Berberyna – działanie, właściwości, skutki uboczne, dawkowanie

Berberyna to bioaktywny związek pochodzenia roślinnego, który posiada wiele prozdrowotnych zastosowań.

Nina Wawryszuk - Redaktorka Natu.Care
Autor
Redaktorka Natu.Care
Aleksandra Cudna - Dietetyczka kliniczna
Recenzja
Dietetyczka kliniczna
12 min

Berberyna wydaje się remedium na nasze problemy z nadwagą, cholesterolem, a nawet z jelitami. Kiedy natkniesz się na nią w poszukiwaniu najbardziej kompleksowych suplementów, możesz mieć wrażenie, że pomoże „na wszystko”.

Cudowna roślina? Odpalamy fajerwerki? Zanim kupisz suplement z berberyną, poznaj jej udowodnione i prawdopodobne właściwości. Wraz z dietetyczką Aleksandrą Cudną, damy Ci garść przydatnych wskazówek o tym, jak zadbać o zdrowie (z pomocą berberyny, ale nie tylko). 

Dlaczego możesz nam zaufać
Informacja o reklamach

Z tego artykułu dowiesz się:

  • Co to jest berberyna
  • Jakie są jej właściwości i kiedy warto ją suplementować
  • Czy stosowanie berberyny pomoże schudnąć
  • Jaka berberyna jest najlepsza
Rise&Shine: Kolagen (5000 mg) o smaku Mango-Marakuja

Rise&Shine: Kolagen (5000 mg) o smaku Mango-Marakuja

Rise&Shine to kolagen (5000 mg) o smaku Mango-Marakuja. Sprawdzony skład, świetna przyswajalność i orzeźwiający smak.

Cena: 161,10 zł
Kup teraz
Glow Stories – dla zdrowia skóry, włosów i paznokci

Glow Stories – dla zdrowia skóry, włosów i paznokci

Produkt z wysokiej jakości kwasem foliowym Quatrefolic®, ekstraktem z pędów bambusa i składnikami, które pozytywnie wpływają na skórę, włosy i paznokcie.

Cena: 89,10 zł
Kup teraz

Berberyna – co to jest?

Berberyna to bioaktywny związek obecny w korzeniach, kłączach, liściach, korze, gałązkach, i łodygach kilku gatunków roślin, m.in. berberysu czy mahonii pospolitej. Należy do klasy związków zwanych alkaloidami. To związki chemiczne pochodzenia roślinnego o skomplikowanej strukturze. 

Cechuje je silne oddziaływanie fizjologiczne na organizmy ludzkie i zwierzęce. Wewnątrz komórek alkaloid wiąże się z molekułami i zmienia ich funkcję. To działanie podobne do tego, jak działają leki farmaceutyczne!

Berberyna była wykorzystywana już w tradycyjnej medycynie chińskiej i ajurwedzie. Współczesna nauka potwierdza jej imponujące korzyści dla zdrowia. 

Czy wiesz, że...

Do alkaloidów razem z berberyną zalicza się także kofeina, kokaina, kodeina, morfina, chinina czy atropina? Udowodniono ich działanie pobudzające, przeciwbakteryjne, odurzające, psychotropowe, nasenne, przeciwbólowe i miejscowo znieczulające.

 

Interesuje Cię naturalne wsparcie organizmu? Przeczytaj artykuły o ashwagandzie i męczennicy cielistej.

Berberyna – właściwości

Wielu producentów suplementów diety zachwala berberynę. Szczególnie podkreślają jej właściwości odchudzające. Muszę ostudzić Twój entuzjazm. Przed nami jeszcze dużo badań nad berberyną. Oto już udowodnione i prawdopodobne właściwości berberyny. 

Udowodnione działanie berberyny:

Prawdopodobne działanie berberyny (potrzeba więcej badań):

Niektóre właściwości berberyny wzbudzają większe zainteresowanie niż inne. Internauci czy pacjenci w gabinetach dietetyków często pytają o efekty odchudzające, wpływ na cholesterol i mikrobiotę (florę jelitową).

Berberyna na odchudzanie – czy działa?

Gdyby berberyna była cudownym remedium na redukcję wagi, po ulicach chodziłyby same szczupłe osoby. Każdy sadziłby berberysy w ogrodzie, a przed każdym posiłkiem serwowałby sobie apetizer w postaci kapsułek.

Do tej pory przeprowadzono kilka badań na temat wpływu berberyny na odchudzanie. Przyjrzyjmy się dwóm z nich.

Analiza dwóch badań naukowych

W jednym z badań przeprowadzonych w USA uczestniczyło 16 otyłych osób obu płci. Do końca badań wytrwało tylko 7. Przez 12 tygodni osoby te otrzymywały 3 razy dziennie 500 mg berberyny. Wyniki badań wykazały, że uczestnicy stracili średnio 2,3 kg masy ciała i 3,6% swojej tkanki tłuszczowej. Spadł również poziom lipidów we krwi (23% spadek triglicerydów i 12,2% spadek cholesterolu).

Brzmi to obiecująco, ale:

  • podczas trwania badania uczestnicy zobowiązywali się do przestrzegania diety redukcyjnej (obniżenie podaży kcal o ok. 20–25%),
  • raz dziennie wykonywali przez 30 min aktywność fizyczną, głównie ćwiczenia aerobowe.

Co to znaczy dla wyników badań?

Nie dziwne, że uczestnicy badania stracili na wadze, będąc w deficycie kalorycznym, który jest podstawą chudnięcia. Po drugie, zwiększyli swoją aktywność fizyczną, co w połączeniu z redukcją podaży kalorii daje najlepsze efekty odchudzające. Zmniejszenie masy ciała, aktywność i niskokaloryczna dieta również mogły wpłynąć na profil lipidowy.

Drugie badanie przeprowadzone w Chinach obejmowało grupę 41 osób (37 ukończyło badanie) z zespołem metabolicznym (tak określane jest współistnienie czynników zwiększających ryzyko rozwoju chorób sercowo-naczyniowych). Badanie trwało 12 tygodni, a uczestnicy otrzymywali 3 razy dziennie dawkę 300 mg berberyny.

Finalnie BMI uczestników obniżył się z 31,5 do 27,4. Utracili tkankę tłuszczową z okolic brzucha i poprawili wyniki krwi. 

To badanie, bardziej jakościowe niż pierwsze, może sugerować wpływ suplementacji berberyną na proces odchudzania. Utrata wagi może być związana z tym, że berberyna pomaga kontrolować insulinę i inne hormony, które regulują komórki tłuszczowe.

Badacze są jednak powściągliwi.

Przed nami wiele badań nad berberyną i jej wpływem na utratę wagi. Jeśli jej pozytywne oddziaływanie zostanie potwierdzone, będzie to pomocny suplement w walce z otyłością.

Dużo pisze się o odchudzających właściwościach chromu, kurkumy i piperyny – przeczytaj artykuły na ich temat i sprawdź, ile w tym prawdy.

Jak się odchudzać z berberyną?

Pamiętaj – łykanie kapsułek to za mało, by zmniejszyć rozmiar ubrań czy pozbyć się oponki na brzuchu. Przekonaj się na własnej skórze (a raczej na własnej tkance tłuszczowej) jak zadziała na Ciebie ten suplement. Nie obiecuję, że schudniesz od samej berberyny. Mam dla Ciebie garść sprawdzonych porad od dietetyczki, które pomogą Ci zrzucić zbędne kilogramy.

  • Podstawą zredukowania masy ciała jest deficyt kaloryczny. Oznacza to, że jesz mniej kalorii, niż potrzebujesz. Do utraty wagi wystarczy mały deficyt, nawet rzędu 200 kcal. To np. jeden batonik dziennie mniej lub mniejsze porcje posiłków.
  • Włącz aktywność fizyczną co codziennej rutyny! Na pewno będzie Ci łatwiej zredukować wagę. Zacznij od prostych zmian – spaceruj więcej. To niedoceniana, a ważna aktywność. Wysiadaj wcześniej na przystanku, parkuj dalej od miejsca pracy, używaj schodów zamiast windy.
  • Spacery to za mało? Poszukaj ulubionego sportu i zacznij trenować! Wyjmij z szafy zakurzoną rakietę tenisową, kup kijki do nordic walkingu albo naucz się pływać. Ruch pomoże Ci zmniejszyć wagę, ale i pozytywnie wpłynie m.in. na Twoje serce, odporność i nastrój.
  • Wzbogać jadłospis! Naucz się komponować dania tak, aby dieta była sycąca i bogata w witaminy i minerały. Dodawaj warzywa i owoce do posiłków. Próbuj nowych smaków – jadłeś mus czekoladowy z awokado? Albo zupę krem z pora na ostro? Szukaj nowych smaków!
Zadbaj o regenerację! Sen ma duże znaczenie dla hormonów głodu (greliny) i sytości (leptyny). Badania wykazały, że poziom greliny u osób zaniedbujących sen jest wyższy niż u osób wysypiających się.
Aleksandra Cudna

Aleksandra CudnaDietetyczka

Berberyna na wysoki cholesterol

Wstrzymaliśmy fajerwerki, jeżeli chodzi o efekty odchudzające berberyny, ale… możemy je wystrzelić z innego powodu. 

Badania udowodniły, że berberyna obniża poziom cholesterolu całkowitego, złego cholesterolu (LDL) i cukru we krwi. Według innych badań berberyna hamuje również działanie enzymu zwanego PCSK9. Prowadzi to do usuwania złego cholesterolu z krwiobiegu.

Jak naturalnie obniżyć cholesterol?

Berberyna pomoże Ci, jeśli zmagasz się z wysokim poziomem cholesterolu. Pamiętaj jednak, że najlepsze efekty osiągniesz, jeśli wdrożysz w codzienne życie jeszcze kilka praktycznych wskazówek. Zobacz, co poleca dietetyczka Aleksandra Cudna.

  • Zmniejsz ilość tłuszczów nasyconych w diecie. Unikaj tłustych serów, śmietany, czerwonego mięsa, przetworzonych produktów (np. parówki, kiełbasy). Wybieraj chude mięso i spróbuj jeść owoc lub warzywo do każdego posiłku.
  • Ogranicz tłuszcze typu trans, które najczęściej znajdziesz w batonach, wafelkach, ciastkach, fast-foodach i innych przetworzonych pokarmach.
  • Zwiększ ilość błonnika w diecie – jedz owoce i warzywa, a także pełnoziarniste pieczywo, makarony, grube kasze. Wzbogać dietę o źródła błonnika rozpuszczalnego, który wiąże cholesterol w jelitach, np. siemię lniane, babka płesznik czy nasiona roślin strączkowych (ciecierzyca, bób, fasola, groch).
  • Wprowadź do jadłospisu źródło steroli i stanoli roślinnych, np. margaryny (współczesne margaryny nie posiadają tłuszczy trans, ponieważ zmieniła się technologia ich produkcji), pasty do smarowania, jogurty.
  • Spożywaj więcej nienasyconych tłuszczów! Doskonałe źródła to: tłuste ryby morskie (łosoś, makrela, sardynka), orzechy (włoskie, migdały), oleje roślinne stosowane na zimno (oliwa, olej rzepakowy, olej lniany), awokado, siemię lniane.
Witaminy pomocne w obniżaniu cholesterolu to: B3 (niacyna),C (kwas askrobinowy), E, A. Istotne są także kwasy Omega – zwróć uwagę na produkty bogate w te związki.
Aleksandra Cudna

Aleksandra CudnaDietetyczka

Rise&Shine: Kolagen (5000 mg) o smaku Mango-Marakuja

Rise&Shine: Kolagen (5000 mg) o smaku Mango-Marakuja

Rise&Shine to kolagen (5000 mg) o smaku Mango-Marakuja. Sprawdzony skład, świetna przyswajalność i orzeźwiający smak.

Cena: 161,10 zł
Kup teraz
Glow Stories – dla zdrowia skóry, włosów i paznokci

Glow Stories – dla zdrowia skóry, włosów i paznokci

Produkt z wysokiej jakości kwasem foliowym Quatrefolic®, ekstraktem z pędów bambusa i składnikami, które pozytywnie wpływają na skórę, włosy i paznokcie.

Cena: 89,10 zł
Kup teraz

Berberyna a wpływ na mikrobiom jelitowy

Kilka badań klinicznych wykazało, że berberyna – dzięki regulacji mikrobiomu jelitowego – może być stosowana w leczeniu różnych chorób. Mikrobiom jelitowy to ogół bakterii bytujących w ludzkim jelicie

W ostatnich latach naukowcy intensywnie przyglądają się związkom mikrobiomu jelitowego z występowaniem konkretnych jednostek chorobowych. Wiadomo, że ważna jest jakość naszego mikrobiomu, a ta zależy od naszego stylu życia, diety, a nawet genów.

Berberyna pomaga w utrzymaniu dobrego stanu naszego mikrobiomu jelitowego. Możesz też wesprzeć swój organizm naturalnie. Oto co poleca dietetyczka:

  • Włącz do diety fermentowane produkty mleczne, np. jogurty naturalne (najlepiej z informacją na etykiecie, jakie szczepy bakterii zawierają), kefiry, maślanki, mleko acidofilne.
  • Zadbaj o podaż błonnika – jest pokarmem dla bakterii probiotycznych, dzięki czemu ich populacja może wzrastać (to dla nas dobrze!).
  • Spożywaj produkty fermentowane, np. ogórki kiszone, kapustę kiszoną, zakwas buraczany i inne warzywa kiszone. Żywność fermentowana zawiera znaczne ilości bakterii fermentacji mlekowej, które są korzystne dla naszego organizmu i wspomagają jego odporność.

Berberyna czy metmorfina?

Metmorfina to syntetyczny lek stosowany w leczeniu cukrzycy typu II, zmniejszający stężenie glukozy we krwi. W badaniach berberyna wykazała działanie podobne do metmorfiny – stąd wiele osób zastanawia się, co jest lepsze.

Berberyna w porównaniu do metmorfiny:

  • powoduje mniej skutków ubocznych,
  • nie wpływa na poziom hormonów tarczycy (TSH),
  • nie obniża poziomu testosteronu,
  • nie utrudnia przyrostu masy mięśniowej.

Metmorfina i berberyna wykazują podobne właściwości, ale znacząco się między sobą różnią. Metmorfina to substancja syntetyczna, a berberyna jest pochodzenia roślinnego. Substancja pozyskiwana z berberysu powoduje potencjalnie mniej skutków ubocznych, ale pamiętaj, że jest to suplement diety. Nie mamy gwarancji, że zadziała, w przeciwieństwie do leku, który przechodzi rygorystyczne badania.

Każde odstawienie lub zmiana leków przepisywanych na receptę powinno być konsultowane z lekarzem prowadzącym. Lekarz na podstawie indywidualnego przypadku pacjenta oceni bezpieczeństwo ich stosowania. Nie można samemu określić, jaka dawka suplementu będzie odpowiednikiem dawki leku. Warto zapoznać się z przeciwwskazaniami i interakcjami leków z berberyną, by sobie nie zaszkodzić.
Aleksandra Cudna

Aleksandra CudnaDietetyczka

Przeciwwskazania do stosowania berberyny

Pomimo tego, że berberyna to substancja pochodzenia roślinnego, nie każdy może ją stosować.

Przeciwwskazania do stosowania berberyny to nadwrażliwość na berberynę, ciąża, karmienie piersią, wiek poniżej 18 lat, uszkodzenia wątroby oraz stosowanie leków: obniżających poziom cukrów we krwi, obniżających ciśnienie, immunosupresyjnych, sedatywnych.

Jeżeli masz jakiekolwiek wątpliwości – zapytaj swojego lekarza, by uniknąć nieprzyjemnych skutków ubocznych lub niebezpiecznych interakcji. 

Skutki uboczne stosowania berberyny

Możliwe skutki uboczne stosowania berberyny to bóle brzucha, mdłości, biegunka, zaparcia, wzdęcia. Przykre skutki uboczne zazwyczaj dotykają osób, które stosują nadmierne ilości berberyny lub zażywają ją z lekami wchodzącymi z nią w interakcję.

Osoby stosujące leki na stałe muszą konsultować suplementację berberyny z lekarzem prowadzącym. Dzięki temu mogą uniknąć niebezpiecznych interakcji – np. berberyny z lekami sedatywnymi.

Dawkowanie

Dawkowanie berberyny powinno być dostosowane do indywidualnych potrzeb i oczekiwań. Zazwyczaj stosowana dawka to 500 mg 3 razy dziennie. Nie powinno przekraczać się 1500 mg berberyny na dobę.

O jakiej porze najlepiej brać berberynę? 

Badania wskazują, że najlepiej spożywać berberynę przed posiłkiem, zachowując równe odstępy czasowe między suplementacją. To na przykład spożywanie jej przed śniadaniem, obiadem i kolacją, co ok. 4 godziny.

Berberyna ma kilkugodzinny okres półtrwania, dlatego konieczne jest równe rozłożenie dawki, by osiągnąć jej stabilny poziom we krwi.

Jaka berberyna jest najlepsza?

Na rynku są dostępne suplementy diety zawierające berberynę. Najczęściej spotykane formy to siarczan (lepiej przyswajalny) i chlorowodorek (tańszy dla producenta, gorzej przyswajalny). Mamy do wyboru tabletki, kapsułki, a także herbaty. Berberyna często występuje w składzie razem z np. chromem, kurkuminą czy cynamonem.

Jeżeli szukasz dobrego produktu z berberyną, szukaj berberyny HCL (siarczan) oraz zwróć uwagę na ilość czystej berberyny w 100 gramach preparatu. Dodatki w postaci innych składników aktywnych to kwestia drugorzędna. Pamiętaj jednak, że są to suplementy diety, a nie leki.

Podsumowanie

Zapamiętaj:

  • Berberyna to alkaloid, który wykazuje silne oddziaływanie fizjologiczne na organizmy ludzkie i zwierzęce.
  • Badania sugerują, że berberyna skutecznie obniża poziom cukru we krwi u osób z cukrzycą typu II, obniża poziom cholesterolu całkowitego, cholesterolu LDL i trójglicerydów, podnosi poziom HDL oraz zmniejsza ryzyko chorób sercowo–naczyniowych.
  • Ma potencjał, by wspomagać proces odchudzania, potrzebne są jednak dalsze badania.
  • Może pozytywnie wpływać na jakość flory jelitowej, która pełni istotną funkcję w zapobieganiu wielu chorobom.
  • Do utraty tkanki tłuszczowej przede wszystkim potrzebny jest deficyt kalorii oraz aktywność fizyczna.
  • Dzięki odżywczej diecie możemy wpłynąć na obniżenie poziomu złego cholesterolu.

Co jakiś czas na rynku pojawia się suplement diety reklamowany jako lek (sic!) na nasze największe bolączki. Przed zakupem berberyny, dokładnie zapoznaj się z tym, co sugerują badania naukowe i pomyśl o zmianach w swojej diecie i stylu życia.

Jakie jeszcze kosmiczne i zmieniające oblicze świata suplementy kojarzysz? A może jakiś stosowałeś? Zostaw mi komentarz pod wpisem, szukam tematów i entuzjazmu do ostudzenia.

A jeśli jeszcze czujesz niedosyt, zebrałam najczęściej zadawane pytania na temat berberyny.

Powyższe stwierdzenia dotyczące właściwości berberyny nie mogą być uznawane za oświadczenia zdrowotne dotyczące jej działania na organizm człowieka, sygnalizują jedynie zakres badań prowadzonych na całym świecie dotyczących wymienionych obszarów, gdzie uzyskane wyniki są niezwykle obiecujące i mogą być podstawą do dalszych badań w tym kierunku.

FAQ

Czy berberyna zmniejsza apetyt?

Tak, berberyna może zmniejszać apetyt dzięki regulacji leptyny, czyli hormonu regulującego wzrost apetytu. Pamiętaj, że na apetyt ma wpływ także jakość naszego snu oraz odpowiednio skomponowana dieta.

Po jakim czasie działa berberyna?

Pierwsze efekty stosowania berberyny zauważymy w zależności od celu stosowania. Utratę wagi można zauważyć już po kilku tygodniach, a poprawę profilu lipidowego po kilku miesiącach regularnej suplementacji wraz ze wdrożeniem zdrowych nawyków dietetycznych i aktywności fizycznej.

Czy dzieci mogą zażywać berberynę?

Nie znalazłam jednoznacznej odpowiedzi. Nieznane są oddziaływanie i skutki uboczne dla młodego organizmu. Zastanów się, po co chcesz podawać dziecku berberynę. Sprawdź, czy w artykule nie znajdziesz wskazówek od dietetyczki (np. gdy Twoje dziecko ma nadwagę lub problemy z cholesterolem).

Czy można łączyć berberynę z metmorfiną?

Nie, nie można łączyć berberyny z metmorfiną. Jeżeli zastanawiasz się nad zamianą metmorfiny na berberynę, skonsultuj to ze swoim lekarzem, by sobie nie zaszkodzić. Pamiętaj, że metmorfina to lek, a berberyna to suplement diety.

Czy berberynę można łączyć z chromem?

Tak, można przyjmować berberynę z chromem. Zanim jednak połączysz te dwie substancje, skonsultuj się z lekarzem. Obie te substancje mają wpływ na nasz organizm i należy ustalić cel suplementacji, dawkowanie i ewentualne przeciwwskazania.

W jakich produktach znajduje się berberyna?

Berberyna jest pochodzenia roślinnego. Znajdziemy ją w liściach, korzeniach, łodygach, gałązkach i kłączach kilku gatunków roślin (np. berberys, mahonia pospolita). Produkty zawierające berberynę lub jej wyciąg znajdziemy w suplementach diety i herbatkach ziołowych.

Jak długo można stosować berberynę?

Nie ma jednoznacznej odpowiedzi na to pytanie, ponieważ to kwestia bardzo indywidualna. Badania kliniczne nad berberyną z udziałem ludzi lub zwierząt trwały od kilku tygodni do dwóch lat. Medycyna ludowa także posiada dobrze udokumentowane zastosowanie lecznicze berberyny. Jednak potrzebne są bardziej długoterminowe badania nad jej bezpieczeństwem. Wątpliwości warto skonsultować z lekarzem i regularnie się badać, by zapobiegać negatywnym skutkom ubocznym, o których być może jeszcze nie wiemy.

Nina Wawryszuk - Redaktorka Natu.Care

Redaktorka Natu.Care

Nina Wawryszuk

Nina Wawryszuk specjalizuje się w suplementacji sportowej, treningu siłowym i psychosomatyce. Na co dzień, oprócz pisania artykułów dla Natu.Care, pomaga sportowcom poprawić ich wyniki poprzez trening, dietę i suplementację.

Aleksandra Cudna - Dietetyczka kliniczna

Dietetyczka kliniczna

Aleksandra Cudna

Aleksandra Cudna jest dietetyczką kliniczną. Głównym obszarem jej zainteresowań jest żywienie w chorobach i zaburzeniach czynnościowych układu pokarmowego. Specjalizuje się również w terapii chorób autoimmunologicznych, tarczycy i narządu rodnego. Edukuje na swoim profilu na Instagramie @cudnadietetyk

Mateusz Podlecki - Redaktor Natu.Care

Redaktor Natu.Care

Mateusz Podlecki

W Natu.Care edukuje na temat zdrowego stylu życia i obala niebezpieczne mity, przeciwstawiając im wyniki najnowszych badań naukowych. Dodatkowo interesuje się nowymi technologiami oraz ich wpływem na zdrowie i codzienne życie.

Zadbaj o zdrowy organizm

Spróbuj wysokiej jakości suplementów Natu.Care

Zobacz produkty
Podobne artykuły
Kurkuma w tabletkach – która najlepsza? Ranking 2022
Rośliny

paź 14

Kurkuma w tabletkach – która najlepsza? Ranking 2022

Decydując się na suplementację kurkumą, warto wiedzieć jak wybrać najlepszy suplement diety.

Żeń-szeń indyjski – co to, właściwości, działanie, opinie
Rośliny

paź 05

Żeń-szeń indyjski – co to, właściwości, działanie, opinie

Żeń-szeń indyjski (inaczej ashwagandha) to ciekawa roślina o wielu prozdrowotnych właściwościach.

Ashwagandha – dawkowanie, informacje o stosowaniu i opinia lekarza
Rośliny

paź 04

Ashwagandha – dawkowanie, informacje o stosowaniu i opinia lekarza

Ashwagandha to ciekawa roślina o dużym prozdrowotnym potencjale. Jak bezpiecznie ją suplementować?