiatry, 5(1), 14. https://doi.org/10.1186/1471-244X-5-14

Qiu, Y., Hu, Y., Xing, Z., Fu, Q., Zhu, J., & Su, A. (2021). Birth control pills and risk of hypothyroidism: A cross-sectional study of the National Health and Nutrition Examination Survey, 2007–2012. BMJ Open, 11(6), e046607. https://doi.org/10.1136/bmjopen-2020-046607

Rajeswari, G., Gopal, P. S., Srinivas, P. S., & Suresh, E. (2015). Study of insulin levels in hypothyroidism patients. International Journal of Research in Medical Sciences, 3(8), 2000–2003. https://doi.org/10.18203/2320-6012.ijrms20150316

Rao, A. V., & Agarwal, S. (2000). Role of Antioxidant Lycopene in Cancer and Heart Disease. Journal of the American College of Nutrition, 19(5), 563–569. https://doi.org/10.1080/07315724.2000.10718953

RCKiK w Warszawie | RCKiK w Warszawie | Kto nie może oddać krwi. (b.d.). Pobrano 10 maj 2023, z https://www.rckik-warszawa.com.pl/kto-nie-moze-oddac-krwi

Stasiolek, M. (2015). Neurological symptoms and signs in thyroid disease. Thyroid Research, 8(Suppl 1), A25. https://doi.org/10.1186/1756-6614-8-S1-A25

Tabassom, A., Chippa, V., & Edens, M. A. (2023). De Quervain Thyroiditis. W StatPearls. StatPearls Publishing. http://www.ncbi.nlm.nih.gov/books/NBK526066/

The Relationship Between Alcohol Consumption And Thyroid Function. (2021, listopad 16). https://thedetoxcenter.com/relationship-between-alcohol-consumption-and-thyroid-function/

Torre, F., Calogero, A. E., Condorelli, R. A., Cannarella, R., Aversa, A., & La Vignera, S. (2020). Effects of oral contraceptives on thyroid function and vice versa. Journal of Endocrinological Investigation, 43(9), 1181–1188. https://doi.org/10.1007/s40618-020-01230-8

Valentino, R., Savastano, S., Tommaselli, A. P., Dorato, M., Scarpitta, M. T., Gigante, M., Micillo, M., Paparo, F., Petrone, E., Lombardi, G., & Troncone, R. (1999). Prevalence of Coeliac Disease in Patients with Thyroid Autoimmunity. Hormone Research, 51(3), 124–127. https://doi.org/10.1159/000023344

Wiersinga, W. M. (2000). Myxedema and Coma (Severe Hypothyroidism). W K. R. Feingold, B. Anawalt, M. R. Blackman, A. Boyce, G. Chrousos, E. Corpas, W. W. de Herder, K. Dhatariya, J. Hofland, K. Dungan, J. Hofland, S. Kalra, G. Kaltsas, N. Kapoor, C. Koch, P. Kopp, M. Korbonits, C. S. Kovacs, W. Kuohung, … D. P. Wilson (Red.), Endotext. MDText.com, Inc. http://www.ncbi.nlm.nih.gov/books/NBK279007/

Wojtachnio, D., Osiejewska, A., Bartoszewicz, J., Grądzik, A., Nowakowska, I., Kudan, M., Gorajek, A., & Mikut, K. (2022). Hypothyroidism: Clinical presentation, diagnosis, treatment. Journal of Education, Health and Sport, 12(8), Article 8. https://doi.org/10.12775/JEHS.2022.12.08.067

Oceń artykuł
5.0
Głos oddany
4 opinie, ocena: 5.0
Mateusz Podlecki - Tekst

Redaktor Natu.Care

W Natu.Care edukuje na temat zdrowego stylu życia i obala niebezpieczne mity, przeciwstawiając im wyniki najnowszych badań naukowych. Dodatkowo interesuje się nowymi technologiami oraz ich wpływem na zdrowie i codzienne życie.

Witold Tomaszewski - Recenzja

Doktor nauk medycznych

Zweryfikowane przez eksperta

Doktor nauk medycznych, ekspert prawa żywnościowego i farmaceutycznego oraz doświadczony pracownik sektora medycznego.

Bartłomiej Turczyński - Redakcja

Redaktor naczelny

Bartłomiej Turczyński jest redaktorem naczelnym Natu.Care. Odpowiada za jakość treści tworzonych m.in. w serwisie Natu.Care i dba o to, żeby wszystkie artykuły były oparte na rzetelnych badaniach naukowych i konsultowane ze specjalistami z branży.

Grzegorz Koper - Fact-checking

Fact-checker

Grzegorz Koper

Grzegorz Koper zajmuje się weryfikacją cytowanych źródeł i sprawdza, czy publikowane treści są zgodne z prawdą.

Młode, piękne kobiety z dobrą kondycją skóry.
Zadbaj o zdrowy organizm

Spróbuj wysokiej jakości suplementów Natu.Care

Zobacz produkty